en toen ...

Voor
& rond
'het jaar nul'
sloten aanvankelijk de landadel
& de aristocratische families voorshands
nog niet aan bij de Tsaddoekiem {Zadokieten/sadduceeen}:
zij bewaarden liever hun zelfstandigheid. Als grootgrondbezitters,
als mensen die krachtens hun positie & rijkdom tot 't establishment gerekend moesten worden gerekend, dienden ze goede betrekkingen te onderhouden met de hasmonese dynastie.
Hun regerende vorst [nasi/prins] had hun steun & advies dikwijls nodig
om zich te midden van de spanningen te kunnen handhaven:
hij kon via de voorname families in verschillende delen
van 't land er zijn invloed doen gelden.

De aristocraten
waren over 't algemeen nimmer farizeesgezind:
ze waren aanvankelijk ook niet op de hand van de priesters.
Hadden de farizeeen hun aanhang voor 't grootste deel onder 't gewone volk,
de priesters vormden 'n gesloten groep waarbij vooral ook afkomst & familierelaties 'n overheesende
rol speelden. Vermoedelijk zullen de leden v/d voorname families met diepe bezorgdheid
de toenemende polarisatie in de gelederen van de priesters hebben gevolgd.
Waar moest dat alles allemaal op uitlopen?

Toen de scheuring zich voltrok
& geleidelijk aan steeds groter afmetingen aannam,
hadden de mensen van het establishment er voorlopig niet de minste behoefte aan om partij te kiezen: die oproep om zich ook te voegen bij de nieuwe gemeenschap{pen} in de woestijn
waar soberheid en onthechting met kracht gepropageerd werden,
had voor hen maar weinig aantrekkelijks.

Ook 'n openlijk partij kiezen
voor de sadduceeen bood maar weinig perspectief?
Waarheen zou deze groep van achtergebleven zadokieten met 'n slappe ruggengraat koers zetten? Welke gevaren waren er aan al die nieuwe ontwikkelingen verbonden??
Men kon dat alles nog moeilijk overzien & nam daarom graag 'n
afwachtende houding aan.

Intussen
kon men de koning-priester blijven steunen
zonder zich verder te compromitteren via de enen of de anderen!
Ook konden toen nog [voorlopig] zonder bezwaar de bestuursfuncties net als vroeger worden uitgeoefend.
Deze situatie veranderde toen het hasmonese huis verdween en Herodes de macht in handen kreeg.
Het was voor de joodse landadel niet mogelijk om 't bewind van Herodes openlijk te ondersteunen
en in hun haat en afkeer van deze koning dezen ze eigenlijk over het algemeen
voor het gewone volk
niet onder
...

Ze konden
onder deze omstandigheden
toch nog maar het best van sympathie met de sadduceeen blijk geven:
dan waren ze tenminste op veilig en bekend terrein, want door hun steun te geven aan de handhaving van de Tempeldienst konden ze tegelijkertijd ook Herodes, zij 't indirect, nog het meest trotseren!
Tijdens de regering van Herodes de Grote is dus die partij van de sadduceeen langzaam
maar zeker meer versterkt geworden dan voorheen door toetreding van de leden
van een aantal adellijke families.

De kern
van de partij bleef bestaan uit de priesters,
maar door de nood der tijden werden ook de grootgrondbezitters in deze richting gedreven
& tot nadere aansluiting genoopt. Naast & met priestergeslachten vochten ze voor het behoud
van hun comfortabeler positie en hun uitgestrekte bezit aan familielandgoederen e.d.
Er heeft zich dus waarschijnlijk op deze wijze in de loop van de jaren
een ontwikkeling voortgedaan welke de omgekeerde mag heten
en worden genoemd als van die te Qumran:
in de omgeving van de Dode Zee
werd de positie van de priesters
die hier hun toevlucht hadden
gezocht steeds belangrijker.

Ze kregen dus
ook steeds meer de leiding in handen.
In Yeroesjalayiem daarentegen nam de invloed van de priesters af
naarmate de leden van de vooraanstaande families zich nauwer bij de sadduceeen aansloten.
Lucky Luke bevestigt in zijn tweede boek der Handelingen laatstgenoemde ontwikkelingen.
De 'oudsten' die deel uitmaakten van het sanhedrin en door Lucas tegelijk
met de hogepriesters genoemd worden in HAND 23:14,
zijn ongetwijfeld sadduceeen geweest!

Dat betekent dat zich
in de eerste eeuw leden van niet-priesterlijke
families openlijk bij de sadduceeen hadden gevoegd.

Watehie hamoelah gedolah wayakoemoe hasofriem asjer mikav haproesjiem wayitwakchoe leemor lo-matsanoe davar ra baisj hazeh weiem-roeach diber eelaw o malach al-gilachamah be'elohiem!

Kortom:
er ontstond [alweer!] groot tumult,
en enkele schriftgeleerden uit de kring van de farizeeen stonden op & betoogden heftig:
"Wij vinden dat deze man niets heeft misdaan! 't Kan toch zijn dat 'n geest of 'n engel met hem gesproken heeft?"


Toen de onenigheid nog steeds verder toenam,
vreesde de tribuun dat Paulus door de leden van het sanhedrin verscheurd zou worden!
Hij liet een afdeling soldaten komen om hem te ontzetten en terug te brengen naar de kazerne!
Die nacht kwam 'de Heer' bij Paulus [in een droom] en zei:
"Houd moed! Want zoals jij in Yeroesjalayiem getuigenis van mij hebt afgelegd,
zo moet je ook in Rome van mij [gaan] getuigen!"

Toen de dag aanbrak,
verzamelde zich 'n groep Joden, die zwoeren
dat ze niet zouden eten & drinken voor ze Sjapeau hadden gedood!
Meer dan veertig mannen namen aan deze samenzwering deel!
Ze gingen naar de hogepriesters en de oudsten en zeiden:
"We hebben een heilige eed gezworen om niets meer te eten voor we die SjaulPaulus hebben gedood! Dien daarom nu onder voorwendsel dat jullie de beschuldigingen die tegen hem zijn ingebracht
nader wilt onderzoeken, 'n verzoek in bij de tribuun namens het hele sanhedrin
om hem naar jullie toe te laten komen. Dan staan wij klaar
om hem nog voor zijn aankomst
te doden!"