Uit de trouwe taalrubriek: waarom de t in 'hij/zij

wilt'
niet op z'n plaats is!?
In: TAAL (jdeberg@trouw.nl) 642
Jongeren hoor ik vaak zeggen 'hij wilt' in plaats van 'wil'! Een trend?
De trend is oud. Vondel gebruikte hij wilt al! Die vorm was i/d 16e & 17e eeuw 'tamelijk frequent' en is in Vlaanderen & Nederlands Limburg nog gewoon, zo constateerde het volumineuze 'Woordenboek der Nederlandsche Taal' in 1992. De t is na HIJ of ZIJ bijna altijd normaal (hij/zij fietst, geeft, loopt enz.)
...

Vandaar ook hij wilt, maar daarin hoort hij vanouds - en in het hedendaags verzorgd Nederlands - niet thuis.

Dat zit, ietwat vereenvoudigd uitgelegd, zo. Vele eeuwen geleden werd willen niet gebruikt in de indicatief of aantonende wijs (die van hij fietst, leeft enz.) maar in de zogeheten wensende wijs of optatief, die we nog wel kennen in constructies als
LANG LEVE DE KONING & MOGE HIJ KOMEN!

In die wensende wijs had, zoals voor-beelden illustreren, hij wil(le) géén t en zó is het, in verzorgde taal, gebleven. Nogmaals: naar analogie van
hij fietst enz. is hij wilt nìet zó vreselijk vreemd! De vertalers v/d Statenbijbel moeten zelfs tussen hy wilt & hy wil geaarzeld hebben? WÀS hùn keus op die t gevallen, dàn zou nú wellicht niemand meer over hij of zij wilt struikelen?! 'n Andere lezer is benieuwd naar de oorsprong van hij wou!

Welnu, WOU gaat terug op (HIJ) WOLDE, een oude nevenvorm van WILDE. Lang geleden is de groep ALD/OLD in het Nederlands OUD ge-worden. Vandaar bv. KOUD, GOUD & HOUDEN naast de Duitse vormen kalt, Gold & halten. Zo is WOLDE ver-anderd in WOUDE, dat sindsdien afgesloten is tot (hij/zij) wou. In plaatsnamen als Oldebroek & Ooster-wolde leeft de oorspronkelijke vorm nog voort. Irminloo~Ermeloo~ERMELO~enzo ~~~~

Mor loopt al meer dan een halve eeuw warm voor al de oude & nieuwe woorden via ja/nee, pa/ma, 123/ABC, al de sanskrietwoorden uit India & Iran, gemengd met Hebreeuws/Aramees/Arabisch & in zuid- & noord-Europese talen volop terug te herkennen in Dutch, Diets, Duits, Angelen/Saksen/Engels, Frans, Spaans, Italiaans, Grieks, Afrikaans
'wederzijds' met 'apartheid', kolonisaties, e.v.a. "rassenmixages",
eten, drinken, seks, handel, kunst &
nu myDi~ary
~~~~