Q36 gd "Als ik 't goed begrijp ...

Dan kwam u op voor het recht van de zwakken in de samenleving vanuit de Jahwistische traditie, die nog bij u voortleefde?"

'INDERDAAD! In mijn familie leefde nog altijd de herinnering aan 'n G d, die wij Jahweh noemden, en die naar ons besef al vanouds verbonden was met ISRAEL. Hij was eigenlijk geen G d als de andere goden. Bij hèm gold het NATUURRECHT NIET op dezelfde wijze als bij Ba'al & As-starte en zeker niet het recht van de sterkste. Daarom had ik er bezwaar tegen, dat Jahweh in Israel eigenlijk als 'n soort van Baäl werd vereerd.

Van huis uit had ik iets meegekregen, dat jullie nu "sociaal besef" zouden noemen. In de traditie van Jahweh leefde immers 't gevoel, dat ook de eenvoudige mensen dezelfde rechten hebben als rijke mensen & dat rijken de armen niet mogen uitbuiten. Er was onder ons zelfs een voorkeur voor mensen die aan de rand van de samenleving leven, misschien omdat we zelf als kleine keuterboertjes ook altijd al aan de rand hadden geleefd. Of omdat we afstamden van een volkje dat eertijds als slavenvolk in Egypte had gewerkt & uit dat Slavenhuis op verrassende wijze uit-geleid was. Je kunt ook zeggen, dat er in mijn familie een sterk gevoel voor recht en gerechtigheid leefde. En dat was inderdaad verbonden met de Jahwehtraditie! "DIT ZEGT YAHWEH: DE DAG KOMT, DAT IK ISRAEL VOOR ZIJN MISDADEN ZAL STRAFFEN EN DE ALTAREN IN BETH EL ZAL VERNIETIGEN!" (3:14)! "VROUWEN VAN SAMARIA, JULLIE LEVEN ALS VADSIGE KOEIEN VAN BASAN. TEGEN JULLIE MANNEN ROEP JE DE HELE DAG: "BRENG ONS NOG EEN LEKKER DRANKJE!" EN TEGELIJK MISHANDELEN JULLIE DE ZWAKKEN EN ONDERDRUKKEN DE ARMEN. MAAR DE DAG KOMT DAT YAHWEH JULLIE ALS VISSEN AAN DE HAAK ZAL SLAAN! (14:1&2)! "ZOEK YAHWEH, DAN BLIJF JE IN LEVEN. ANDERS ZAL HIJ WOEDEN ALS EEN VUUR IN HET LAND VAN JOZEF: DAT VUUR ZAL BETH EL VER-WOESTEN EN NIEMAND ZAL HET DAN NOG KUNNEN BLUSSEN!" (5:6)! KORTOM: in deze tijd werd de kloof tussen de rijke bovenlaag & de arme boete bevolking steeds maar weer groter & groter! En dat maakte de sociale situatie instabiel: maar ook de politieke spanningen namen nu zowel in 't Noordelijk als ook in 't Zuidelijk Rijk toe! (2 KON 16:1~, terwijl de expansiedrang van Assyria steeds groter werd! 't Noordelijk Rijk moest voor z'n opstand tegen Assyria onder koning Pekach zwaar boeten. En in 't jaar 722, zo'n 28 jaar na mijn optreden, is 't land totaal ver-woest! Samaria werd met de grond gelijkgemaakt & de bevolking werd naar Assyria gedeporteerd!'