QQLEQ108 Tegen de tijd dat WOI uit-

BRAK,
HAD OOK ONZE QQLEQ DE HAAN 🐓
🐔ZICH AL IN ZIJN POSITIE ALS BUITEN-
STAANDER ONTWIKKELD TOT EEN WAARLIJK
VOORAANSTAAND POLEMIST MET ‘n extreem grote hekel
aan onrechtvaardigheid, ‘n vlijmscherpe pèn èn ‘n ònver-
moeibare daadkracht, die dès te frappanter wàs
vanwége zijn uiterst wankele gezondheid 🤧?!

Maar die idealen
waarvoor hij zich inzette, stelden hèm teléur!?
En één van al de gevolgen van die RÈL ròndòm
PIJPELIJNTJES wàs dàt híj al afstand nam
v/h zgn. socialisme, dat ook híj nèt àls zóvéél
àndere Jóden uit ‘n traditioneel milieu als ‘n
veel meer moderner manier
had beschouwd òm “het
gelóóf van zijn
vóórouders”
ÚIT te gaan
blíj́ven
dragen
…

De aanvallen
van “zijn socialistische kameraden
brachten hèm er nú àllèngs tóe om uiteindelijk
‘n ànder ideaal” te gaan willen blijven nastreven,
‘t zgn. ‘zionisme’, dat rondom diezelfde tijd ook
al in opkomst was?!

Theodor HERZL
had in 1896, niet veel meer dan
8 jaar vóór Pijpelijntjes, Der Judenstaat
gepubliceerd & in1899 wàs dàn óók de Nederlandse Zionistenbond opgericht?

Rond de tijd
dat De Haan 🐓 ‘t zionisme omarmde,
maakte ook al die beweging ‘n tamelijk flinke groei door,
ook al waren er reeds talloze andere Joodse
bewegingen & partijen!

Die verdeeldheid
onder de Nederlandse Joden
weerspiegelde de verdeeldheid elders.
Sommige Joden, onder wie ‘n aantal rabbijnen,
waren fervente aanhangers…

Anderen
waren er ook al
reeds net zo faliekant op tegen?!
‘We wìllen ‘n eigen Land, ‘n eigen Taal, ‘n eigen Kunst,’
zei De Haan…

Vooral
aan dit laatste
wilde híj heel graag een éigen bíjdráge blijven leveren…
Rond 1912 begon hij met ‘t schrijven van zionistische poëzie, waarmee hij heel veel bewondering oogstte onder zowel Joden
als niet-Joden… Bìnnen de Joodse gemeenschap bestond er dus
al wel sinds lang groter behoefte aan vernieuwing, in aansluiting
op de radicale, experimentele atmosfeer binnen die bredere Nederlandse cultuur, waaraan veel van De Haans oudere
vrienden — de romanschrijvers & dichters—
in ruime mate hadden
bijgedragen…

Hij stortte zich daarop
met de daadkracht die eigenlijk zeer treffend kenmerkend
was voor praktisch bijna alles wat híj dééd! De Joden waren overal ter wereld alreeds talloze eeuwen overal steeds weer ‘vreemden’, ‘slaven’, ‘naakte zwervers’, zo stelde hij, èn zij konden nu dan
ook steeds weer hùn lijdensweg alleen nog maar ontlopen
dóór terug te keren naar ‘t veronderstelde thuisland
van hùn verre voorouders?!

In zíjn
vróege geschriften
kon ook híj vooral heel flink blijven overdrijven!?
Hoewel er zeker sprake was van antisemitisme in Nederland,
en hoewel De Haan en zijn familie dàt óók zeer zeker herhaaldelijk hadden ondervonden, leefde hij desalniettemin in ‘n hoog ontwikkelde democratie ‘van toen’ die de Joden,
waaronder tevens talrijke geleerde,
invloedrijke & vermogende
mannen, alreeds heel lang
‘n vrijwel tot en toe nog
ongekende vrijheid🗽
aanbood?!

De manier waarop
De Haan erover schreef,
lijkt voor ‘n heel groot deel vooral ingegeven
door de FLAIR WAARMEE HÍJ AAN AL DIE ‘ANDEREN’
VRIJ VINNIG, ZINNIG & PINNIG VAN REPLIEK KON GAAN
BLIJVEN DIENEN, EEN WAAR UNIEK TALENT DAT OOK
VAN HEM BIJ 🐝 UITSTEK EEN HOOGST BEZIELDE
ÈN LÁTER GEDUCHTE PROPAGANDIST
MAAKTE?!

Zíjn vroege Joodse Poëzie
ging vooral over de schijnbaar verloren idylle van zíjn jeugd.
DÍE ríep ‘t hoogst bescheiden, maar godvruchtige milieu/idee
op van zijn ouders, en dan vooral veel van die gelegenheden
tijdens de feestdagen, als die families bijeenkwamen.

Bij veel van die gelegenheden — Pesach, Chanoeka,
Tiska Beav — wèrden de triomfen & nederlagen in het zo genaamde Heilige Land herdacht!

Zijn gedichten waren geliefd onder zionisten…
En ze spraken ook al de vele Nederlandse Joden nu zoal
keer op keer aan die ‘t uiterst eenvoudige dorps- & gezinsleven
als het ware ‘ingeruild’ hadden voor de moderne stad,
maar ook al wel degelijk talloze vergelijkbare
herinneringen aan hun jeugd
koesterden
…

OK!
24 okt 2026 - bewerkt op 30 okt 2026 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende