Vergelijkende godsdienstgeschiedenis is 'n al meer

dan honderd jaar oude wetenschap die zich verrijkt heeft met de namen van zg. beroemde denkers & nog vele andere 'daders & offers'!

Één theoretische kernvraag vooral heeft veel van deze denkers beziggehouden: heeft die religieuze ontwikkeling v/d mensheid 'n doel??

Anders gezegd: gaan we van het onvoltooide naar het voltooide, van primitieve religies naar 'n meer ontwikkel(en)de religiositeit. Daar-op blijven we dan ook keer op keer 'polemisch' terugkomen: onvermijdelijk appelleren we aan waardeoordelen & (on)wenselijkheden ...

Er is geprobeerd om ons gedurende heel deze historische & vergelijkende studie bij feiten te houden: door ontwikkelingen & breuken te blijven constateren als elementen van continuïteit. Sommige feiten zullen gelovigen die nog niet erg gewend zijn aan 'n rationele, histo-rische interpretatie wellicht in enige 'verlegenheid' kunnen brengen: vooral wanneer FL herhaaldelijk uiteenzet hoe ook religies leentje-buur bij elkaar spelen of hoe hun zg. 'heilige boeken' vooral geleidelijk door ons zijn opgesteld/veranderd/gecanoniseerd in ruimte/tijd?!

Níet éénmaal probeert FL te laten zien dat de ene religie méér wáár of BÉTER is dan de andere, net zomin als hij tracht te bewijzen dat religie per definitie 'goed' of 'slecht' is! Historisch gezien, & de lieve lezer zal zich daar misschien i/d loop van dit lange traject bewuster van worden, ontpoppen óók religies zich als zeer ambivalent: ze brengen sociale binding(en) voort (één v/d Latijnse etymologische be-tekeningen v/h woordje 'religie' ìs juist '(her)verbinden'/genezen/herstellen/opknappen), maar óók GEWÈLD; mededogen mèt de ander, maar ook uitsluiting/negeren/vernietigen; vrijheid zowel als vervreemding; kennis naast obscurantisme.

Weliswaar niet in elke cultuur & in ieder tijdperk evensnel of -sterk in dezelfde mate: het is dus totaal vergeefs om alle religies e.d. te willen opsluiten in een 'ZWART' of 'WIT' hokje & er alleen nog maar kiemen van vrede & vooruitgang in te (willen) zien of integendeel daarvan alleen nu maar wat aan-leidingen voor nog meer duisternis, bot geweld & stiekeme terroristische waandenkbeelden over en weer.

Door z'n opleiding als filosoof is FL ook 'n verre discipel van Socrates, die stelde dat onwetendheid dé wortel van alle kwaad was: maar zodra 't om religies gaat, moet wel worden geconstateerd dat vooral ook onwetendheid en vooroordelen - zowel van sommige gelovigen als van sommige atheïsten - nu nog altijd bloeien in onze samenlevingen, hoewel die toch zo gekenmerkt leken te worden door wetenschap & de behoefte aan ratio-naliteit (& solidariteit)?

Is het voor zowel gelovigen als ongelovigen, in 'n wereld waarin religies zich almaarmeer met elkaar vermengen & met elkaar botsen & waarin ze 'n wezenlijke rol blijven spelen, niet juist nu (& hier) van kapitaal belang om 't verschijnsel religie nu zo te leren proberen te begrijpen? Om nu ook zonder overbodige vooringenomenheid de grote religies uit de geschiedenis beter te gaan leren, mèt hun diverse culturele wortels & de universele vragen die ze in zich dragen!

Want 't andere uiterste zou immers betekenen NU VOORAL dat we te maken krijgen met geperfectioneerde Big Brothers vol van Newspeak & de Totale VERNIETIGING van Oldspeak etc.?