Inleidend college taalwetenschap over menselijke spraak:
WHY DO WE TALK.
Taal is wat ons allen uniek menselijk maakt: zo goed als iedereen beschikt over taal, al praat bijna niemand precies hetzelfde. Dit is het wat de taalwetenschapper zo aantrekt in dit vak. Wat is er mooier dan zo nu en dan een inkijkje in de stand van zaken binnen 'n fascinerende wetenschap die ons allen aangaat. Zo vond 'n Britse onderzoeks-groep het 'taalgen' dankzij een familie met een ongebruikelijk spraakgebrek. Een andere taalwetenschap-per toverde zijn huis om in een 'big brother'-woning om elke uiting van zijn zoontje de eerste drie jaar van diens leven vast te leggen: zo hoopt hij meer op te steken over de manier waarop kinderen hun moeder-taal aanleren. Want hoe, wanneer & waarom mensen op 'n gegeven moment met elkaar zijn gaan praten, daar is nog maar heel weinig over bekend.
Taalkundig onderzoek staat voor een groot deel nog steeds in de kinderschoenen.
De mens is dan ook zo'n beetje 't ingewikkeldst onderzoeksobject
dat we kennen
...
Het is heel lastig om alleen met onze arme hersentjes onszelf te doorgronden:
taal wordt wel de sleutel tot de ziel genoemd, maar de sleutel tot taal is nog niet gevonden.
Wat we heel graag willen weten, is wat nu echt kenmerkend is voor menselijke taal,
in tegenstelling tot de communicatie tussen andere dieren ...
Dat ligt waarschijnlijk ergens i/d grammaticale structuren, maar taal wordt op allerlei manieren bestudeerd.
Er zijn historische taalwetenschappers, die naar de geschiedenis van 'n bepaalde taal kijken:
sociolinguistiek is een wetenschap die onderzoekt hoe mensen taal gebruiken in hun onderlinge verhoudingen. En er zijn ook taalwetenschappers die het fenomeen op een natuurwetenschappelijke manier benaderen.
Op het Meertens Instituut [je weet wel!] wordt onderzoek gedaan naar alles wat afwijkt van de standaardtaal. Marc van Oosten-dorp:
'Ik ben nu bijvoorbeeld betrokken bij een onderzoek naar het leren van een taal. We weten
dat kinderen de klanken A, I & OE het eerst leren, en de U veel later. En als iemand door bijvoorbeeld een
hersenbloeding zijn spraak kwijtraakt, dan is dat ook weer de klank die wij het eerst verliezen!'Nederland is een van de toonaangevende landen op taalwetenschappelijk gebied:
'Dat komt waar-schijnlijk omdat andere landen ietwat meer naar binnen gericht zijn, zij doen meer onderzoek naar hun ei-gen taal. Nederlanders gaan van oudsher naar Indonesia om onderzoek te doen naar inheemse talen: wij zijn altijd al veel bezig geweest met het leren
en vergelijken van vreemde talen?'Die voorsprong dreigen we nu kwijt te raken:
'Net als andere onderzoeksgebieden lijdt ook taal-wetenschap onder gebrek aan subsidie, terwijl toch iedereen ermee te maken heeft en taal een heel erg belangrijk onderdeel is van het werk van een heleboel mensen, waaronder vooral ook onze vele politici?! Het is belangrijk dat we er daarom
meer over te weten komen, en dat die kennis doorsijpelt naar de rest
van de samenleving ...!?' Wat mij betreft gaat dat op voor praktisch alle wetenschappen, filo-sofietjes & religies: naast 'gewoon' leren rekenen, lezen, schrijven & gymnastiek beoefenen is het raad-zaam om liefst zo jong mogelijk in aanraking te komen met zoveel mogelijk
raakvlakken v/h bestaan
...
Wat dat betreft leer ik ook best wat van de diverse mydiertjes zo nu en dan als het gaat om modern taal-gebruik [en misbruik], jeugdige gevoelens en gedachten, tijdsbestedingen, gezinssituaties & popmuziek:
ik begon al wat achter te lopen wegens onvoldoende contact met kinderen, pubers & jong-
adolescenten
...
Zo leer je nog eens wat op je oude dag: naast al die boeken, tijdschriften, kranten, documentaires, films & herinneringen aan mijn eigen jonge dagen in de tweede helft van de vorige eeuw is het soms een waar genoegen om naast het nabije en verre verleden zo nu en dan onder te duiken i/d taal v/d huidige heden-daagse jeugd
...

