zoden aan de mydivertaaldijk, doorbraken & vloed


*

JE
werkt in
EERSTE instantie
als vertaler,
en voor een vertaler
zijn grammatica's en concordanties
nog belangrijker dan
commentaren.

Grammatica's
zijn heel belangrijk,
omdat je je in eerste instantie
moet afvragen
WAT in een taal
MOGELIJK is:
HOE kan een tekst
gelezen
worden?

WAT is er
grammaticaal,
qua vormen,
MOGELIJK
en WAT is
de REIKWIJDTE
ervan?

Een
voorbeeld
uit een ANDER bijbelboek,
EXODUS:
het lied van Mosje
en de Israelieten bij de Rietzee
in Exodus 15.

Er wordt
HEEL VERSCHILLEND
gedacht over de betekenis,
het gebruik van de werkwoordsvormen
die in dit lied
voorkomen!

DIT
zijn werkwoordsvormen
die in het Hebreeuws
een TOEKOMENDE
maar OOK
een VERLEDEN tijd
kunnen
aangeven ...

Het
is vaak
heel lastig
om HIER
een keus in te maken,
terwijl het toch 'n
heel belangrijke keuze is.
We hebben grammatica's en concordanties nodig
om te kunnen bepalen
HOE een woord
in BEPAALDE teksten
functioneert.
We kunnen ook
gebruikmaken
van computerprogramma's,
zoals Quest,
waarmee je bepaalde
woordverbindingen
in het Hebreeuws kunt
onderzoeken.

DAT
is dus
het GRONDWERK,
grammaticale informatie.
DAARNAAST
gebruik ik ook wel commentaren,
maar niet teveel:
ik selecteer er altijd meteen
een stuk of twee
waarvan ik de indruk krijg:
DIE helpen mij
VERDER.

Veel
commentaren
bieden stof
voor theologen,
maar niet altijd informatie
over bijvoorbeeld
de structuur
van een verhaal
of over de grammaticale problemen
en dergelijke,
en DAT soort commentaren
heb je juist
NODIG.

Kom ik
met twee
commentaren
niet uit een probleem,
DAN kijk ik natuurlijk ook
in de andere om te zien
hoe DIE het
oplossen.

Het is
natuurlijk
heel vaak ZO
dat de commentaren
je niet echt verder helpen,
zodat je de dingen
ZELF moet gaan
UITZOEKEN.

DAN
ben je
in bepaalde gevallen
OOK weer aangewezen
op artikelen
die je in tijdschriften
kunt vinden.

Ik vind
dat de ECHTE EXEGESE
in een volgende fase
komt.
EERST
moet je analyse
grammaticaal goed in elkaar zitten,
je moet nadenken
over de structuur van
het verhaal!

De exegese
in beperkte zin
behelst vragen als:
WAT is de CONTEXT,
WAT is de BETEKENIS
van DIT verhaal
of van
DEZE passage?
Dat volgt
op de vraag:
wat staat hier GRAMMATICAAL
CONCREET?

Theologische
informatie gebruik ik
[meestal] NIET.
Neem de vertaling
van het woord roeach in Genesis 1;2:
'de geest G ds zweefde
over de wateren' -
een hebraicus
kan hier kiezen uit
'geest', 'wind' of 'adem';
theologisch
zou je misschien
een verbinding kunnen leggen
met de Heilige Geest
in het Nieuwe Testament -
DIE lijn volgen wij
echter niet,
WIJ zoeken
in eerste instantie
naar het WOORD
dat in het scheppingsverhaal
het beste
PAST!

Ik zeg niet
dat we uiteindelijk niet
bij 'geest' terechtkomen.
het is een goede
MOGELIJKHEID,
maar in de EERSTE plaats
ga je uit van
de DIRECTE
context ...

~*~

Heb je
ten opzichte
van dertig jaar geleden bijvoorbeeld
nu nieuwer materiaal?
OF is het toch
vaak zo dat je soms meer hebt
aan commentaalmateriaal
van eeuwen
her?

Je
moet je altijd
goed realiseren
dat bijbelvertalen
al heel erg OUD is.
Je hebt al veel kennis liggen
in de oudste vertalingen,
bijvoorbeeld de Septuginta [de Griekse vertaling
van het Oude Testament],
de Latijnse vertaling,
de Syrische vertaling,
en de targum, de Aramese
vertaling.

DIE
bevatten
een schat aan informatie,
omdat de vertalers van TOEN
met vergelijkbare problemen hebben geworsteld
als wij.

DAARNAAST
gebruiken we ook materiaal
van beroemde joodse uitleggers
van het Oude Testament,
exegeten als RASJI,
IBN EZRA -
ZIJ geven vaak
een schat aan filologische informatie,
en daarnaast
kom je bij HEN
ook Opvallende Interpretaties
van een tekst
tegen ...

Neem
bijvoorbeeld
de eerste woorden
van Genesis:
in moderne vertalingen
wordt het begin wel
vertaald als
"Toen G D in het begin schiep" ~
van DIE opvatting
wordt weleens gedacht
dat het 'iets moderns' is,
maar in feite
is DIT IDEE al in de elfde eeuw
door Rasji
geopperd!

De
ANDERE kant is,
dat je kijkt
naar het allermodernste materiaal.
VROEGERE vertalers
kenden het materiaal van de Dode~Zeerollen
niet,
en DAT
is voor bepaalde bijbelboeken
van groot belang.
NIET voor ALLE,
maar dat kan zeker OOK
een rol spelen.
Ik denk bijvoorbeeld
aan het boek Yesjayahoe,
maar ook aan andere teksten.
Van bijna ALLE bijbelboeken
zijn fragmenten gevonden -
helaas NIET van
Ester.

engel
22 dec 2005 - bewerkt op 19 apr 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende