red roses for a blue lady: sentimental myDijourney


~*~

NA
EEN WEEK
liep ik
tegen een ander probleem aan:
ik begon de psalmen
saai te vinden.

/i]


Bovendien
merkte ik dat er veel herhalingen
in voorkwamen.


Waarom,
zo vroeg ik me af,
stonden er 150 psalmen in de bijbel?
Zou de inhoud ook niet met 15 psalmen
kunnen worden
weergegeven?


Ik
worstelde me
iedere dag door mijn tien psalmen,
maar toen ik Israel moest verlaten,
was mijn waardering voor de psalmen
er eigenlijk allesbehalve op
verbeterd!


Mijn
experiment was mislukt.
Geheel in de 'evangelische traditie' gaf ik mezelf,
en niet de bijbel, de schuld
van de mislukking ...


Teruggekeerd
in het vlakke land van Nederland,
probeerde ik een nieuwe benadering:
systematische studie van de psalmen.
Ik leerde het poetische vakmanschap waarderen,
dat uitkomt in Hebreeuws parallellisme
en in naamdichten.


Ik
leerde om
de verschillende typen psalmen te onderscheiden:
vloekpsalmen, klaagliederen, troonsbestijgingsliederen,
koningspsalmen, dankliederen, en ik leerde
om de verschillende manieren te onderkennen
waarop de 'probleempsalmen'
kunnen worden
uitgelegd.


Door al
die kennis
las ik de psalmen met meer begrip,
maar niet met meer plezier:
DAARDOOR heb ik het boek jarenlang links laten liggen.
Je kunt immers minstens een dozijn psalmen aanwijzen,
die precies hetzelfde zeggen?
Waarom zou je er dan telkens weer
opnieuw aandacht
aan besteden?


Iets
dergelijks
zal misschien
best wel
OOK
voor heel
veel myDiverhaaltjes
kunnen gelden:
je hebt 'hetzelfde liedje'
nu al duizend keer gehoord!
Wat heeft het voor zin
om het telkens weer opnieuw te lezen?
Men heeft een verstoord hormonaal evenwicht en dat
doet smachten naar seks,
aandacht, erkenning, voortplanting,
hebbedingetjes, vertroosting, wraakzucht,
groepjesgeest en dergelijke:
onze 'verre voorouders machochimp & homobonobo'
waren DAAR
ook al miljoenen jaren
vol van!


Is er
toevallig
iets nieuws onder de zon
misschien?


Ik
realiseer me nu
hoe bekrompen die houding was.
Gefixeerd als ik was op de details van de psalmen -
hun categorieen, betekenis, logische samenhang, dichtvorm -
had ik de pointe gemist, namelijk dat het boek van de psalmen
een verzameling van spirituele dagboeken is,
vergelijkbaar met persoonlijke brieven
aan "G D"!


Ik
moest vanuit
een totaal ander perspectief
naar dit boek kijken
en het lezen als een 'over-de-schouder-meelezer',
omdat de beoogde lezer niet een 'mens' was, maar 'g d'!
ZELFS de psalmen voor het publieke gebruik waren bedoeld
als 'gezamenlijke gebeden' en ook DIE psalmen waren
in de eerste plaats
aan "G d"
gericht ...


Ik
veronderstel
dat ik onbewust geprobeerd had
om de psalmen in te passen
in de denkbeelden van een apostel Paul
over de Schrift: de psalmen zijn echter geen
uitspraken 'van boven',
gedaan met 'apostolisch gezag', over zaken van
'leer & leven'?


Het zijn
persoonlijke gebeden ['monodialogen']
in een poetische vorm, geschreven door
zeer verschillende mensen -
boeren, koningen, waterwerkers, beroepsmusici,
echte amateur e.d. -
in ZEER WISSELENDE
stemmingen ...


In
JOB & DEUT
worden de buitengewonen gevallen beschreven
van twee vermaarde, rechtvaardige mannen die door moeilijke
tijden heen hebben geprobeerd om "G D" [als de grond
van ons bestaan]
VAST te
houden?


PSALMEN
geven voorbeelden
van 'gewone' mensen die hevig worstelen
om hun geloof in 'g d' op EEN lijn te krijgen
met hun ervaringen: SOMS zijn de auteurs inderdaad
onvoorstelbaar wraakzuchtig & krankzinnig van ellende,
soms vol eigendunk, soms paranoide, soms
kleingeestig!


Begrijp me
niet verkeerd:
ik geloof niet dat de psalmen minder WAARD zijn,
of minder GEINSPIREERD dan bijvoorbeeld de brieven van PAUL
of de diverse evangelies met HUN merkwaardige
kenmerken, verschillen en
overeenkomsten ...


Maar TOCH
zijn de psalmen
vanuit een geheel ANDER
perspectief geschreven:
"G D" richt zich daarin niet tot mensen,
maar diverse mensen richten zich tot "G D"!
ZEKER, de psalmen maken nog steeds voor VELEN deel uit
van 'g ds woord', op dezelfde wijze als Job of Prediker ertoe
zijn blijven behoren?


MAAR
we lezen
de redevoeringen
van de vrienden van Job
- accurate verslagen van volkomen ondoordacht
& oppervlakkig denken -
OOK anders
dan we bijvoorbeeld
de "Bergrede"
lezen!


De psalmen
theologiseren niet:
de reden is dat psalmen poezie zijn,
en de FUNCTIE van poezie is NIET 'verklaringen te geven',
maar om 'allerlei beelden en verhalen' naar voren te brengen
die weerklank vinden
in ons leven?


Toen ik
DIT onderscheid begreep,
veranderde mijn visie op de psalmen.
DAARVOOR had ik het boek bestudeerd zoals een student
een studieboek bestudeert: ik las de gedichten vluchtig door
op zoek naar belangrijke concepten,
om DIE dan vervolgens 'netjes' te noteren
en 'keurig' te rubriceren.


Maar
psalmen laten zich niet
in zo'n keurslijf dwingen [evenmin uiteindelijk
als 'mydimensen'?]: ze ontmoedigen iedereen
die probeert om ze in
een strak schema
te vangen ...


Ik leerde om
ook DIT boek op een
ANDERE manier te
benaderen.

engel
07 jan 2006 - bewerkt op 25 apr 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende