Voor
mijn gevoel
ongeveer hetzelfde als
onze eigen
'zelfontdekking'
tussen
ons aller
eerste negen maanden
in de m/v 'oerzee' en
de daaropvolgende
'onvermijdelijke'
ontwikkelingen als peuter,
kleuter,
lagere school kind,
diverse vervolgopleidingen
op weg naar 'echte' zelfstandigheid,
inzicht en kennis van
de kleinste
'innerlijkheden' en de grootste
'uiterlijkheden' tot en met
de 'verkenning' van
het heelal ...
We hebben het
in de afgelopen maanden
al vaker gehad over
diverse
scheppingsverhalen,
Genesis of 'wording' in
het begin met de
'vernietiger',
Exodus of 'uittocht' uit
slavernij,
in de woestijn en
de 'wetgeving' door middel van
Tien Geboden
gevolgd door
Leviticus met het 'verbond',
zegeningen &
vervloekingen,
Numeri met wederzijdse
'klachtenlijn'
en dan nu op
naar
Deuteronomium ...
{in TeNaCH: de Hebreeuwse
Bijbel is dat dan
het zogenaamde vijfde
Boek van Moshe ...?!}
@
De in de Nederlandse vertaling gehanteerde titels
van de boeken van TeNaCH zijn afgeleid van de titels
die ze kregen in de allereerste volledige Griekse vertaling
uit de tweede eeuw voor Christos,
de
Septuagint.
Deuteronomium is afgeleid van het Griekse
deuteronomion oftewel "Tweede Wet", welke naam het kreeg omdat
praktisch alles in dit laatste boek van de 'pentateuch' al verteld
of bevolen is in de eerste vier boeken
van 'onze' bijbel .......
Deuteronomium is de eerste volledige oratie in de Bijbel;
het is gegoten in de vorm van een lange, driedelige toespraak
van Moshe,
zijn laatste woorden voor zijn dood .............
Vooral de eerste twee delen van zijn toespraak
kunnen heel goed
de vergelijking doorstaan met de grote toespraken
uit de Griekse oudheid.
In de eerste vier boeken van de Bijbel
hebben we al heel wat dialoog kunnen horen,
deels levendig en hartstochtelijk!
En zoals we zagen verkondigde de Heer in Leviticus
een gedetailleerd stelsel van voorschriften.
Maar VOOR Deuteronomium heeft nog niemand
ZO tegen de Israelieten gesproken:
ZO lang,
in zo'n persoonlijke stijl en met zo'n retoriek over henzelf,
over hun G*D en over hun bestemming ........
Deuteronomium,
ongeveer opschreven in de zevende eeuw voor het begin
van onze jaar-telling, had een enorme invloed
op de geschiedenis van de vervaardiging van de Bijbel,
wat onderscheiden moet worden van de geschiedenis
die in de Bijbel beschreven wordt!
Nog nooit immers was iets dergelijks geschreven?
Alles erna werd sterk beinvloed door zijn rijke, golvende cadans en
zijn stemming van stijgende nationale trots
afgewisseld met door religie ingegeven
nederigheid ...
Maar de Deuteronomist schiep voor Moshe
niet alleen een stem en een perspectief,
maar ook een persoonlijkheid
die als een emotioneel
klankbord is!
Hij gaf Moshe de persoonlijkheid van iemand die
veel geleden heeft door toedoen van het volk dat hij aanvoerde,
maar die nu zijn eigen lijdensweg en die van hen
ondergedompeld ziet in de stralende pracht
van een hoge roeping ...
De stem die we horen in Deut is vooral die van Moshe
en niet zozeer die van G*D,
en daarom is de karakterisering van G*D ook die van Moshe.
Met andere woorden, Deut geeft een interpretatie en niet
een goddelijke zelfrepresentatie
in woorden en daden.
Moshe's toespraak,
die in grote lijnen een soort verdrag weerspiegelt,
begint met een overzicht van de gezamenlijke geschiedenis van
de twee partijen van het verdrag,
gaat verder met de voorwaarden van het verdrag en eindigt
met de zegeningen en vervloekingen die het
sanctioneren ...
De rede hoeft daarom niet per se een uiteenzetting
over G*D te zijn.
Maar in elke fase geeft Moshe op een unieke, heldere en krachtige
manier uiting aan een of ander aspect van
"G*D's" persoonlijkheid.
We hebben al verschillende aspecten van die persoonlijkheid
te voorschijn zien komen in Gen, Exo, Levi & Numeri?
Moshe brengt die allemaal als nooit tevoren in
overeenstemming met elkaar!
Aan het einde van zijn eerste toespraak {Deut 1:1-4:40},
na een terugblik op het begin en een vooruitblik op het einde van de Israelitische geschiedenis,
voegt Moshe het karakter van G*D en de bestemming van Israel samen
in een enkele, triomfantelijke visie in 4:32-40:
"U hoeft maar te vragen
naar de vroegere eeuwen,
van voor uw tijd,
sinds G*D de mens op de aarde schiep,
van het ene einde van de hemel tot het andere:
is er ooit zo iets groots gebeurd of
is iets dergelijks ooit
bekend geworden?"
"Heeft ooit een volk
een goddelijke stem gehoord,
sprekend uit het midden van het vuur,
zoals u hebt gehoord,
en het overleefd?
Of heeft ooit een god geprobeerd te komen
om zich EEN volk te nemen
uit het midden van een ander volk,
door wonderbaarlijke daden,
door tekenen en voortekenen,
door strijd,
met een sterke en een uitgestrekte arm en
met ontzagwekkende kracht,
zoals de Heer, uw G*D, in Egypte deed
voor uw ogen?"
"Het is u duidelijk getoond dat de Heer alleen G*D is,
er is geen ander naast hem.
Uit de hemel heeft hij u zijn stem doen horen om u te kastijden,
op de aarde heeft hij u zijn grote vuur doen zien,
en uit het midden van het vuur hebt u
zijn woorden gehoord."
"Omdat hij uw vaderen heeft liefgehad,
heeft hij hun erfgenamen uitverkoren;
hij zelf heeft u,
met grote kracht, uit Egypte geleid, om volken, groter en machtiger dan u,
voor u uit te drijven, om u in hun land te brengen en het u
ten erfdeel toe te wijzen,
zoals heden het geval is ..."
"Weet daarom heden en neem het ter harte dat de Heer alleen G*D is
in de hemel daarboven en
op aarde hier beneden,
er is geen ander!
Onderhoud dan zijn wetten en zijn geboden, die ik u heden opleg,
opdat het u en uw kinderen na u WEL ga en opdat u
lang blijft in het land dat de Heer, uw G*D,
u toe zal wijzen voor altijd!"
&
Simpel toch?
Zo weet je 'ongeveer' waar je vandaan komt,
wie je bent en waar je heengaat als je zus of zo
al of niet doet of nalaat!?
Wat wil je nog meer:
kiezen of delen ...


~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~