beloon falende ouders die zich laten steriliseren?

Gedwongen anticonceptie is een brug te ver: probeer het eerst eens met een vergoeding (in de VS werkt het)!

Juridisch en ethisch vakt er veel af te dingen op gedwongen prikpillen: falend ouderschap is een serieus maatschappelijk probleem ...

De Tilburgse hoogleraar jeugdrechter en kinderrechter Paul Vlaardingerbroek betoogt dat anticonceptie verplicht moet worden gesteld voor ouders die herhaaldelijk laten blijken het ouderschap niet aan te kunnen. Maar is verplichte anticonceptie hiervoor wel de goede oplossing?

Het voorstel stuit zowel op praktische als juridische en ethische problemen.

Laten we beginnen met de praktische: hoe gaan falende ouders die niet meewerken aan effectieve anticonceptie daartoe verplicht worden?

Krijgen vrouwen dan met toepassing van fysieke dwang anticonceptie per injectie toegediend?

Moeten ze daartoe eerst worden opgenomen in een psychiatrische inrichting?

De wet die de rechten van de patiënt regelt, de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO), staat alleen een gedwongen behandeling toe ter voorkoming van 'ernstig nadeel'. Bovendien moet de patiënt wilsonbekwaam zijn. Beide criteria zijn problematisch als het gaat om de gedwongen toediening van anticonceptie. Bij ernstig nadeel wordt doorgaans gedacht aan ernstige gezondheidsschade voor de patiënt die optreedt als hij of zij behandeling weigert. Maar kan hierbij ook worden gedacht aan het voorkomen van ernstige schade aan toekomstige kinderen die geboren worden als de vrouw geen anticonceptie gebruikt? Dit likt op z'n minst twijfelachtig!

Het tweede criterium, wilsonbekwaamneid, houdt in dat de vrouw niet in staat is om haar eigen belangen inzake behandeling te behartigen.

De vrouw moet, met andere woorden, het vermogem missen om weloverwogen tot een beslissing over het gebruik van anticonceptie te komen.

Maar stel dat de vrouw uit het voorbeeld erkent dat ze in het verleden een slechte ouder is geweest, maar beterschap belooft? Wat dan?

Een andere wet die in uitzonderlijke gevallen gedwongen behandeling toestaat is de Wet Bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen
{Bopz}.

Dan moet er sprake zij van een patiënt die lijdt aan een psychiatrische stoornis en moet de behandeling noodzakelijk zijn om gevaar af te wenden voor de vrouw zelf. Gedwongen anticonceptie is dan mogelijk als een zwangerschap of bevalling ernstige gezondheidsschade voor de vrouw (en/of haar kinderen) met zich mee zal brengen. Dit zal bij de onderhavige problematiek zelden het geval zijn?

Tenslotte is het juridisch de vraag of hier sprake is van een patiënt. Anticonceptie is geen behandeling tegen een ziekte en vrouwen met zwangerschapswensen zijn doorgaans geen patiënten. Ook ethisch gezie roept de gedwongen prikpil vragen op.

Dient verplichte anticonceptie een legitiem doel? De preventie van de geboorte van kinderen die door hun ouder('s) ernstig in hun belangen worden geschaad is zeker gerechtvaardigd. Een voorgeschiedenis van falend ouderschap kan daarvoor een aanwijzing zijn.

Nadere discussie is echter nodig over de afgrenzing van falend ouderschap. En is er ook een minder ingrijpend middel dat het beoogde doel zou kunnen bereiken? Het zou veel beter zijn om in plaats van dwang te kiezen voor drang?! Het Amerikaansd Project Prevention heeft daar ruime ervaring mee. Deze organisatie haalt mannen en vrouwen die verslaafd zij aan alcohol en/of drugs e.d. over om zich tegen een vergoeding van omgerekend 230 euri te laten steriliseren of andere langdurige zwangerschapspreventie te gebruiken. Geld als lokmiddel werkt, het verleidt hen om te doen wat ze niet uit eige. Beweging doen. Die vrijwilligheid van de keuze van de vrouw wordt zo weliswaar onder druk gezet, maar niet helemaal uitgeschakeld, zoals bij de gedwongen prikpil! Een dergelijke creatieve alternatieve benadering verdient ook in Nederland nadere discussie: pas daarna is discussie over verplichte anticonceptie zinvol. Het komt me voor dat er, afgezien van deze speciale gevallen, tal van andere min of meer 'soortgelijke gevallen' zijn die eenzelfde problematiek vertonen?! Tussen de baarmoeder en het levenseinde komen er veel meer momenten voor van (on)vrijwillige schade aan de volksgezondheid als we kijken naar de toestand in o.a. 'probleemwijken' voor mensen met lagere inkomens, middelenmisbruik, overlast, criminaliteit, illegale praktijken die gevaren opleveren, vluchtelingen zonder uitweg, gemotoriseerde overvallers al of niet gemaskerd & behelmd, extreem rechtse & "linkse" fanatici, sekteleden, wapenhandel, straatprostitie & verboden softdrugs met nog 1001 andere complicaties van interactie t.a.v. advertenties, barbarisme, criminalisering, depressie, economisch financiele geldstromen via zwart/bruin/grijswerkers & aanverwante witwassers volop in het bezit van de nieuwste mobieltjes & handelaars in tere kinderzieltjes etcetera.