vryheit der consciëntie: Joachim Wttewael {1595}
I/d Sint Janskerk @ Gouda
bevinden zich onder de vele gebrandschilderde
raamglazen ook enkele, die ná de hervorming geplaatst zijn:
dit is o.a. 't geval met 'glas I', dat als hoofdthema heeft de vrijheid van consciëntie!
De Staten van Holland gaven in 1595 a/d glasschilder Adriaen de Vrije de opdracht om 'n glas
te maken dat dit gegeven zou kunnen uitbeelden? Er was een ontwerp van Joachim Wttewael:
we zien een wagen in een portaal voor een ietwat rommelige architectuur van zuilen & wanden;
òp die wagen zijn vrijheid van consciëntie & geloof gezeten & wordt voortgetrokken door vijf allegorische
Vrouwenfiguren, die voorstellen: Liefde, Gerechtigheid, Getrouwheid, Ééndracht & Standvastigheid. Dáárbíj
wordt door diezelfde wagen een mannenfiguur overreden, dàt is 'de tyrannie', wiens zwaard & speer gebroken
op de grond liggen: dit tafereel wordt omringd door de WAPENBORDEN van de steden, die aan dit geschenk
bijgedragen hadden; men voelde tóen blijkbaar nog zuiver aan dat die vrijheid van overtuiging een zeer
GROOT VOORRECHT was?! Op de Waegschael is een prent uit 1618: in 'n Open Hal staat 'n grote weeg-
schaal opgesteld, zoals die toenmaals in praktisch iedere stad te vinden was!? Op de ene kant daarvan
ligt de mantel van Oldenbarnevelt: déze had de remonstranten, zij 't uyt politieke motieven, altijd al
Gesteund. Òp die mantel ligt 'n kussen, aanduiding van gezindheid van allerlei stedenbestuurders
waarop de remonstranten vertrouwen konden, & dáernovenòp 'n boek waarin de stedenrechten
beschreven worden! Johan zèlf staet 'r enigszins verbaesd by, terwijl àchter hem waarschijnlijk
Hugo de Groot & Hoogerbeets te zien zijn? Op de andere zyde der schael liggen INSTITUTIE
van Calvijn & 'n boekband Beza. Prins Maurits, met enkele soldaten achter zich, heeft zo-
juist zijn zwaard op de schael gelegd: dáárdoor zàkt die weegschael naar díe kant dóór
& is Oldenbarnevelt ontsteld!!! Dóór 'n raem zien we ook nog hoe @ Utrecht o/d Neu
de waerdgelders afgedankt worden: 't bijbehorend geestig vers van Joost van den
Vondel begint wel met de namen van Gomarus & Arminius & HÙN strijd maar het
laet tevens óók zien HÓEZÉÉR godsdienst
& politiek toen nog met elkaer
verstrengeld waren!?!
Óók dàt
speelt nú nog
steeds door in allerlei
diverse landen & ver-
afgelegen streken
...

Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende