eindelijk doettie ut weer na zoveel uur zonder md!

De enige echte
landbrug tussen Afrika
& de rest van de wereld was Israel
zoals de Beringstraat ooit met Noord en Zuid Amerika:
we namen 'definitief' afscheid van chimps & bonobo's
door de benen te nemen
naar elders!

In de loop
van die geschiedenis
van landverhuizers, emi- & immigranten
zijn we allemaal via die centra van het joden- & christendom verhuisd
naar alle andere plaatsen in de wereld, en is de aandacht voor 'n
Byzantium & aanverwante culturen vaak helemaal overschaduwd
geweest door de groter belangstelling voor archeologische
resten uit bijbelse tijden, islamitische 'wereld~
veroveringspogingen' & de 'kruisvaarders'
die er een nog groter zootje van
maakten dan het 'altijd' {?} al
was geweest.

Er gaat mij niets
boven ontdekkingstochten door
andere plaatsen en tijden
vanuit dit z.g.
'hier & nu'!

Uit die vondsten
van de laatste eeuwen
blijkt dus nu ook duidelijk
dat gedurende de Byzantijnse tijd
die stedelijke cultuur van de voorafgaande Romeinse periodes
zich voortzette: de grote centra bloeiden en 't
aantal nederzettingen in "Palestina" nam
nog beduidend toe tussen al die
veroveringen en
wreedheden.

Van de
talloze bouwresten
uit deze tijd tussen Yehosjoea/Jesus/Isa
[haNatsri aka haMasjiach] & "Mohammed"
hebben alleen de kerkgebouwen zich al vanaf de tweede helft
van de 18de eeuw in enige archeologische belangstelling mogen verheugen.
Maar sedert een aantal jaren is er nu weer sprake van een verbreding
van het archeologisch werkterrein in Israel en de omringende
grote islamitische landen
& verre streken.

Eindelijk komen nu ook
jongere cultuurperioden dan alleen maar de bijbelse,
zoals de Byzantijnse tijd van amper [ongeveer] 300 jaar volop in de belangstelling te staan
naast oud- & nieuwtestamentische tijden & de overheersingen, veroveringen
& onderdrukkingen door moslims, kruisvaarders,
Turken en kolonisten.

Vanuit 'n andere hoek
was er al wat langere tijd veel informatie over Byzantijns Palestina bekend: n.l. uit
historisch onderzoek. Geschreven documenten van allerlei aard geven ons nu eenmaal
een ietwat beter inzicht in diverse gebieden van economisch,
maatschappelijk & kerkelijk leven
door de eeuwen heen.

Wat het kerkelijk leven betreft
kan bijvoorbeeld gewezen worden
op het werk van ene Hegesippus {rond 180 nC},
dat o.a. de geschiedenis van de "Jeruzalemse gemeente" in de eerste eeuw behandelde, maar
slechts in fragmenten bij Eusebius bewaard is gebleven. Verder krijg je ook bijv.
uit de handelingen van enkele palestijnse synodes 'n vrij nauwkeurig beeld
van de toenmalige indeling in bisdommen gedurende de 6de eeuw,
terwijl voor 't kloosterwezen ook nog
'n uitgebreide monnikslektuur
ter beschikking
staat.

Terwijl
die archeologische sporen
van het kerkelijk leven in Palestina
niet veel verder teruggaan dan het begin van de 4de eeuw nC
is het mogelijk om via historisch onderzoek de geschiedenis v/d z.g. vroeg-christelijke kerk
door de Romeinse tijd terug te volgen tot i/d z.g. apostolische tijd
v/d 1ste eeuw nC!

't Archeologisch
& 't historisch onderzoek
bewegen zich elk op hun eigen terrein, maar met hun resultaten
kunnen ook zij elkaar aanvullen & zo 'n ietwat meer omvattend beeld
van bepaalde historische situaties of cultuurperiodes aan ons verschaffen.
Van de 1ste tot de 7de eeuw waren daar christelijke organisaties &
ontwikkelingen die ook samenhangen
met de materiele resten
die je er ook nu nog
kunt tegenkomen.

Liturgie
in huizen,
synagoges, kerken &
kloosters o.a. zichtbaar in 'n rijke mozaiekkunst op de vloeren.
Allerlei monumenten & restanten van meer dan tweeduizend jaar tempels,
gebedshuizen en moskeeen. Informatie uit allerhande restanten
& overblijfsels in steen, geschrift, grote stromingen
& kleine sekten. Geschreven informatie uit
kerkresten, persoonlijke medelingen van
hen die ze bouwden
& gebruikten.

Zoiets
gaat dus
vooral uit van
allerlei archeologische gegevens, waardoor
ook aspecten uit het dagelijkse leven, de literaire &
theologische werkjes van vroegchristelijke auteurs niet buiten beschouwing kunnen blijven?
Talloze kleine kunstvoorwerpen, sieraden, ampullen, pot~ & glasscherven,
graffiti, papyrus/perkament boeken naast de boekrollen
alsvanouds met alle oudtestamentische
teksten van voor
't jaar
"0".

Tot
de verovering
door de islam
in 638 nC van Jeruzalem
{tussen +/_ 1000 vC & 70 nC
't Yeroesjalayiem van
de 'Joden'}, Grieken
& Romeinen
{e.d.}!

't Kan verkeren,
maar de appels vallen nu
niet alleen maar meer 'niet ver' van de boom
maar over de hele aarde: joden, christenen, moslims, hindoes,
boeddhisten, 'ongelovigen' & bijgelovigen kun
je nu overal tegenkomen
waar je ook
gaat of
staat.