Yahyah: ook apen, bonobo's, chimps & myDiertjes
VRAGEN OM HULP: BIJ EEN LASTIGE KLUS WORDT FAMILIE OF EEN GELIJKE INGESCHAKELD OMDAT SAMENWERKEN VOOR APEN EEN SOCIALE INVESTERING IS VLG DE TROUWE VERDIEPING VAN VANDAAG VRIJDAG 13 juni '14 mda. Joep Engels/redactie wetenschap ...
'n Rozijn of een banaan gaat er altijd wel in. Zéker bij een chimpansee! Maar wàt dóe je als lekkere hapjes achter slot & grendel zitten, in 'n apparaat dat je niet in je ééntje openkrijgt? Mensen halen dan hulp, bonobo's grijpen naar hun gulp & chimps óók, zo blijkt uit US omderzoek! Dat klinkt helemaal niet zó opzienbarend? Chimps hebben al vaker bewezen (zie Asha ten Broeke, Yolanda, Jomanda, Nicky e.d.) hun mannetje & vrouwtje te staan in zaken die vroeger nog louter kabouter aan mensen voorbehouden leken? Ze maken gereed-schappen, herkennen zichzelf in 'n spiegel, hebben wat voor 'n andere chimp over: èn ze kùnnen samenwerken! Dàt wàs al bekend via apen i/h wìld die gezamenlijk op jacht gaan, & van chimps in gevangenschap die samen klusjes doen; bij de laatste proeven ging 't al-tijd om 2 chimps die samen in 'n hok zaten & de klus dan ook maar samen klaarden. Maar voor echte samenwerking is meer vereist, zo schrijven biologen v/d Emory Uni @ Atlanta, onder wie Nederlander Frans de Waal, i/h wetenschapsblad Peer: "Er gaat zo 'n reeks complexe beslissingen aan vooraf: wíe vráág ik ervoor, hóe benader ik m'n partner, délen we straks de búit & moet ik ook tussentijds in dit partnerschap investeren?" De chimps in dit onderzoek zaten met z'n elven in 'n hok net als Yesh & voetjebalclubjes: 'n alfamannetje & 10 vrouwtjes. A/d buitenkant v/h gaas hingen voerbakjes die ze naar binnen konden trekken. Tenminste, als één aap aan 'n grendel trok terwijl 'n ander ietwat verderop 't bakje binnenhaalde! In 'n ander experiment moesten 'r 3 apen tegelijk in actie komen: 2 v/d gei-le grendeltjes & 'n 3e voor 't bakje!
Één chimp wist hier geen raad mee, maar de anderen hadden deze truc al snel door & schakelden 1 of 2 kompanen in: dáár waren ze niet éénkennig in, de onderzoekers zagen vele duo's & trio's a/h hèk!!!
Maar toen ze eenmaal alles op 'n rijtje gezet hadden, bleken chimps tòch 'n voorkeur te hebben voor bloedverwanten & apen die ongeveer gelijke posities i/d rangorde hadden? De biologen hadden verwacht dat de chimps de bèste partner zouden uitkiezen, met wie ze de gróótste kàns op succes zouden hebben?! Maar samenwerking ìs 'n sociale investering waarbij 't méér gaat om de lange termijn dan 't snelle gewin: kennelijk hebben al met al nu zo óók de chimps dáár 'n goed óóg voor, concluderen ze. Ernaast staat 'n foto van Aboe Bakker al-Baghdadi aka Aboe Dóea 't kopstuk van ISIS, je weet wel, dé pvv van 't Nieuwe Iraq! Zó heeft ook minister van Oorlog & Vrede Jeanine Hennis Plasschaert al háár lijstjes klaarliggen met zeer uiteenlopende vriendjes, diverse vijandjes & vriendinnetjes 'wereldwijd' om info al of niet mee te delen ~~!
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende