@
Onwards,
backwards & forwards
with our timetravelling through
all dark ages and places far and near!
Een cynicus is iemand die, bij bloemenlucht, om zich heen kijkt waar de kist staat?
Vanuit Constantinopel, 'het tweede Rome', werden missionarissen naar het noorden gestuurd,
van wie Methodus en Cyrillus de bekendsten zijn ...
Omstreeks het jaar 1000 is zo Rusland 'gekerstend', christelijk geworden.
Daarbij werd, anders dan de missie in het westen waar Latijn DE taal van de kerk bleef,
de bijbel in verschillende talen vertaald.
Cyrillus heeft zijn naam gegeven aan het uit het Griekse alfabet afgeleide 'cyrillische alfabet',
dat in Rusland, Bulgaria en Serbia nog steeds gebruikt wordt.
@
Met de verovering
van Constantinopel door de islamitische Turken in 1453
[de stad werd herdoopt tot Istanboel en de uit de zesde eeuw stammende grootste kerk van de christenheid, de Aya Sofia, werd veranderd in een moskee]
kwam het in de loop der tijd toch al erg geslonken Byzantijnse Rijk aan zijn einde ...
@
Als centrum van de orthodoxe kerk
kwam NU Moskou op, 'het derde Rome'.
Onder de tsaren van Rusland werd e Russisch-orthodoxe kerk een onderdeel van de staatsmacht.
De zelfstandigheid ten opzichte van Rome, en ook het conservatisme van deze kerk,
bleek bijvoorbeeld uit de weigering om mee te gaan met de kalenderhervorming
van paus Gregorius XIII in 1582.
De in 45 voor Christus onder Julius Ceasar ingevoerde tijdsrekening
had in de loop der eeuwen zijn gebrek getoond:
men liep in de 16de eeuw al tien dagen 'achter'.
De paus verfijnde deze "Juliaanse kalender" tot de thans nog steeds geldige
naar hem vernoemde Gregoriaanse kalender.
Pas bij de revoluties in 1917 werd deze OOK in Rusland ingevoerd,
want DAAR liep men toen al dertien dagen achter ...
Vandaar dat de communistische 'oktoberrevolutie' DAARNA
in november herdacht werd.
De kerk is echter BLIJVEN vasthouden aan de Juliaanse kalender,
zodat bijvoorbeeld het orthodoxe Paasfeest twee weken later valt dan in het westen!
@
We hebben het
voorheen al eerder gehad in myDi
over de Joodse en de Islamitische jaarrekening en
de Chinezen, Koreanen, Japanners an anderen
zullen er ook wel hun eigen tijdsrekening
op na houden naast allerlei min of
meer andere duidelijke en/of vage verschillen?
@
Anyway, de orthodoxe kerk
telt meer dan tweehonderd miljoen zielen
en is nog steeds tamelijk sterk aanwezig in Rusland, Serbia & Griekenland ...
EEN van de vele achtergronden van de problemen in het voormalige Yoegoslavia is het verschil in kerk:
Kroaten zijn rooms-katholiek, Serven orthodox en Albanezen & Kosovaren mohammedaans.
En de titels patriarch, metropoliet en pope komen overeen met de titels paus,
bisschop en pastoor in de rooms-katholieke [algemene] kerk ...
@
Het West-Romeinse Rijk
ging al omstreeks 500 ten onder.
In de chaos van plundertochten en volksverhuizingen bleef alleen de rooms-katholieke kerk over
als CENTRUM van beschaving: het stichten van talrijke kloosters, waar monniken ter voorbereiding op het 'hiernamaals' een godsvruchtig leven leidden, droeg daar onder andere ook zeer aan bij!
De EERSTE {?} stichter van een kloosterorde was, kort na 500, Benedictus;
het eerste benedictijner klooster stond, en staat, in Montecassino in de buurt van Napoli!
Onder leiding van een abt moesten de monniken leven in nederigheid,
gehoorzaamheid, zonder bezit en in celibaat,
met het befaamde motto:
"ORA et LABORA", bid EN werk ...
@
De volkeren
in het voormalige West-Romeinse Rijk,
bijvoorbeeld in Italia en Frankrijk,
waren al tamelijk snel gekerstend, meestal doordat hun HEERSERS de dope aannamen, en zij bleven dat?
@
Spanje werd echter na 711
vanuit Noord-Afrika door de islamitische MOREN veroverd!
Ierland bleef BUITEN het gewoel van de volksverhuizingen en her waren daarom vooral Ieren en Engelse missionarissen die in Noordwest-Europa het christendom gingen verspreiden?
DAARDOOR kon het Karolingische Rijk van Charlemagne, Karel de Grote, die in 800 in Aken door de paus tot keizer werd gekroond, daarna dan ook het "Heilige Roomse Rijk" genoemd worden!
@
HISTORISCH gezien
was DIT de EERSTE opvolger van het West-Romeinse Lijk.
In het rijke en cultureel hoogstaande Oost-Romeinse Rijk, in Byzantium,
werd DEZE DAAD van de paus als een belediging ervaren:
DAAR heerste immers de "ECHTE" keizer?
@
OMSTREEKS het jaar 1000
ontstonden in Europa eindelijk weer eens
gebieden met een toenemende welvaart en kwamen er ook meer versterkte steden:
de periode 1000-1500 was dan ook een bloeiperiode voor de katholieke kerk
[we kunnen hier verder wel het voorvoegsel 'rooms-' weglaten?]!
Onder het oppergezag van de paus in Rome golden overal dezelfde liturgie en dezelfde leefregels ...
De kerktaal was de voormalige soldatentaal Latijn:
DEZE taal bleef overigens tot in de achttiende eeuw OOK de internationale taal voor de geleerde stand [en vanwege die en dergelijke tradities leerde en leert men nog steeds in sommige onderwijssystemen grieks & latijn en tegenwoordig vooral ook engels?] ...
OPVALLEND IN DEZE TIJD
was in ieder geval:
~
de instelling,
in 1018, van het celibaat niet alleen maar voor kloosterlingen, maar OOK voor priesters?
In de orthodoxe kerk in het oosten bleef het celibaat NIET verplicht, tenminste niet voor de lagere ambten!
~
de oprichting
van nieuwe kloosterorden die,
anders dan de benedictijnen, MEER RONDTROKKEN in de wereld.
Bekende zijn de orde van de franciscanen of 'minderbroeders', gesticht door Franciscus van Assisi,
en de orde der dominicanen, ook wel 'predikheren' geheten ...
~
De instelling
van parochiescholen,
waar kinderen godsdienstonderwijs kregen.
TEGELIJK werk OOK lezen en schrijven onderwezen!
ZIJ waren DE grondslag voor het latere algemene volksonderwijs ...
~
de toenemende
verering van Maria,
de moeder van Yehosjoea, of de Madonna,
"Onze-Lieve-Vrouwe",
'de moeder der smarten' & van "G D"?
HAAR ROL werd die van troosteres
en van 'bemiddelaar' tussen 'de zondige mens'
en "G D"!
DE 'koningin des hemels'
werd VOORAL geliefd onder het GEWONE 'kerkvolk' ...
Bekend is het gebed "AVE MARIA" 'gratia plena dominus tecum' ~ "WEES GEGROET MARIA"
vol van genade de heer is met u en gezegend is de vrucht van uw schoot enzovoorts [tot in 'eeuwigheid'] ...
Om het AANTAL 'weesgegroetjes' of 'onzevaders' te tellen
dient een snoer met kralen, de 'rozenkrans'? ~
VERDER EEN TOENEMENDE VERERING
van allerlei 'heiligen':
'iemand' die in het verleden zeer belangrijk geweest was voor 'de kerk' kon 'heilig verklaard' worden,
een iets lager eerbetoon is 'zaligverklaring' ...
"HEILIG" is in het Latijn 'sanctus', vrouwelijk 'sancta', vernederlandst 'sint'.
UITERAARD waren de apostelen allang heilig verklaard,
alsook allerlei 'belangrijke kerkvaders' en ook bisschoppen als Nicolaas ['sinterklaas'] bisschop van MYRA in Turkije ... OOK vele martelaren werden heiligverklaard;
in de schilderkunst is de door pijlen doorboorde Sebastiaan de bekendste naast Maria met het kindeke Jezus, de discipelen/leerlingen/apostelen/evangelieschrijvers
& TALLOZE anderen ...
Op de thans 'geldende' heiligenkalender kent ELKE 'mydidag' wel de EEN of Andere 'heilige'?
De meeste voornamen in Europa zijn dan ook
vaak nog afgeleid van DEZE 'heiligennamen',
bijvoorbeeld Johannes, Johann, John, Jean, Giovanni, Juan, Jan van "Yochanan"!
En met Piet, Klaas & Jezus gebeurde ongeveer 'hetzelfde'?
In de katholieke landen is iemand 'naamdag'
de dag waarop zijn of haar naam overeenkomt
met die van 'de heilige van die dag':
en soms
is DEZE naamdag belangrijker
dan de 'echte' eigen
verjaardag ...
~
DE BOUW van
vele zeer grote kerken:
VOORAL de in gotische stijl gebouwde kathedralen
in Frankrijk, Engeland en Duitsland zijn wereldberoemd geworden ~ DEZE kerken zijn rijkelijk versierd met allerlei beelden, schilderijen, bebrandschilderde ramen en muurschilderingen van Christus aan zijn Kruis, van de Maria 'de moeder van god' en van 'heiligen'?
Een bekend beeld is dat van Maria met de dode Christus op schoot, een 'pieta': veel schilderijen waren gewijd aan de belangrijkste gebeurtenissen uit het leven van Christus, vooral ook als aanschouwelijk onderwijs voor het nog grotendeels ongeletterde
'kerkvolk'.
~
de toename
van pelgrimstochten,
ondernomen uit geloofsijver of als boetedoening.
Behalve het verre Yeroesjalayiem en Rome, het middelpunt van de katholieke kerk,
kregen ook enkele kerken in andere plaatsen faam,
doordat zij een zeer bijzonder relikwie [letterlijk: overblijfsel] bezaten,
zoals een doorn uit de doornenkroon van Christus,
het gebeente [ofzoiets] van de een of andere 'heilige', ensow?
Een bekend voorbeeld daarvan is Santago de Compostela in Noordwest Spanje,
nog heden ten dage geliefd als einddoel van een lange wandeltocht!
De 'bekendste' plaatsen voor bedevaart van tegenwoordig zijn gewijd aan Maria:
Kevelaar, klein maar vlakbij de grens bij Nimwegen; Czestochowa in Polen;
Lourdes in Frankrijk; Fatima in Portugal ...
Die laatste twee bedevaartsoorden
zijn nog geen honderd jaar
oud?
~
een toename
van het aantal mystici,
gelovigen die de wereld de rug toekeerden en een ascetisch leven leidden ...
ZIJ benadrukten het mysterie van het geloof en streefden op een persoonlijke manier
naar 'eenwording met g d', dan wel 'christus' ...
Tot de befaamdsten
behoren Franciscus van Assisi uit Italia en Theresia van Avila uit Spanje:
ook zij werden later 'heilig' verklaard.~@~
EN ZO
zie je maar weer
wat voor een hoogst merkwaardige geschiedenis wij achter onze rug hebben?
Onze verste voorouders vereerden met bloemen en giften de gestorvenen van alle leeftijden!
En dwars door al die eeuwen heen ontwikkelden zich gebaren, talen, tradities, woordspelingen
en allerlei andere daaraan verwante eigenaardigheden in cultuur, conflict, cabaret, coffee~shops,
caleidoscopische candid~cameras, capitulerende capitolen,
psychedelicatessen uit potten en flessen tussen
innerlijke en uiterlijke oerknallen &
apocalyptische eindtijden.
Als iets niet duidelijk genoeg is
dan kun je altijd nog het linker of rechter zoekprogram aanwenden,
een woordenboek raadplegen, zelf een mening geven over wat dan ook en/of
vragen naar al of niet bekende wegen die allemaal niet meer naar
Yeroesjalayiem, Rome, Groot Mokum & New Amsterdam leiden,
maar naar jouw eigen binnenste
universum.
Sjaloom/salaam
&
sayonara.












