Q194cpO: als nieuwe ideeën opkomen ...
worden oude religieuze (ed.) noties zelden (volkomen) weggevaagd: ze blijven allebei (allemaal) naast elkaar (be)staan in de cultuur die hen tot leven bracht, vaak zelfs in dezelfde persoon, net zoals geologische lagen van levend weefsel & virtuale dagboekentries!
Gilbert Murray noemt de strata van religieuze (e.d.) noties "het overgeërfd conglomeraat"! In later eeuwen werden de stralende lichtpunt-jes van rationaliteit als kenmerkend beschouwd voor het klassieke Griekenland & 'vergat' of negeerde men die krachtige aanwezigheid v/d zg. aardgodsdiensten, wetenschappers spreken van chtonisch geloof?! 't Besef van 't bovennatuurlijke was alomtegenwoordig in het leven van de 'oude & nieuwe' Grieken & leidde tot reactiepatronen die nauwelijks redelijker waren dan die welke typerend waren voor de vooral ook op angst gebaseerde beschavingen van de Vruchtbare Halvemaan. Zo heeft elk mens & ieder land z'n eigen restanten van 't verleden
in de vorm van innerlijke stierengevechten, eeuwenlange waterballetten, onvermijdelijke burgeroorlogen, koloniale expeditionair-politionele experimenten, bezettingen, gijzelingen, misdaden, miskleunen & allerhande allegaartjes van bijgelovigheden, zwarte weduwen & 'spoken'?
Ook 't Griekse volk was intens religieus: hun hemel & aarde, hun bossen, velden & wateren - hun steden & heuvels wemelden van goden!
Ik (schrijft Chaïm Potok in z'n Omzwervingen) ken geen enkele Griek die 't bestaan van 'goddelijkheid' ontkende: Protagoras, die in 450 naar Athene gekomen was van Abdera, verklaarde dat 'de mens de maat van alle dingen was' & verkondigde openlijk "WAT DE GODEN BETREFT, BEN IK ER NIET ZEKER VAN OF ZE NU WEL OF NIET BESTAAN" ~ Protagoras was op z'n hoogst 'n agnosticus. Xenofanes, een dichter-filosoof uit de zesde eeuw voor de jaartelling (BCE), die 't grootste deel van z'n leven rondzwierf door 't Griekse rijk, zei dat als huisdieren & leeuwen handen hadden, (ook zij) de goden & godinnen naar hun eigen gelijkenis zouden willen afbeelden. Tat tvam asi
...
Toch was hij (ook) vast overtuigd van 't bestaan van 'n bovennatuurlijke macht: zijn 'g d' was ongedeelde eenheid, constant, onbeweeg-lijk, zonder fysieke gedaante, die de stoffelijke wereld 'in beweging bracht/hield door moeiteloos denken'. Wie 'n conventionele theologie wil aanvallen, die behoeft niet per se 't bestaan van 'iets goddelijks' of 't 'goddelijke' te ontkennen. Als 'r uitgesproken 'atheïsten' hebben bestaan in 't oude Hellas, dan zijn hun geschriften hoogstwaarschijnlijk 'verloren gegaan'! In ons myDigeheugen zit van alles & nog wat?
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende