Tussen
goede migraties,
allerlei kwade ballingschappen
en de tijdgeest der wisselende humeuren
in een groen, groen, groen knollen-
knollenland?
Bijna
't hele 'joodse volk'
is in bepaalde periodes
van haar geschiedenis 'gevangengenomen'
en in 'ballingschappen' of vluchtpogingen weggevoerd en 'verdwenen' naar elders i/d loop der tijden.
't Heeft dus vaak niet veel gescheeld of deze rampen
hadden 't einde betekend
van 't "Jodendom"?!
Sommigen
{"Velen"} vroegen
zich dan ook herhaaldelijk af
hoe 't mogelijk was dat dit alles met "G ds
uitverkoren volk" kon gebeuren: hoe kon "g d" 'zoiets toelaten'?
Allemaal ook vragen die aan de in ballingschap meegevoerde priesters &
diverse wijsneuzen werden gesteld! Zo ontstond dus ook hoogstwaarschijnlijk
't mydibijbelverhaal van 't boek Iov/Job. En 'de joden' konden
hun ellende pas weer enigszins dragen als zij zich konden
identificeren met de 'rechtvaardige' mannen en
vrouwen als hij & 'n Mordechai & Esther,
Adam & Eva, Kajien & Abel,
Noach, Sjem, Cham
& Jafeth
enzo!
Hebben
alle mensen in alle landen,
tijden en culturen niet ook behoefte aan dergelijke verhalen & mythen?
De oorzaak van de ballingschappen hadden ook allerlei uiteenlopende politieke achtergronden,
oorzaken en gevolgen voor alle betrokkenen & omringende volkeren her en der
over de aardkloot onder
de hemel!
't Begon allemaal
met de invoering van 't z.g. "koningschap"
bij 'n ietwat ongeordend geheel van Israelitische stammen met oudsten als 'richters',
die tot voor kort ook nog nomaden waren & zich nu hadden gevestigd in het vruchtbare land Kana'an
ook wel genaamd Palestina na de ontploffing
van Thera e.d.
Die samenvoeging
van alle Israelitische stammen onder 'n centraal koninklijk bestuur
vond dan ook plaats onder druk van de dreiging van het Filistijnse gevaar
met betere kennis van grondstoffen als ijzer:
de eerste koning, Sja'oel, had toen dan ook
als voornaamste taak de bevrijding van Israel te bewerkstelligen ~
'n bevrijding uit de Filistijnse overheersing.
Dat lukte eigenlijk pas goed onder de volgende koning, Dawied:
die slaagde erin om de zelfstandig denkende & optredende Israelitische stammen om te vormen
tot EEN enkele Israelitisch 'natie' ~ & zo ontstond het ene, 'onafhankelijke' "Groot~Israel"!
Die nieuw verworven politieke macht bracht vanzelfsprekend de gebruikelijke problemen met zich mee.
Er was volop naijver, eindeloze partijstrijd & onvermijdelijke vormen van corruptie, hoogmoed & jaloezie.
Na Sjlomo leidden allerlei verwante ruzies tot nog meer verdeeldheid en de eens zo ogenschijnlijk hechte
gemeenschap van stammen, nederzettingen & onderlinge rolverdelingen viel uiteen in twee 'rijken' ~
't noordelijk deel eigende zich de naam Israel toe &
't zuidelijk rijk werd Yehoedah genoemd
met als centrum
Yeroesjalayiem.
In 720 BC
veroverden de Assyriers
't noordelijk rijk & deporteerden de meeste {?} bewoners naar Meso-potamia.
In 587 BC verergerde die toestand nog aanzienlijker want de Babyloniers veroverden Judea & voeden ook
de Judeers/Yehoediem weg: 't 'joodse volk' was nu dus volkomen uiteengeslagen onder de druk der om-ringende grootmachten ten noorden en ten zuiden & was onderdeel geworden van 't Groot Perzisch Rijk!
Het rampzaligste van dit 'kwaad' was allereerst dat de joden nu beroofd waren van hun centrale punt:
de TEMPEL, hun centrum van eredienst & de diverse meespelende machten en krachten.
Ze konden nu voortaan geen offers meer opdragen of hun eigen geloof ongehinderd
belijden in gebeds- & offerdiensten samen met alle andere vormen van eredienst
en de daarbijbehorende wetgevingen & -uitvoeringen.
Zij moesten nu net als vele andere volken
verder leven te midden van cultureel hoogstaande volkeren met interessante religieuze opvattingen,
boeiende erediensten, wetten & ordeningen onder & over vele tientallen andere volken & stammen ...
Zonder die eigen Tempel leek hun eigen YHWH/Yahweh/Elohiem/Adonai [e.d.] heel ver weg, zo
niet totaal AFWEZIG?! Daarentegen waren de edelmetalen goden en godinnen in Assyria,
Babylonia & Mesopotamia/Persia zeer aantrekkelijk & hoogst intrigerend/overweldigend!
Vandaar ook dat de joden hier en daar hun eigen kleine heiligdommen ['binnenskamers']
[ook] voor deze goden begonnen op & in te richten: voor de vele overdonderende noden in dit o zo
problematische bestaan moest men toch immers 'de steun der goden' inroepen?
Er was dus sprake net als eerder & vroeger al vaker het geval was geweest {!} van een soort van geloof
in de Assyrische/Babylonische/Chaldeeuwsche/Perzische/Griekse goden, maar om hun eigen Yahweh ook
te vriend te houden [je weet immers maar nooit?] begon men "HEM" voortaan de "ALLERHOOGSTE"
te noemen {noteer de overtreffende trap hier & de daaraan verbonden oorzaken & gevolgen!}:
hier was dus [alweer voor de zoveelste keer weer opnieuw]
'n sluipend polytheisme aan 't ontstaan.
Grote ongerustheid hierover bij de in ballingschap meegeoerde priesters, schriftgeleerden, wijzen & profeten ontstond: het meest kenmerkende van het jodendom was nu immers [alweer!] in gevaar?
Hun aanvankelijk ontstane monotheisme: 't geloof in Adonai Yahweh Elohiem als 'de enige echte'.
De priesters begonnen dus ook daarom aan een groots project: de geschiedenis van de joden moest nu opnieuw op- & herschreven worden & ze verzameleden & bewerkten oude geschriften van weleer: zo ont-stonden de vijf meest belangrijke boeken van 't zogenaamde "Oude Testament", genoemd Pentateuch:
'de vijf boekrollen' & om deze boekrollen een groter gezag te geven, beweerde men dat ze allemaal door
Mosjeh geschreven waren die volgens de traditie 't volk uit het slavenhuis van Egypte had uitgevoerd na de ontploffingen, vloedgolven & rampspoeden van Thera & de aanverwante volksverhuizingen en burger-oorlogen waarvan we ook nu nog steeds de sporen blijven ontdekken her en der onder het woestijnzand.
Die eerste twee boeken, Genesis & Exodus, geven dus 'n religieuze interpretatie van het joodse verleden.
In het boek dat als Leviticus bekendstaat redigeerden de priesters allerlei oude en nieuwe voorschriften betreffende de eredienst die immers niet vergeten mochten worden in die ontluikende hoop op beter tijden? 't Vierde boek van de Pentateuch is Numeri, aldus genoemd naar de vele getallen die erin voor-komen & wat dus allesbehalve 'n prettig leesbaar boek is omdat het een verzameling droge wetten is.
die 'vanzelfsprekend' werden opgehangen aan allerlei doorvertelde, vermeende & gemystificeerde
'historische gebeurtenissen'. Ten slotte nog het boek Deuteronomium, dat veel wetten & voorschriften bevat, maar ook 'historisch materiaal': er worden enkele afscheidsredes van Mosjeh in geciteerd, waarin vooral 'de trouw aan G ds wet' wordt benadrukt. Dit boek moest de joden in ballingschap bewegen om hun
'verheidenste' ~ dat wil zeggen vooral Babylonische ~ lokale heiligdommen te vernietigen.
Al met al sociaalculturele revoluties zou je kunnen zeggen:
boeiende lectuur voor liefhebbers van veelzijdige
wereldliteratuur voor iedereen die verder
wil leren kijken dan hun eigen neus,
borst, penis & schaamheuvel
lang, groot, dik, behaard,
kaalgeschoren en/of al
dan niet besneden
[& 'versneden']
is?!
Van-
daar
dus
...



