Arabisch
sprekende christenen
erkenden de Koran als Woord
van God en zelfs als profetie & 't mystieke werk
De innerlijke burcht van Theresia van Avila gaat terug op kabbalistische beelden.
Er was 'n rijke wisselwerking tussen de drie religieuze hoofdstromen
rondom de Middellandse Zee & volop culturele, maatschappelijke & sociale interactie.
In die periode waren zowel christendom als islam aan de macht in Spanje terwijl 't jodendom
zoals gewoonlijk 'n minderheid vormde. Joden schreven dan ook maar weinig over alle andere religies.
Soms moeten we tussen regels door lezen wat er toen werkelijk in joodse kring werd gedacht.
't Belangrijkste werk uit de Spaans-joodse cultuur is ongetwijfeld de
Kuzari
van Judah Halevi {1075-1141}, dat nu integraal i/h Nederlands is vertaald.
Het boek is qua vormgeving een waar sieraad, Andalusia waardig: de inhoud is echter grimmig,
het is bepaald geen tolerante trialoog tussen jodendom, christendom en islam.
Een historische gebeurtenis vormt het raamwerk van het boek:
de bekering van 'n heel volk in de Kaukasus, de Kazaren, tot het jodendom,
enkele eeuwen VOOR Judah Halevi. De Kazarenkoning gaat in gesprek met filosofie en religie
om te bezien wat werkelijk waar is. Hij verdedigt de waarde van religieuze traditie, rituelen en geboden.
Eeuwen VOOR Pascal betoogt Halevi dat de God van de filosofen niet dezelfde is als de God van Avram/ Avraham, Yitschak & Y'akov. Een droom vertelt hem dat zijn denken God welgevallig is,
maar zijn handelen niet. Dat zijn boek begint met 'n droom, is gangbaar voor die tijd:
ook zijn scherpzinnige christelijke tijdgenoot Abelardus, de ongelukkige geliefde van Heloise,
begint zijn boek over de drie religies met een droom.
Als men eenmaal gaat fantaseren over de oorprong der dingen en scheppingsverhalen
eeuwenlang blijft doorvertellen aan volgende generaties 'all over the world'
dan is het hek v/d dam & volgen er meestal steeds meer makke
schapen & koppige bokken, snelle geiten, sterke ezels,
kamelen, slangen, kameleons, muizen, ratten,
sprinkhanen, eskimo's, aboriginals,
papoea's &
"Anyone".















