Verpleeghuisarts

Heeft onvoldoende kennis: specialist ouderen-geneeskunde schrijft (ook vaak) maar wat voor zonder zich te verdiepen i/d oorzaak van 'n psychose bij dementie, zegt Martin G. Kat, psychiater in 't trouwe podium. 'Veel ouderen sterven door medicijnen, dementerenden gaan dood door antipsychotica', zo concludeerde Trouwjournalist Joop Bouma (1 juni '11)! In z'n artikelenreeks over de sterfgevallen bij de-menterenden vanwege antipsychoticagebruik komt 'n aantal dokters a/h woord, onder wie 'n 3-tal specialisten ouderen-geneeskunde (zg. verpleeghuisartsen). Die alarmeren ons over 't veelvuldig gebruik van antipsychotica bij dementie im verpleeghuizen & de sterfgevallen die ze veroorzaken. Verpleeghuisarts Bert Keizer noemt 't 'n 'zwaktebod' als hij ze voorschrijft. Hij heeft 'r 'n schuldgevoel over & spreekt nu van 'slechte geneeskunde'. DAAR heeft hij dan 7 jaar voor 'doorgeleerd', zo stelt hij cynisch?!

't Is op z'n zachtst gezegd opmerkelijk hoe deze 3 specialisten hun eigen medisch handelen - 't veroorzaken van 'veel doden door antipsychotica' - proberen af te wentelen op ande-ren. Niet artsen zijn de veroorzakers, maar 't is 'de maatschappij', 't ondeskundige & overbelaste personeel, 't TE geringe budget ('oude-renzorg is armenzorg'!? 'n Merkwaardige omkering van zaken: de dokters KUNNEN niet anders, zij worden 'onder druk gezet'.

WIE is 'r hier nu 't slachtoffer? In m'n 25-jarige loopbaan als psychiater & consulent van verpleeghuizen heb ik veel vragen mogen beantwoorden over ouderen met dementie die psychische & gedragsproblemen ontwikkelden. EEN ding is mij hierbij wel duidelijk geworden: de specialist ouderen-geneeskunde heeft [weer/nog] vaak onvoldoende kennis v/d psychiatrische problematiek bij dementie.

Ik durf de stelling aan dat veel v/d problemen die in Trouw beschreven zijn, worden veroorzaakt door de dokters zelf?! Schrijnend genoeg worden specialisten oude-ren-geneeskunde WEL relatief veel geschoold als 't gaat om lichamelijke aandoeningen, revalidatie, wondbehandeling, pijnbestrijding & de palliatieve zorg. Maar ze krijgen NIET systematisch deskundigheid bijgebracht over de
psychiatrische problematiek bij dementie & andere hersenaandoeningen (CVA, Ziekte van Parkinson etcetera)! Er is wel degelijk een indicatie voor het voorschrijven van antipsychotica bij dementie. Dit vraagt echter om 'n specifieke deskundigheid, zodat de patiënt 't JUISTE medicijn krijgt i/d GOEDE dosering, & op de juiste wijze toegediend, lang genoeg ~ & in combinatie met andere medicatie die nodig is. OF zijn 'r ook goede alternatieven als antipsychotica 'n TE hoog risico vormen? In de psychiatrie hebben antipsychotica hun nut bewezen als middel om psychosen te bestrijden.

Dementie-patiënten kunnen OOK soortgelijke psychotische toestanden doormaken. Vaak zijn lage(r) doses al voldoende. Maar dan dient de arts WEL zo'n psychose eerst vast te stellen. 't Komt TE vaak voor dat deze diagnostiek achterwege blijft & dat deze medicijnen bijvoorbeeld voor 'pro-bleemgedrag' gegeven worden, 'n soort van containerbegrip dat men niet echt goed kan verklaren. OF dit gedrag voortkomt uit een psychose, depressie, angststoornis, slaapproblemen en/of ernstige verwardheid wordt niet (meer of nog niet voldoende) nagegaan.

DIT o zo onzorgvuldige voorschrijven van antipsychotica heeft daarom dan ook dikwijls ernstige bijwerkingen tot gevolg.

't Is teleurstellend dat de opleiders v/d nieuwe generatie specialisten ouderen-geneeskunde ZO weinig aandacht hebben besteed aan deze zaak. Laten we hopen dat zij (ook) de hand in eigen boezem steken & NIET louter & alleen hun EIGEN onvermogen (blijven) projecteren op 'ongekwalificeerde & overbelaste verzorgenden'. Toch is 'r OOK hope: ik ervaar bij de groep nieuwkomers 'n toenemende interesse om hun kennis OOK op DIT terrein v/d oudere zorg te vergroten, & DAT is hard nodig.