Democratie? Die komt niet van de Grieken! NRC 14/7

Het politieke bestel dat Athene in de 5e & 4e eeuw voor Christus (BCE) aannam, was ontegenzeglijk de eerste volksmacht ter wereld?

Anders dan in de kleine primitieve democratieën v/d stamvergadering, waren in Athene zo'n 30.000 burgers de (in principe) gelijkwaardige dragers v. De Macht!

Voor 't eerst kreeg een massa, dèmos, de macht, ~kratia, vandaar dèmokratia.

De volkssoevereiniteit werd door slimme me-chanismen gegarandeerd!

De volksvergadering, ekklèsia, waartoe al die burgers toegang hadden, hàd Hèt uiteindelijk voor 't zèggen, al kon ze door haar omvang natuurlijk alleen maar vóór of tégen stèmmen?

Daarom móesten voorstellen altijd voorzien zijn van 'n pre-ad-vies door de Raad van Vijfhonderd!

Om te voorkomen dat dìt Adviesraad (vooral of alleen maar) de belangen van een KLEINE ELITE zou dienen, was 't aantal leden groter dan waar ook i/d Griekse wereld. De raadslieden werden niet gekozen, maar door loting uit regionaal gespreide districten van Attica aangewezen.

Ze hadden maar één jaar zitting, mochten niet 't volgend jaar deelnemen aan de staats-lo-terij èn kònden nog maar één keer later i/h leven raadslid zijn. Presentiegeld zorgde ervoor dat óók niet-vermogende burgers die func-tie konden uitoefenen. Dagvergoeding werd ook uitgekeerd aan de leden v/d volksrechtbanken, waarvan de leden aangewezen werden door vernuftige stemmachines per zìtting!

Dàt bùrgers rèchtspreken is sindsdien 'n wezenlijk kenmerk v. "Democratie"?

Er zijn maar 2 staten i/d wereld die zich democratie noemen & géén léken i/d rechtspraak betrekken: Luxemburg & NL!

Dit voorbeeld laat zien dat de antieke democratie aan het denken zet zoals ze bij David van Reybroucks boek TEGEN VERKIEZINGEN doet. Bij de-mocratie wordt aan volksvertegenwoordiging gedacht, maar hierbij wordt vergeten dat 't Eerste Parlement ter wereld, het Amerikaans Huis van Afgevaardigden, ìngevoerd wèrd òm democrátie te vóórkómen; de smid & boer moesten 't (júist) níet voor 't zeggen krijgen!!

Alleen de HÉREN wáren in staat om naar 'n centrale plaats, New York of Washington, àf te reizen & dáár 'aan politiek te doen'. De zg. Founding Fathers kènden hùn klassieken: ze hadden van Plato geleerd dat democratie stònd voor CHÁÒS èn WÌLLEKEUR? Democraat is sinds de oudheid nl. 'n schèldwoord. Pas in 1794 schreef de Engelse dichter Wordsworth: