Laatste oude nieuws voor 't slapen gaan @Hemelbed.

Smikkel smakkel smokkel van zinvolle volzinnen. In het licht van dergelijke tegenstrijdige uitkomsten lijkt de conclusie gerechtvaardigd dat de cognitieve benaderingen van religie blijkbaar niets zeggen 'over God zelf'.

Over de kwestie of God al dan niet 'n illusie is, kan op basis v/d cognitiewetenschap geen uitspraak worden gedaan. Zowel Jesse Bering als Justin Barrett smokkelen hun eigen levensbeschou-welijke ideeën binnen in de interpretatie v/d wetenschappelijke data, maar die ideeën volgen niet uit de data zelf.

Berings conclusie dat uit dat uit de Theory of Mind volgt dat God 'n illusie is, is dan ook ietwat voorbarig. Dat is makkelijk aan te tonen.

Denk aan Tom Hanks die in Cast Away, aangespoeld op 'n onbewoond eiland, praat tegen 'n volleybal met 'n getekend gezichtje.

In dit geval is de verpersoonlijking v/d volleybal 'n illusie: de bal is natuurlijk niet echt 'n persoon. De volleybal zelf daarentegen is wel degelijk een werkelijk bestaand, fysiek object. Op basis van dit soort voorbeelden concludeert Bering dat God 'n illusie is.

Wat hem blijkbaar ontgaat, is dat 't bij God niet gaat om 'n fysiek bestaand object, zoals bij Hanks' volleybal, maar om 'n per definitie niet-empiri-sche werkelijkheid die de empirische werkelijkheid doordringt & omvat.

Er zit nogal 'n verschil tussen enerzijds 't toeschrijven van per-soonskenmerken aan empirische objecten & anderzijds 't toeschrijven van persoonskenmerken aan empirische objecten & anderzijds 't aannemen van 'n persoonlijke, maar niet-empirische, bovennatuurlijke
werkelijkheid. Dat verschil wordt door Bering blijkbaar niet gezien & daarmee is zijn conclusie dat God 'n illusie is onvoldoende gerechtvaardigd. Maar ofschoon de huidige cognitiewetenschappen niets kun-nen zeggen over 't al dan niet bestaan van God, zeggen ze wel iets over 't geloof in God.

Kort gezegd komt 't erop neer dat geloof in God mensenwerk is. Godsgeloof bedient zich van cognitieve mechanismen die 'n evolutionair-biologische geschiedenis hebben. Dit betekent dat godsgeloof 'n constructie is: de manier waarop over God wordt gedacht, hoe god wordt voorgesteld in woord & beeld {denk aan Middeleeuwse schilderijen}, wordt bepaald door cognitieve mechanismen.

Vandaar dat god vooral ook mensvormig wordt voorgesteld & gedacht. Theologen mogen dan met (zeer) erg genuanceerde & abstracte godsconcepten spelen, de meeste (goed)gelovigen denken over God instinctief als 'n uitvergroot mens met kwaliteiten die grotendeels gevormd zijn & worden door persoonlijke ervaringen met bijvoorbeeld de eigen ouders. Lezers mogen dit misschien als enigszins schokkend ervaren: geloven we immers niet veelal dat onze voorstelling van God overeenkomt met hoe (odd) God werkelijk is? Slaap zacht, droom zoet & tell us ALL ABOUT IT if you really want to: do so ...