Erfelijke aanleg risicofactor tics bij kinderen

Als vakman moet hij professioneel reageren, maar als 'n patiëntje ineens keihard op tafel slaat, dan lukt 't de dokter ook niet altijd om z'n schrik te verbergen. Dat is toch wat anders dan 't 'gewone', maar hinderlijke, knipperen met ogen, schokken met schouders of om de haverklap keelschrapen of neus ophalen: "Dat komt 't meest voor, maar de opvallende dingen zijn 't meest indrukwekkend!", zegt Pieter Hoekstra, psychiater bij 't centrum voor kinder- & jeugdpsychiatrie Accare @ Grunningen.

PH (43) is al bijna z'n halve leven bezig met die tics bij kinderen. Hij is erop gepromoveerd, behandelt kinderen met tics & leidt 'n internationaal onderzoek naar oorzaken & verergeren van ticstoornissen bij kinderen. Daarvoor ontvingen de wetenschappers net €6 miljoen subsidie v/d EU.

Tics & kinderen zijn in die zin met elkaar verbonden, dat tics ontstaan i/d kindertijd, gemiddeld zo rond de zevende verjaardag: 1% v/d kinderen o/d basisschool heeft er last van. Vroeger werden de ongecontroleerde bewegingen & geluiden ook wel 'n zenuwtrek(king) genoemd, maar dat is vlg. PH 'n ver-keerd woord daarvoor: "Zenuwtrek doet denken aan 'n psychische oorzaak, & dat is onjuist.

We hebben 't genetisch gebied nog niet echt gevonden, maar erfelijke aanleg is wel de belangrijkste risicofactor. Bijna altijd komen tics ook voor i/d familie."

En tics komen vaak niet alleen; kinderen die ermee behept zijn, hebben 'n groter kans op concentratieproblemen, hyperactiviteit, moeilijk-heden met sociale contacten & dwangverschijnselen: "Heel vaak zie je dat die verschijnselen meer problemengeven dan die tics zelf!" Bij ongeveer 'n derde verdwijnt de afwijking voordat 't kind volwassen is, soms vanzelf, soms door een hulpverlener in te schakelen ............

'n Gesprek over de aard v/d tics, de oorzaak & de mogelijkheden om 'r wat aan te doen levert vlg. de Groningse specialist vaak al zoveel op dat behandeling achterwege kan blijven: "Ouders zeggen vaak: 'hou daar mee op!', ze worden 'r boos van? Maar als je uitlegt dat die tics onderdeel zijn van 'n bepaalde stoornis, dan leidt dat bij kind & ouders tot meer begrip & kunnen ze er beter mee omgaan!"

Is dat nog niet voldoende, dan volgt behandeling. Vaak gedragstherapie, gericht op 't onderdrukken v/d ongewenste bewegingen/geluiden.

"Want tics ontstaan onvrijwillig, maar veel kinderen kunnen ze wel tegenhouden, door niet toe te geven aan die aandrang. Of door een tegenbeweging aan te leren!" Beide methodes vergen veel motivatie, zegt PH, maar ze leveren vaak resultaat op. Er zijn ook medicijnen, maar die hebben zoveel bijwerkingen ~ vermoeidheid, toename in gewicht, afvlakking van emoties e.d. ~ dat de Groningse specialist die alleen nog maar voorschrijft als de voordelen echt de nadelen overstijgen.

't Onderzoek dat hij gaat leiden levert mogelijk nieuwe infor-matie op over medicijnen. De onderzoekers willen graag weten of infecties 'n rol spelen bij 't ontstaan van tics. PH: "We willen weten of antibiotica kunnen helpen."

Met dank aan Maaike van Houten @ Trouwe Verdieping van vandaag.