verkracht mydiverleden: 'mydi~indianenverhalen'?

ER
is meer
onder de zon dan die 'heteluchtballon'
en 'indianenverhalen' zijn er om ontkracht te worden:
eeuwenlang hunkerde 'jongensboekenlezend Europa' naar de 'ongerepte natuur'
het zinderend oerwoud en de eindeloze vlakten van de nobele wilden
van 'Indiaans Amerika'
America has wilderness!
Vergeet het maar
Het Amerika van VOOR Columbus
zag er heel anders uit dan we al die tijd gedacht hebben:
o.a. '1491' & '1984' doen dat
uit de doeken!

Hoeveel 'indianen'
leefden er in Amerika in 1491?
En wat voor landschap hadden zij voor zichzelf geschapen
voordat Columbus en talloze kolonisten in zijn kielzog met hun Europese Ziektes
de bevolking decimeerden?

Veertig miljoen?
Een paar decennia geleden behoorde je tot de 'veeltellers' als je dat cijfer accepteerde
maar inmiddels is het geen hoge schatting meer
die lopen nu soms op tot wel
100.000.000 Indianen!

ALS dat klopt
dan moet het sterftepercentage NA de komst van de Europeanen extreem hoog zijn geweest!
HOE dat te verklaren?



Biologisch
is het echter WEL te verklaren.
De genetische variatie in de Oude Wereld was oneindig veel groter,
omdat daar sinds mensenheugnis volkeren uit Europa, Afrika en Asia zich hadden vermengd.
Dit in TEGENSTELLING tot Amerika waar de "Indianen" allemaal afstamden van een klein aantal oorspronkelijke voorouders?

De KANS
dat je genetisch NET iets anders in elkaar stak, en daarom een epidemie overleefde,
was in de Oude Wereld redelijk groot,
maar in de Nieuwe heel gering!

Een ziekte,
meegelift met de kolonisatoren,
kon daarom in Amerika vrij RAP letterlijk hele volksstammen
laten oplossen in de mist [net als het geval was met o.a.
de 'gorillas, chimps &
bonobos' ...]!



Neem de expeditie
van Hernando de Soto
naar wat NU het zuiden van de Verenigde Staten van Noord-Amerika is,
in de 16de eeuw.
De Soto zag stedelijke conglomeraties, staande legers, intensieve landbouw.
Zijn NAVOLGERS vonden VERLATEN en OVERWOEKERDE heuvels,
die pas NADAT de archeologen er de spa in hadden gestoken
hun menselijke oorprong
prijsgaven!

De overlevenden,
de ZEER SCHAARSE overlevenden,
vervielen tot een berooid bestaan dat de Europeanen als 'primitief' wegzetten.
Alsof je in 1945 overlevenden van de holocaust/shoah,
die door de bossen van Oost-Europa zwierven,
tot 'wilden' zou bestempelen?

OMDAT er
zo weinig kennis is overgeleverd,
zijn het vooral de archeologen die de omvang en complexiteit van Indiaanse samenlevingen
van VOOR het grote sterven in beeld
hebben gebracht ...

Dankzij HEN
is over de Indianse geschiedenis inmiddels veel nieuws boven water gekomen.
DEZE blijkt zoveel RIJKER dan lange tijd gedacht werd,
dat het NU eindelijk hoog tijd wordt om het grote publiek kennis te laten maken met al die nieuwverworven kennis:
DAT is [OOK] ons 'mydimotief' ...

We weten NU
dat er heel veel mensen in Amerika woonden VOOR de komst van Columbus!
We weten NU dat zij de grond intensief bewerkten
en het land vorm gaven.



Neem de bizons.
Ze werden in de 19de eeuw massaal afgeslacht door de blanken,
totdat er maar een paar honderd van over waren: biologen meenden lange tijd dat er VOOR 1491 misschien wel 60.000.000 bizons waren ...
Maar de biologen van NU deneken daar heel anders over.
De Indianen jaagden namelijk intensief op bizons:
toen de Indianen 'verdwenen' en de jachtdruk verminderde,
explodeerde de bizonpopulatie, bij gebrek aan
'natuurlijke' vijanden!

JUIST NA 1492
liep hun aantal met tientallen miljoenen op!
Hetzelfde zou kunnen gelden voor de eland, die het verwijt krijgt dat hij heel Yellowstone kaalvreet,
bij gebrek aan natuurlijk 'vijanden'
zoals Indianen?

Met Andere 'myDiWoorden':
Noord-Amerika WAS niet zo wild als de Europeanen eeuwenlang hebben gedacht!
Voor de tropische regenoerwouden geldt hetzelfde:
wie door de Amazone loopt,
loopt NIET door een oerwoud,
maar door een verwaarloosde boomgaard ...

Curieuze, NU lege landschappen,
doorsneden door rechte, onnatuurlijke paden, bedekt met onnatuurlijke heuvels,
verraden intensieve menselijke bewoning!

Je kunt 'natuurbeschermers' citeren
die zulke ontdekkingen een gruwel zijn,
omdat ze een einde aan de mythe van het ongerepte regenwoud maken: maar ...
er valt niets te gruwelen! WIE GOED KIJKT, ZIET dat de Indianen uiterst vernuftige landbouwmethoden
toepasten, die de kwetsbare tropenbodems intact hielden of zelf nog vruchtbaarder maakten?
DAAR kunnen we nog veel van leren!

In latere delen
van '1491' komen de Indiaanse beschavingen tot leven
waarvan het 'mydischrift' ontcijferd kon worden:
de hoofdstukken over de Maya's bijvoorbeeld beschrijven een geschiedenis
vol van allerlei bloederige machtsintriges, diplomatie en oorlogvoering, compleet met tragische melodramatische liefdesgeschiedenissen die in dramatiek niet onderdoen
voor wat we weten over de Europese
'worstenhuizen' ...

ALS het lukt
om het knopenschrift van de Inca's te ontcijferen, dat ingewikkelder blijkt dan het simpele telraam waarvoor de Europeanen het lange tijd hielden, kunnen we over een tijdje misschien wel ook veel nader komen tot DIE beschaving?



Zo weten we NU bijvoorbeeld
veel meer over de politieke besluitvorming en het overleg tussen verschillende Indiaanse stammen, of 'naties' zoals zij beter genoemd kunnen worden: OOK vrouwen hebben daarin een belangrijke rol gespeeld!

Wie dan ook de moeite neemt
om ons te volgen in onze oeverloze speurtocht naar het verleden, ontdekt ook dat het beeld van de Indiaan als nobele wilde, een beeld dat door de kolonisten in het leven geroepen is en eeuwenlang gekoesterd, niet geheel uit de lucht gegrepen was?

Godsdienstige tolerantie
was bij de Indianen gebruikelijk,
hun sociale controle was beduidend MINDER STRIKT dan onder Engelsen en Fransen ...
Kolonisten die 'overliepen' naar de Indianen of als 'gijzelaars' in hun midden vertoefden,
wilden zelden terug naar de 'beschaving'!

KORTOM:
Charles D. Mann heeft met "1491" ~
'de ontdekking van Precolumbiaans Amerika'
een mooi en aanstekelijk boek geschreven
en gelukkig heeft de uitgever het aangedurfd om het stevige pakket noten intact te laten,
voor wie het allemaal nog wat
wetenschappelijker
wil!

Je krijgt natuurlijk
na een paar 'mydihoofdstukken'
WEL het gevoel dat je aan de hand genomen bent door een kind in een mydispeelgoedwinkel: Mann springt van hot naar her, en van ijstijd naar tropenkolder, van de pieken van de Andes
naar de kust van Nieuw Engeland ...

OVERZICHTELIJK is iets anders!
Maar de journalistieke benadering en de tamelijk duidelijke thematiek
houden het boek verteerbaar?

Bij ieder gebied
komt het boek TOCH weer terug bij dezelfde vragen:
hoeveel mensen hebben er globaal gewoond,
hoe leefden ze,
hoe bewerkten ze de grond,
wat voor bouwwerken trokken ze op en weten we nog wat over de 'politiek' en WAT betekent DAT
allemaal voor de toekomst?

HOE willen we [o.a.]
de Amerikaanse natuur beheren als die 'natuur' voor een belangrijk deel
GEEN 'oernatuur' is?



met dank aan de Trouwe Wybren Verstegen!