Over de precieze gang van zaken weten we niet veel

BIJ
DIE CREMATIES
VAN SOMMIGE DODEN
KUNNEN WE WEL VASTSTELLEN
DAT ZE GEKLEED ZIJN VERBRAND
EN HUN SIERADEN NOG OM- EN AANHADDEN.
VAAK WORDEN ER KLEINE FRAGMENTEN GESMOLTEN BRONS
OF ZELFS VERFORMDE KLEDINGSPELDEN OF ARMBANDEN TUSSEN DE VERBRANDE BOTRESTEN TERUGGEVONDEN.
WAT ER NA HET UITBRANDEN EN AFKOELEN VAN DE BRANDSTAPEL GEBEURDE, KON STERK WISSELEN,
AFHANKELIJK VAN DE PLAATS, DE PERIODE EN
DE PERSOON VAN DE DODE.

Om
nu nog
maar eventjes bij
de Boshoverheide te blijven:
hier werden de overblijfselen van bot & brons
tussen de verkoolde resten van de brandstapel uitgevist
& dan in een pot ~ de urn ~ of doek gedaan: het ging om beenderresten,
en niet om de as! Hoe hoog de temperatuur in de brandstapel ook was, de lichamen verbrandden
nooit tot een totaal onherkenbaar poeder. Dat gebeurt ook niet in moderne crematoria,
maar daar worden de overblijfselen
mechanisch verder vermalen?

Archeologen kunnen
met de huidige stand van wetenschappelijke kennis
nog niet nagaan waarom de één in 'n urn & de ander in 'n omhulsel
van leer of textiel werd bijgezet: sociale verschillen zijn uit de urnenvelden niet of nauwelijks meer af te lezen.
We kunnen alleen wel consta-teren dat aan sommige urnen heel veel aandacht werd besteed, zeker nog in de beginperiode!
Deze zorgvuldig gevormde potten uit de Late Bronstijd (1150-800 v.Chr.) met ingekerfde versieringen & zachtglanzende gepolijste oppervlakken behoren tot de allermooiste prehistorische producten die de Nederlandse bodem tot nu toe heeft opgeleverd.
De graven van degenen die in een doek of zak werden begraven, zijn her-kenbaar aan de klomp beenderresten
die in de grond is bijgezet. De urn {of doek} werd in een kuiltje in de bodem begraven; soms dus
op de plaats waar de brandstapel gelegen had, soms iets verderop. In 'n enkel geval
werden er ook nog één of meerdere kleine potjes naast de urn geplaatst die waarschijnlijk voedsel
en/of drank bevatten & heel zelden kreeg 'n dode ook 'n sieraad of wapen mee in 't graf. Om de grafkuil heen
werd 'n greppeltje gegraven, net zoals dat in vroeger eeuwen vaak ook al bij de grafheuvels was gedaan. Die greppels zijn in de Zuid~ Nederlandse urnenvelden meestal cirkelvormig, met vaak een opening in het zuidoosten. De 'gesloten' greppels
dateren v/d beginperiode
~~

Daarnaast
zijn er opvallende langwerpige greppels
die soms zelfs meer dan 20 meter lang zijn. In Noord~NL, dat z'n culturele invloeden uit 't aangrenzende duitse gebied ontving,
was de vorm van de greppels gevarieerder, zeker in de vroegste fase v/d urnenveldentijden: zo waren 'r rechthoekige graven waarboven houten dodenhuisjes opgericht werden. In de loop v/d tijd kon zo'n urnenveld wel uitgroeien tot verzamelin-gen van honderden heuveltjes, die soms dicht bij elkaar & tegenelkaaraan lagen, soms zoals o/d Boshoverheide
op enige afstand vanelkaar
~

Samen met de oudere grafheuvels
waarop het urnenveld vaak aansloot & met de afwijkende, langwerpige heuvels
moeten ze 'n interessante & imposante aanblik hebben geboden. Ook in de tijd ná 500 BCE,
toen de urnenvelden buiten gebruik raakten & men de verbrande doden ook zonder urn in ongemaskerde graven bijzette,
bleven de oude grafvelden nog onaangetast. Tot het moment, dat latere bewoners ze voor hun andere doeleinden begonnen te gebruiken. Veel v/d urnenvelden lijken al i/d Middeleeuwen te zijn verdwenen: net als hun oudere soortgeno-ten, de grafheuvels, hadden ook de urnenvelden 'n slechte naam & werden steeds vaker
met gespook & hekserij in verband gebracht.

Die middeleeuwse boeren hadden er dan ook
blijkbaar maar weinig moeite mee om dit soort plaatsen,
als hen dat zo goed uitkwam, om te zetten in nieuw akkerland:
i/d nabijheid van dorpen verdwenen veel urnenvelden in deze tijd;
graven die i/h buitengebied lagen, in bos & hei, bleven nog wel voor langere tijd onaangeroerd.
Net als bij de grafheuvels 't geval was, maakten de grote ontginningen aan het eind v/d 19de eeuw een definitief eind
aan veel van dit prehistorisch erfgoed. Terwijl er soms nog wel eens een markante grafheuvel bleef staan, werden de nog maar nauwelijks zichtbare, lagere urnenveldheuveltjes gemakkelijk in hun geheel weggevaagd & in die tijd zijn talloze urnen gevonden door amateurarcheologen, maar ook door boeren die
dolgraag wat wilden bijverdienen.

Zo werd het urnenveld o/d BOSHOVERHEIDE
i/d jaren '80 v/d 19de eeuw herontdekt toen een deel v/h terrein werd bebost:
overal groeven plaatselijke boeren i/d heuveltjes v/d 'doodenakkers', die op de hei vaak nog goed zichtbaar waren, naar verhandelbare waar. Één van die urnendelvers bood als een soort van postorderbedrijf urnen van de "Germaansche Begraafplaats te Boschhoven" aan
als bloempot, compleet met 4 plantjes, voor de prijs van 1 gulden! Nog in 1991 werden onder het vroegere akkerland v/h dorp Someren greppels van 'n urnenveld ontdekt: het is aangelegd omstreeks 600 v.Chr. & is dus ietswat jonger damde graven o/d BOSHOVERHEIDE:
in die periode hadden se greppels rondom de 'n onderbreking in 't zuidoosten: als symbolische toegang tot 'te graf?
De heuveltjes lagen in dit deel v/h urnenveld dicht tegen elkaar aan. 't Hele urnenveld is geëgaliseerd i/d Middeleeuwen
toen de boeren van Someren dit terrein als bouwland in gebruik namen: de greppels zijn echter ònder dat pakket landbouwgrond,
dat i/d loop der eeuwen door plaggenbemesting ontstond,
toch nog tot nu toe bewaard gebleven.

Toen de ontginningen steeds groter vormen aannamen,
kwamen overal o/d hei, vooral in drenthe & noordbrabant, sporen van urnenvelden tevoorschijn.
Hoewel hun uiteindelijke totale vernietiging vaak helaas niet te voorkomen was, waren er nu tenminste eindelijk professionele archeologen die zich op dit onderzoek wierpen zodat tien-tallen urnenvelden werden opgegraven & vele honderden potten & andere vondsten
hun weg konden vinden naar musea! We hebben daarom veel aardewerk & plattegronden van urnenvelden,
maar veel van het leven in die tijd(en) is (en blijft voorlopig) nog onduidelijk & urnenvelden zelf
zijn er niet of nauwelijks meer over?

Die BOSHOVERHEIDE is een zeldzame,
en zeer fraaie, uitzondering. Wat niet wegneemt dat we ons blijven afvragen hoe het nu Eigenlijk Staat met 'de toestand overal elders'? Zoveel natuur- & cultuurrampen die overal ter wereld alles nu wel zeer grondig kapotbuldozeren, wegwalsen, afgraven, vernietigen, onder water zetten & anderzins 'beëindigen': fundamentalisten die expres oeroude overblijfselen opblazen, verbranden, verkopen of wat dan ook voor onherstelbaars aanrichten met planten, dieren, mensen, boeken en gebouwen!
Overal tussen noord-EU & ver Oosten hetzelfde liedje van onachtzaamheid,
onbenulligheid, asfaltering, ontginning
& waanzin!

Eeuwenoude Tempels,
beeldhouwwerken, overblijfsels & andere restanten
& tot nu toe overlevenden weggebombardeerd, afgeslacht & expres bewust
de dood & eeuwige vernietiging ingejaagd!! Plastic oceanen, vervuilde zeeën, stinkende opdrogende binnenmeren,
horden slaven, an- dere bouwvakkers, gastarbeiders & gouden
handdrukkers, grijpgrage projectontwikkelaars
met steekpenningen, allerhande
afval- & gifdumpers
& milities
overal!

Wáár
dat héénvoert?
Joost mag het weten!!
Voorlopig zou je zeggen is er
nog genoeg te (be)studeren, te (her)stellen,
te (con)serveren &
te redden voor
& door
ons?!

geschokt
04 feb 2013 - bewerkt op 04 feb 2013 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 80 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende