't mydilaboratorium zoekt m/v/k medewerk{st}ers

Je leest iets
in de krant en je hebt het gevoel
dat de argumentatie
niet klopt?

WAAROM dat zo is
ontdek je vaak alleen maar door je in de achterliggende gedachten
te verdiepen!

Volgens hen
is de kern van filosofie het scheiden
van zin en onzin ...

In het laboratorium in ons hoofd
proberen filosofen 'de waarheid' te ontdekken.
Ze houden zich bezig met uiteenlopende vragen en komen op antwoorden door gedachtenexperimenten.
Wat IS een gedachtenexperiment?

Vakwetenschappers
en dan vooral de 'betawetensgappers'
hebben hun mydireageerbuisjes en ratten waarmee ze experimenteren:
de filosoof heeft dat allemaal niet.

HIJ
werkt met concepten,
die hij door gedachtenexperimenten toetst.
In zo'n experiment manipuleert hij situaties,
bijvoorbeeld door deelnemers
onzichtbaar te maken.

Vervolgens
kijkt hij wat er gebeurt:
gedraagt de proefpersoon zich anders
nu hij niet meer te zien is?

Is hij aan het roven en verkrachten geslagen?

Of houdt hij zich netjes aan de regels?

En aan het einde van het experiment
trekt de filosoof
een conclusie.

EEN
van de beroemdste gedachtenexperimenten
is de 'experience machine' van de filosoof Robert Nozick
die zegt:
"Stel dat er een machine bestaat
die je elke ervaring kan geven die je maar wenst.
Het enige dat je hiervoor hoeft te doen is jouw hersenen met behulp van elektroden aan laten sluiten
op deze 'experience machine'.
Dankzij de technologie kun je nu ervaren
hoe het is om bijvoorbeeld een groot schrijver te zijn.
Ik denk dat maar weinig mensen hier uiteindelijk voor zouden kiezen,
maar ze zullen zeker in de
verleiding komen?

Waarschijnlijk
leven ze liever niet in een wereld waarin ze voor [de]
gek worden gehouden.

Je
kunt je
afvragen wat een
goed of een waardevol
leven eigenlijk is!
Is dat alles kunnen wat je maar wilt,
of zit dat toch nog iets
complexer in
elkaar?"

Dit
'gedachtenexperiment' van Nozick
is een onschuldig mydiverhaal, maar dat is niet altijd het geval!
Stel je voor dat er een politieke partij wordt opgericht die als belangrijkste propagandapunt
het verbod op het verzamelen
van postzegels
heeft
...

Ze vinden
dat postzegelverzamelaars
niet bijdragen aan een krachtige gezonde sterke natie en zo het nationaal gevoel ondermijnen!
Wat nu als die partij [plotsklaps of geleidelijk aan om de een of andere reden] veel aanhang krijgt en de meerderheid van het volk zegt 'stop toch gewoon met die postzegels,
zet ze bij het vuil'!

HOORT ER DAN
EEN VERBOD OP POSTZEGELS VERZAMELEN TE KOMEN?
De achterliggende vraag:
"Is democratie de mening van de meerderheid?,
is ook voor ons relevant!

Piet Hein Donner
[die man met de bril op de fiets], voormalig minister van Justitie, zei afgelopen najaar
nog dat de islamitische wetgeveing van de 'sjaria' ook zouden kunnen invoeren als daar een meerderheid
voor is?

Een gedachtenexperiment
is zelf niet gevaarlijk maar helpt wel om gevaarlijke theorieen te ontmaskeren!
Een ander voorbeeld uit en voor het laboratorium in je hoofd is de 'utilistische etheik', waar een handeling als ethisch juist wordt bevonden als die zoveel mogelijk geluk voor zoveel mogelijk mensen bewerkstelligt?

Op het eerste
gezicht een prima theorie!
Maar de filosoof Bernard Williams toont met het gedachtenexperiment "Jim in Zuid-Amerika" aan
dat het utilisme eigenlijk een pikzwarte wolf
in merkwaardig blonde
schaapskleren is?

In dat experiment
stuit de fictieve wetenschapper Jim per toeval in een Zuid-Amerikaans stadje genaamd "Beng-Beng" stop twintig "Indianen" die op het punt staan te worden geexecuteerd.

Tegenover hen
bevindt zich een groep soldaten.
De commandant van de soldaten vertelt Jim dat hij als eerbiedwaardige gast de eer heeft om een Indiaan dood
te schieten.

In ruil daarvoor
blijven de overige negentien leven: en als Jim weigert
worden ze alle twintig
doodgeschoten.

Volgens
het utilisme
is de oplossing een simpel rekensommetje:
"WAT brengt 't grootste geluk voor zoveel mogelijk mensen
met zo min mogelijk pijn
teweeg?"

Optie Uno dus.
Voor Jim is die keuze helemaal niet
ZO eenvoudig, hij
twijfelt!

Het
utilisme ziet
over het hoofd
dat Jim in het eerste
geval een moordenaar is
en in het
tweede geval
niet
...