Tsedek & Chesed gaan trouwen?

G D
is voortdurend verrast
over wat er is voortgevloeid
uit zijn eerste schepping
van een beeld
van hemzelf?!

En die
verandering in hem -
we kunnen het haast wel zijn beteugeling noemen -
die in de Psalmen plaatsvindt,
is zeker niet de minste
van deze verrassingen!

We kennen
allemaal de truc
om een artiest van het toneel af te krijgen
door te klappen?
Zo bot zijn de Psalmen niet,
maar hun lof gaat
NU
veel meer uit
naar
tsedek
en
chesed,
G*D's
rechtvaardigheid en zijn onwrikbare liefde,
dan naar zijn gevechtskunsten of
vrijgevigheid!

Maar
G*D mag dan verrast zijn,
dat zijn de joden ook,
want zij danken deze nieuwe relatie met G*D aan de niet-joden
door de plaats die de profeten
voor de niet-joden ingeruimd hebben?
ZOveel van de profetie weet stilzwijgend
zijn weg naar de Psalmen
te vinden!

Toen het mono-theisme
zijn definitieve formulering kreeg
in Deutero-Jesaja
werd het duidelijk dat de niet-joden op de een of andere manier
een plaats moesten krijgen
in Israels verbond met
de Heer?!

Maar uiteindelijk
werd de plaats die voor hen was vrijgemaakt
een plaats die ook doot de joden
werd bezet ...

Het verbond met NOACH,
tot aan de profeten het enige formele verbond in TeNaCH
dat geen onderscheid maakte
tussen Israelieten en niet-joden,
vereiste eigenlijk
van niemand
verering ...

Volgens
de povere voorwaarden ervan
mochten mensen,
planteneters in de tuin van Eden {ook wel het paradijs genoemd!},
NU ook dieren doden en opeten,
zolang ze hen maar niet levend opaten {DAT is de betekenis van het bevel
in GENESIS 9:4: "U zult geen vlees eten met zijn leven - zijn bloed erin!"},
maar het werd hen tegelijkertijd
verboden
om hun eigen soort
te doden!

Er werd TOEN
niets anders van hen
gevraagd?!

G*D
zegde van zijn kant toe
dat hij niet NOG eens de hele wereld
zou vernietigen;
verder
beloofde hij niets?!

In de ogen
van een veel latere generatie
antropologen
kan het verbond met Noach interessant zijn als een vage herinnering
aan de overgang van de mens
van pure verzamelaars naar jager-verzamelaars,
en van de jagers die de buit,
net zoals gewone roofdieren, meteen opaten naar jagers
die de buit pas opaten na een uitstel
dat lang genoeg was
om de buit tenminste
dood te laten
bloeden!?

Maar het niet-verslinden
van een levende buit of het niet-vermoorden van een medemens
stelt als erkenning van G*D
niet veel voor,
laat staan als uiting van een verhouding met G*D,
en de Heer noemt Noach nooit
als hij tegen de profeten iets zegt
over zijn nieuwe verhouding
met de niet-joden?!

Het verbond waarin de Heer aan de niet-joden een plaats wil geven-
of ooit wilde geven -
is het mozaische verbond ...
Om twee passages van Jesaja, die we al eerder citeerden
in onze myDiverhaaltjes sinds januari, nog eens aan te halen:

YESH 56:6-7 zegt:

- "DE vreemdelingen die zich bij de Heer aansluiten om hem te dienen,
en om de naam van de Heer lief te hebben, om zijn knechten te zijn,
die de rustdag onderhouden en hem niet ontheiligen,
en vasthouden aan mijn verbond -
hen zal ik brengen naar mijn heilige berg en ik zal hen vreugde bereiden
in mijn bedehuis;
hun brandoffers en hun slachtoffers zullen aanvaard worden
op mijn altaar;
want mijn huis zal een bedehuis genoemd worden
voor ALLE volken!" -

Maar deze ontwikkeling
zal zijn oorspronkelijke verbondspartner alleen maar verrijken,
zo verzekert de Heer
aan Israel in
YESH 61:5-6:

- "VREEMDELINGEN
zullen klaarstaan en uw kudden weiden,
BUITENLANDERS
zullen uw landarbeiders en uw wijngaardeniers zijn;
maar
U
zult priesters van de Heer worden genoemd,
men zal over
U
spreken als dienaars van onze
G*D;
U
zult het vermogen van de volken genieten
en u op hun rijkdom
beroemen!" -

De niet-joden worden
met andere woorden opgenomen in de verplichtingen van het verbond,
wat duidelijk beschouwd wordt als een gunst en een privilege voor hen,
maar alleen Israel zal materieel vooruitgaan
dankzij het verbond?!

Toen het zover was
aanvaardden de niet-joden het verbond natuurlijk niet vrijwillig,
noch kwamen zij brand- en slachtoffers
in Yeroesjalajiem brengen ...

Maar het is heel goed mogelijk
dat een overweging over de religieuze situatie van de niet-joden
aan de wieg stond van de idee om de ToRaH
als gunst en privilege te zien -
heel wat anders dan de zegeningen en vervloekingen
uit DEUT 28?

En na het falen van de profetie,
dat wil zeggen
G*D's falen om aan Israel zijn autonomie en/of zelfs hegemonie
terug te geven zoals hij had beloofd,
stonden de joden voor de keuze
tussen de ToRaH als iets goeds op zichzelf en
helemaal GEEN ToRaH?

Zij kozen voor het eerste en
vierden die keuze in
de Psalmen!

Op deze manier stellen we de verandering voor
als een kille schaakzet,
terwijl die zeker gepaard ging met
zowel innerlijke als uiterlijke
strijd!?

Toen Yeroesjalajiem er
onder leiding van Hizkia in slaagde om
het leger van de Assyrier Sancherev
tegen te houden,
schijnt Yehoedah de tragische en verkeerde conclusie getrokken te hebben
dat zijn versterkte hoofdstad
onneembaar was?

Toen hun eindelijk de waarheid begon te dagen
en de val van Jerusalem niet alleen mogelijk was
maar zelfs onontkoombaar werd,
ontstond er een vreselijke
paniek!

In de Bijbel wordt in Jeremia 30:5-6,
aan de vooravond van de ramp,
dit drama als volgt weergegeven:

- "Wij hebben een angstschreeuw gehoord,
van verschrikking,
niet van vrede!
Nu dan,
vraagt en ziet:
kan een man kinderen baren?
WAAROM
zie ik dan iedere man
met zijn handen op zijn lendenen
als een vrouw in barensnood?
WAAROM
is ieder gezicht bleek geworden?
RAMPSPOED!
DIT
is de grote dag,
zonder weerga:
een tijd van benauwdheid voor Ya'akov,
hoewel hij ervan gered
zal worden!" -

Het
LEEK
met andere woorden
bijna tegennatuurlijk dat Jeruzalem zou vallen?
En al zou deze ramp ook de schuldigen treffen, het was niettemin
verontrustend dat het kort daarvoor de schuldigen
schijnbaar nog voor de wind ging?
OPNIEUW
Jeremia,
deze keer in
YIR 12:1-3:

- "U
zult winnen, o Heer,
wanneer ik een zaak tegen u aanspan,
toch zal ik een aanklacht tegen u indienen:
WAAROM
is de weg van de onrechtvaardigen voorspoedig?
WAAROM
zijn de trouwelozen zonder zorgen?
U hebt hen geplant,
en zij hebben wortel geschoten,
zij verbreiden zich,
ze dragen zelfs vrucht?
U bent aanwezig in hun monden,
maar verre van hun gedachten!
MAAR U,
Heer,
hebt mij gezien en gadegeslagen;
u hebt mijn hart op de proef gesteld,
en het bij
U
gevonden!
VERDRIJF
hen als schapen naar de slachtbank,
MAAK
hen gereed voor de dag
van de slachting!" -

De nederlaag was zo groot
dat het volk nagenoeg gek werd!
Bijna even hartverscheurend was de schande
dat de onschuldigen,
zij die diep vanbinnen wisten dat zij zich wel aan het verbond hadden gehouden, tegelijk met de schuldigen gestraft werden?
Deze visie wordt uitgebreid,
expliciet en in de context schokkend geformuleerd in PSALM 44,
die zoals zoveel psalmen
G*D's overwinningen uit het verleden verhaalt en
ootmoedig toegeeft
in PS 44:4:

- "Het was niet met hun zwaard dat zij het land hebben ingenomen,
hun arm heeft hen de overwinning niet gegeven,
maar uw rechterhand, uw arm
en uw welwillendheid,
omdat u hen gunstig gezind was." -

Maar tegenover dit prachtige verleden stelt de Psalmist
het duistere heden
in PS 44:13:

- "U verkoopt uw volk voor een spotprijs,
en stelt voor hen geen hoge prijs vast!" -

EN gaat dan verder naar de kern van de klacht
in PS 44:18-25 met de woorden:

- "DIT ALLES
IS ONS OVERKOMEN,
MAAR WIJ ZIJN U NIET VERGETEN,
noch zijn wij aan uw verbond ontrouw geworden?
ONZE HARTEN
ZIJN NIET AFGEDWAALD,
NOCH WEKEN ONZE VOETEN AF
van uw pad, hoewel u ons,
VERBRIJZELD,
hebt geworpen naar de plaats waar het zeemonster is,
EN ONS
HEBT OVERDEKT
MET DIEPE DUISTERNIS!
Als wij de naam van onze G*D zouden vergeten,
en onze handen uitstrekken naar een vreemde god,
dan zou G*D dat zeker ontdekken,
want hij kent de geheimen
van het hart!

OMWILLE VAN U
WORDEN WIJ DE HELE DAG GEDOOD,
en worden wij beschouwd als slachtschapen?
WAAK OP;
WAAROM SLAAPT U,
O HEER?
ONTWAAK,
verwerp ons niet voor eeuwig!
WAAROM
VERBERGT U
UW AANGEZICHT,
negeert u onze ellende
en nood?" -

De woorden
'WAAK OP!'
enzovoorts
vormen een echo van Deutero-Jesaja;
maar die profeet erkende,
toen hij beloofde
dat de Heer zou ontwaken,
dat Israel zijn bestraffing verdiend had
zelfs als die uiteindelijk te zwaar
was geweest?!

ZO'N
ERKENNING
wordt hier niet
gegeven
...

Volgens sommige historisch-kritische
myDibijbelwetenschappers moeten we Psalm 44 zien geschreven
als een reactie op een latere nederlaag, wat
heel best mogelijk is;
maar door zijn plaatsing kan er alleen maar terugverwezen worden
naar de nederlaag tegen Babel
en naar de toestand van het herstelde volk
dat bespot werd
door zijn buurvolken?

Het zeemonster roept de zondvloed in herinnering
en verwijst naar de grote, onuitsprekelijk angst voor het
demonische personage
dat nog steeds
latent aanwezig is
in de G*D met
de gewichtige gedachten?!

Tijd
voor ontbijt!
Een hemel vol met alle kleuren
grijs die er maar zijn:
zelfs de zon breekt er zo nu en dan
doorheen
...
Janosch
heeft allang
z'n hapje gegeten.
Donald
'rumsfeld' Duck zegt sorry
en blijft aan:
'geen sprake
van systematische wandaden
in Iraakse gevangenissen'
...;
verder
gaat 'de politie veelplegers vangen
met smoelenboek'
...;
zijn
'veel mensen onbekend
met risico's
van overgewicht'
...;
zijn
'milieudoelen niet haalbaar
ondanks boetes'
...;
zijn 'militairen
niet welkom wegens milieuschade en
woningtekort'
...;
geeft
'Franse komiek
Palestijnen stem'
...;
wordt
'een op acht Britten bespied
door stalker'
...;
begrijpen
Arabieren 'alleen maar
geweld'
...;
is
'de verleiding van de "sterke man"
gebleven'
...;
wordt
'heel Nederland
EEN
GROTE STAD'
...;
is
'biologische landbouw niet echt
achterhaald'
...;
kan ook
'gehandicapte goede
ouder zijn'
...;
gaan
'reisleiders vaak onvoorbereid
op pad'
...;
moet er
'gebroken worden met uitzichtloos
drugsbeleid'
...;
komt er
'nog geen "stiefmoederdag"
voorlopig'
...;
zijn
'brandneteltorren
glinsterende juwelen'
...;
wordt
'fietsen naar nummertjes
steeds populairder'
.............;
'varieert
Osama bin Laden
op Karl Marx',
en pleiten sommige
filosofen ervoor om
'alle religie uit de politieke sfeer te
weren:
"geen god in de grondwet,
geen meester in de rechten;
wel Socrates en niet Jezus"
.......