myDiMysterie & Zeggingskracht: schuldbelijdenissen

EEN VOORBEELD
uit de Hebreeuwse Bijbel:
"WAAROM, Heer, liet jij ons van jouw wegen afdwalen,
waarom liet jij ons hart verstenen,
zodat het jou niet meer vreest?
KEER TERUG omwille van jouw dienstknechten,
de stammen die jouw eigendom zijn!
Hoe kort had jouw heilig volk het land in bezit;
en nu vertrappen onze vijanden jouw heiligdom!
Wij zijn ZO geworden, alsof jij nooit over ons geregeerd hebt,
alsof jouw naam nooit over ons is uitgeroepen ..."
{Yesjayahoe 63:17-19} ...

In de
eerste eeuw na Christos
was het economische en spirituele bestaan van het volk bedreigd.
De mensen grepen in hun ANGST voor wat nog komen zou
terug op de bijbelse traditie 'alsvanouds',
die berustte op 'historische
ervaringen'?

Zal G D
'ons weer verlaten',
en zullen de Romeinse vijanden het volk in ballingschap wegvoeren,
in krijgsgevangenschap en vernederende
onderdrukking?

De DOOD
van de martelaressen en martelaren,
die zich verzetten tegen het heidense Romeinse geweld,
werd tot teken van hoop!

De macht
van de vijanden
over het volk KON
worden gebroken ...

Er is een
joodse theologie van 'martelaarschap',
die ervan uitgaat dat het door de politieke situatie
bepaalde lijden onder Babyloniers, Perzen en Romeinen
TEVENS OOK de schuld is van
het onderworpen volk
ZELF!

DEZE achtergrond
bepaalt ook de visie op de kruisiging van Yehosjoea in het Nieuwe Testament.
Ze is nauw verbonden met de geschiedenis van lijden en verzet van het joodse volk.
De nieuwtestamentische verwerking van de kruisdood van Yesjoea
in rituelen en theologische reflecties is geworteld in de geschiedenis van de joodse
'martelaarstheologie' ...

Yesjoe's dood
werd gezien als dood voor de zonden van het volk - 'voor onze zonden' -
of ook als zoenoffer en losprijs voor
het gevangen volk.

Er is een
joods-hellenistische tekst
uit deze tijd [tussen Pompeius & Vespasianus],
die kan bijdragen tot het verstaan van de nieuwtestamentische visie op de dood van Yesj
als bevrijding van het volk van de zonden
tegenover "G D".

Daarin
wordt over martelaressen
en martelaren geschreven:
"DEZE geheiligden om G d's wil komt nu de eer toe,
niet slechts deze hemelse eer, maar ook de eer in die zin dat dank zij hen
de vijanden geen macht [meer] hadden over ons volk,
de tiran bestraft en het vaderland gelouterd werd;
ze namen immers samen de plaats in van de door zonde bevlekte ziel van het volk?
Door het bloed van DIE vromen en hun tot verzoening dienende dood
heeft de goddelijke voorzienigheid het voordien zo zwaar beproefde Israel
gered!"
[volgens 4 MAKK 17:
20-22] ...

DE
'martelaren'
reinigen en heiligen
de door de zonde bevlekte ziel van het volk door hun dood?
HIER worden oeroude ideeen omtrent het offer, volgens welke het bloed van de offerdieren
de reiniging van het volk bewerkstelligt,
op secundaire wijze toegepast,
en met behulp daarvan wordt 'de werkelijkheid' benaderd:
ZO is G D weer met 'zijn volk verenigd',
en de vijanden hebben geen macht meer over het volk,
want het is niet STOM
gebleven!