Er is meer tussen & onder zon, maan & sterren ...

De oeroude Dina belde om kattenbrokjes. Niet vergeten straks. Eerst nog maar even 'n stukje trouwe verdieping in 't verre & nabije verleden nu.

Kopten & moslims in Egypte all over the world: fanatieke moslimextremisten lijken 't weer eens gemunt te hebben op de Kopten nabij & veraf?!

Vreemd toch maar al die partijen van fundamentalisten in alle hoeken en gaten tussen de Canarische eilanden & de Filippijnse & overal elders ...

In Alexandria lieten tientallen gelovigen het leven bij een zoveelste aanslag: 't Nabije Midden Oosten is al duizenden jaren 'n broedplaats van/voor
& door heetgebakerde Arabieren, Barbaren, Christenen, doldwaze Egyptenaren, Foeniciers & bijgelovige heethoofden die elkaar blijven aanvallen ...

Hoe verliepen de eerste ontmoetingen tussen Kopten en moslims eigenlijk gedurende al die talloze voorbije eeuwen rond de navel van de wereld?

De profeet Mohammed was in z'n laatste jaren getrouwd met 'n Koptische slavin, Maria & ze hadden 'n zoon genaamd Ibrahim die jong stierf ...

Dat de aanhangers v/d Egyptische versie v/h christendom midden zevende eeuw de Arabische invasie in hun land niet tegenwerkten, dat had daar
echter niets mee te maken.

Ze hoopten 't simpelweg ietwat beter te krijgen omdat de afgelopen decennia nogal roerig waren geweest. Na 'n Per-zische bezetting tussen 619 & 629 waren de Byzantijnse overheersers weer eens teruggekeerd en zij maakten 't de Kopten lang niet makkelijk ...

Tussen Alexandria & Constantinopel ('t huidige Istanboel) boterde het al eeuwen niet. 't Ontstaan v/d Koptische kerk viel deels terug te voeren op de vrijwel permanente spanningen tussen de grote steden aan weerszijden v/d Middellandse Zee. Al lag aan 't schisma uit 't midden van de vijfde eeuw ook 'n zoveelste dispuut over geloofsleer ten grondslag: 't Concilie van Chalcedon kende aan "Christos" twee verschillende naturen ('n God-delijke & 'n menselijke) toe. De Egyptenaren hielden 't liever op EEN gecombineerde natuur. 't Christendom had i/d Nijldelta 'n lange geschiedenis
die al direct i/d eerste eeuw allerlei geloofswortels schoot.

Hooguit enkele decennia na de gewelddadige dood van Yehosjoea haNatsri stichtte 'r de euangelist Marcus 'n kerk in Alexandria, waar hij later bisschop werd. De "gebruikelijke" voorgeschiedenis dus net als in alle heethoofdige landen?

Aanvankelijk waren de christenen aanhangers van 'n geloof i/d marge. Dat veranderde toen de leer van Yesjoea staatsgodsdienst v/h neoromeinse rijk werd. De oorspronkelijke Egyptische religie & gebruiken werden de belangrijkste slachtoffers. Talrijke uitingen daarvan vielen ten prooi aan de christelijke vernielzucht. Voormalige Egyptische tempels kregen voortaan weer 'n nieuwe bestemming als kerk of klooster. Daar waar de mensen 'r ooit Horus, Ra & Hathor hadden vereerd, stond nu 'n Joodse man uit Natsereth centraal i/d kleurige rituelen. Voor zover de politieke omstandig-heden dat toelieten natuurlijk/cultuurlijk. Juist daarom kregen de Arabische veroveraars rond 640 zo'n warm welkom. De Kopten zagen hen als de bevrijders: zij brachten enige stabiliteit & vrijheid. Daar leek 't althans aanvankelijk op, want de nieuwe heersers maakten niet meteen uitgebreid werk v/d islamisering v/h (zoveelste) net bezette land. Ze propageerden hun geloof wel & maakten 't ook op wat andere manieren 'aantrekkelijk'.

Christenen kregen bijvoorbeeld pittige belastingen opgelegd & werden na verloop van tijd ook verplicht tot 't dragen van speciale kledij: 'n donker gewaad met 'n blauwe of zwarte tulband. Desalniettemin bleven de Kopten nog lange tijd i/d meerderheid.

Later i/d zevende eeuw & in de eerste helft v/d achtste kregen christenen 't alweer wat zwaarder te verduren. Zes opstanden v/d Kopte konden de Arabische macht niet breken. Wel stonden de (over)heersers hun op den duur ietwat meer vrijheden toe. Ronduit ellendig werd 't weer rond de eerste millenniumwisseling met de sjiitische kalief Al-Hakim die zich ontpopte als 'n zeer extremistisch fanatieke (bij)gelovige, die niet schuwde om z'n eigen religieuze overtuigingen 'r met geweld aan (alle) anderen op te leggen te vuur & te zwaard: tirannie & vernielzucht gingen weer eens hand in hand met elkander. Niet alleen de Koptische godshuizen in Egypte moesten 't bezuren, ook de zg. Heilig Grafkerk @ Yeroesjalayiem werd vernield. Eind twaalfde eeuw was zo de islamisering van Egypte al zo ver gevorderd dat de moslims de meerderheid vormden in 't land & omringende streken & 't Arabisch was toen ook allang de belangrijkste voertaal geworden, met volop leenwoorden uit 't Koptisch, dat wel! De christenen verdwenen niet helemaal uit Egypte doch 't zwaartepunt v/h Koptisch geloof verschoof door die onderdrukkingen i/d omgeving v/d Nijldelta wel verder stroomopwaarts i/d richting van het huidige Soedan, weg v/d islamitische overheersers. Ook in Ethiopia & Eritrea kon dat geloof rekenen op behoorlijk wat aanhang.

Tot op de mydi-dag van vandaag.