27243 zwelling verlichting verwarming verkoeling


De ijverige intocht van Franse Troepen in 1795, met in hun kielzog het Bataafs Legioen onder de uit HATTEM afkomstige VELUWENAAR DAENDELS, WAS HET BEGIN van een ander staatkundig bestel in de Republiek der Verenigde Nederlanden. De Bataafse Republiek zag nu zo al 'het licht'? Vergeleken met de revolutie in Frankrijk van 1789 ging het hier om een 'gematigde omwenteling', wat niets afdoet van 't feit dat de geest van de Franse Revolutie ook ten onzent in Nederland ging rondwaren! 'n Geest die gevoed werd door de ideeën van De VERLICHTING.

Nu was díe Verlichting bij de komst van de Fransen geen onbekend fenomeen in de Nederlanden! In de loop van de 18e eeuw werden er aanhangers van dit gedachtegoed, vooral in PATRIOTTISCHE kringen, in onze Republiek aangetroffen? Ook die gereformeerde kerk ontsnapte dus niet geheel aan de invloed hiervan! De effecten werden aan het eind van de 18e eeuw en vooral ook in de loop van de 19e eeuw ìn de kerk dan ook zichtbaar? Voor de Nederlandse Kerk was deze tijd 'n periode vol van nijvere dynamiek!!

Één v/d uitgangspunten v/d Franse revolutie, dé schéiding vàn kèrk ÈN stáát, werd ook tijdens de Bataafse Republiek ingevoerd: bij 'n decreet van 5 augustus 1796 verklaarde de Nationale Vergadering "DAT EENE HEERSCHENDE OF BEVOORRECHTE KERK NU LIJNRECHT STRIJDIG IS, ZÈLFS MET DE EERSTE GRONDBEGINSELEN VAN GELIJKHEID, WAAROP DE WAARE VRIJHEID EN BROEDERSCHAP ZIJN GEBOUWD!"

Dìt betekende verlies voor de bevoorrechte gereformeerde kerk, wìnst voor de overige geloofsrichtingen! Strikt was deze scheiding niet, de staat bleef zich immers mengen in kerkelijke zaken? Als voorbeeld mag gelden de bemoeienis met de kerk, zoals zij in de diverse staatsregelingen voorkomt. Aan de academie @ HARDERWIJK, in 1648 door de Staten van Gelderland gesticht, had deze Verlichting aan het eind van de 18e eeuw ook haar invloed doen gelden!

Voorbeeld hiervan was Hermannus MUNTINGHE, van. 1780-'98 hoogleraar i/d theologie. Behalve met het geven van onderwijs was hij belast met de prediking binnen de gereformeerde kerk van Har-derwijk. Muntinghe was niet de enige aanhanger v/h Supranatiralisme a/d Uni van H'wijk. Tot 1811 was dé toonaangevende theoloog Joannes CLARISSE daar hoogleraar. Ook hij omhelsde dit gedachtegoed. In Harderwijk doceerde ook de filosoof Bernard NIEUHOFF, die ook onder de invloed van de VERLICHTING stond.

De laatste bul te H'wijk werd op 14 mei 1812 uitgereikt aan de predikant H.H. Donker Curtius. 'n Man die naar we nog zullen zien maar heel weinig ophad met 't ouderwetse strenge hupsakeesoort van Het NL-CALVINISME!!
23 feb 2017 - bewerkt op 25 feb 2017 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende