Zekerheid is 'n illusie: is illusie zekerheid?

Mensen houden meestal niet van risico's: na elke ramp is de roep om meer veiligheidsmaatregels groter. Maar dat gevoel voor urgentie verdwijnt vaak ook weer snel: zekerheid is 'n illusie! Over tunnelvisies, ketenrisico's & normen die keer op keer overschreden worden ...

Joep Engels @ trouwe verdieping.

't Treinongeluk van 21 april l.l. bij A'dam schudde iedereen weer eventjes wakker? 't NL-spoor geldt als één v/d veiligste ter wereld, maar na 'n ongeluk is de verontwaardiging groot. Hoe was dit mogelijk? Waarom is dat veiligheidssysteem nu nog niet ingevoerd? Zo gaat 't elke keer weer! NL lijkt 'n veilige oase in 'n gevaarlijke wereld totdat 't misgaat ...

De vuurwerkramp op 13 mei van Enschede, de cafébrand @ Volendam of in 'n nog rokeriger verleden, 't treinongeluk bij Harmelen: zijn dat uitzonderingen die de regel bevestigen, of kennen we niet alle gevaren die op de loer liggen & laten we ons van tijd tot tijd keer op keer verrassen?

...

"'t Specifieke scenario waarlangs 'n ramp zich voltrekt, staat nooit i/d rapporten", zegt Ben Ale, hoogleraar veiligheidskunde a/d TU Delft.

"Maar in grote lijnen weten we 't al wel! Neem die brand bij Chemie-Pack: daar was veel ophef over, maar we weten hoeveel bedrijven 'r jaarlijks in rook opgaan. Dan kun je op de achterkant van 'n bierviltje ook uitrekenen dat daar eens i/d 3 jaar 'n chemisch bedrijf bijzit!"

De kwestie is meer dat veel risico's wel bekend zouden moeten zijn, maar dat de meeste mensen er geen weet van hebben. Ale: "We le-zen de rapporten niet (goed genoeg), ze verdwijnen in 'n la & na 'n tijdje zijn we die rampgevaren alweer vergeten? Iedereen had allang kunnen weten dat 'n groot deel v/d dijken niet echt op orde was, & nu nog steeds niet is! Niet dat die dijk bij Wilnis 't zou begeven, wel dat 'n dijk 't eerder zou begeven dan de officiële risicoschattingen aangaven. En we weten dat aannemers bij graafwerkzaamheden kabels & leidingen kapottrekken.

En dat werknemers soms heel erg gekke dingen doen, zoals - bij Chemie-Pack - bevroren chemicaliën met een gasbrander ontdooien!"

En dan is 'r nog 't probleem v/d zeldzame risico's: zo mogen de zeedijken pas bezwijken bij 'n storm die eens i/d 10.000 jaar voorkomt. "Die storm kennen we niet: 't is 'n extrapolatie van minder ernstige stormen. Dan moeten we maar blijven hopen dat we onze sommetjes wel goed gemaakt hebben? Daarbij is 't de vraag hoever we daarin moeten/kunnen gaan! Ik kan wel iets zeer extreems bedenken, bv. dat 'r boven Delft twee jumbojets op elkaar botsen & neerstorten, maar ik kan me niet voorstellen dat 'n over-heid voor zo'n uitzonderlijk geval ziekenauto's gereed zal hebben willen staan. Dus op 'n gegeven moment zullen risicowetenschappers & beleidsmakers 'n grens trekken: oké, HIER nemen we nog voorzorgsmaatregels voor, maar dáár houden we géén rekening meer mee. En

TÒCH weten we wel wat ons te wachten staat." Gaat dat ook niet op voor ieder mens, alle landen, elk volk & overal telkens weer?