De paradox
van Yehoshua's breuk
met de tot dan toe gebruikelijke
oude interpretatie van moraliteit
kwam schitterend tot uitdrukking
in de gelijkenis van de arbeiders
in de wijngaard via Matai 20:1-16:
"Een landeigenaar ging erop uit om arbeiders te huren voor zijn wijngaard
en beloofde za allemaal 'n dinarius als dagloon. 's Avonds betaalde hij ze allemaal hetzelfde loon uit, ongeacht hoelang ze hadden gewerkt. De arbeiders die vroeg waren begonnen. gingen klagen,
en de landeigenaar zei tegen een van hen: 'VRIEND, IK DOE JE GEEN ONRECHT.
WE WAREN HET TOCH EENS GEWORDEN VOOR EEN DINARIUS? PAK JE GELD MAAR AAN, EN GA!
IK WIL DIE LAATSTE EVENVEEL GEVEN ALS JOU. OF MAG IK NIET MET HET MIJNE DOEN WAT IK WIL?
OF BEN JIJ JALOERS OMDAT
IK GOED BEN?'
[{(~!~)}]
ZO
zullen de
laatsten de eersten zijn
& de eersten de laatsten!
Hier accepteert Yeshua,
net als elders, het principe van beloning wel,
maar alle normen van de gewone concepten over 'G ds rechtvaardigheid' worden opgeheven.
Je zou kunnen denken dat dit komt omdat 'G d' in zijn 'alomvattende' liefde geen onderscheid
maakt tussen de mensen. Maar bij Yehoshua is de herwaardering van alle waarden
niet idyllisch. Zelfs 't toevallige z.g. ongeluk maakt geen onderscheid
tussen de zondaar & de rechtvaardige: op 'n keer bracht iemand
Yeshu het nieuws over de Galileeers wier bloed Pilatus
had vermengd met dat van hun offers &
de omstanders verwachtten duidelijk een politiek gezind antwoord,
maar "JC" zei volgens Lucky
Luke 13:1-5:
'Denken jullie dat deze Galileeers groter zondaren zijn geweest dan alle andere Galileeers,
omdat hun dit is overkomen? Geen sprake van! Maar als jullie je niet bekeert, zullen jullie allemaal,
net als zij, omkomen. Of die achttien die gedood werden toen de Silwantoren instortte,
denk je dat zij schuldiger zijn geweest dan alle andere inwoners van Yerushalayim?
Geloof dat heus maar niet! Maar als jullie je niet bekeren,
dan zullen jullie allemaal, net als zij, omkomen!'
Het was toen in zekere zin de overheersende mening dat een ramp - en ziekte e.d. -een soort van straf was voor zonde: er viel daarom wel wat voor te zeggen dat deze mensen groter zondaren waren
dan andere Galileeers. Yeshu bestreedt deze heersende opinie niet, maar op hetzelfde moment
wees hij de toepassing op dat geval als al te simpel van de hand:
inplaats van de volksethiek te hanteren riep hij Israel toe:
DOE BOETE OF STERF!
Hij illustreerde zijn oproep voor een nationale bekering
met de aansluitende gelijkenis van de onvruchtbare vijgenboom via Lucky Luke 13:6-9.
Later, in Yerushalayim, zag hij de naderende catastrofe als vrijwel onvermijdelijk via Luke 19:40-44.
De toekomstige [binnen zo'n 40 jaar] verwoesting van Yerushalayim had voorkomen kunnen worden,
als de stad de weg van vrede en boetedoening
had gekozen
...
Yehoshua's concept van de rechtvaardigheid van "G d"
is dus niet meer zuiver in verstandelijke categorieen in te delen: het is niet te meten,
maar wel te begrijpen. Het leidt tot de prediking van het koninkrijk waarin de eerste de laatste zal zijn & de laatste de eerste: het leidt ook van de Bergveldrede naar Golgotha, waar de rechtvaardige de dood van 'n doodgewone misdadiger, opstandeling/ontvluchte
slaaf sterft!
Het drukt
een diepe{r} moraal uit
maar staat tegelijk boven goed en kwaad:
en in dat paradoxale schema maken alle 'belangrijke' gebruikelijke deugden,
de krachtige persoonlijkheid, wereldse waardigheid en het trotse eisen van de formele naleving
van de wet opeens een onsamenhangende en lege indruk.
Socrates stelde de intellectuele kant van de mens
ter discussie & Yeshu deed dat met de moraal:
ze zijn allebei terechtgesteld. Is dat echt
alleen maar puur toeval? Wat kunnen wij
of mensen waar en wanneer dan ook
ervan leren?
Bijna donker:
etenstijd! Dan Brown
vordert nu ietwat sneller
met horten en stoten
net als Ayla
& Jondalar
...

