Wonderlingzelfgebouwde kloosterhemeltjes op aarde?

"Het mag (nog) best weleens gezegd worden, dat er voor de kloosters vaak (heel) veel kosten voortvloeien uit ondoordacht & onvoorzichtig geplande bouwwerken.

Men neemt niet eens de moeite om erover na te denken òf iets wel (of niet) nùttig is of (echt) voordelen oplevert! En daarom gebeurt het vaak dat wat de ene abt of overste tijdens z'n prioraat (op)bouwt, door zijn (of haar) opvolger weer wordt afgebroken of (totaal) gewijzigd?

Zó worden de bijdragen van de armen (volkomen) nutteloos uitgegeven, wordt 'G d' beledigd & aan de naaste de gelegen-heid tot (veel) kwaad geboden!"

Aldus ongeveer de verzuchting van Johannes van Lochem, prior van het klooster Albergen, die zich in het jaar Onzes Heren 1521 gesteld zag voor de taak een niet goed functionerende stookkamer af te breken en te doen herbouwen. 'n Belangrijke zaak, want een niet goed functione-rende warmwater vormde een dagelijkse bron van ergernis, omdat DÌT in het klooster de énige plaats was waar monniken, lekebroeders & de gasten in de winters hun totaal verkleumde ledematen zo nu en dan weer konden opwarmen?

Gelukkig had hij enkele weken later een vrolijker bericht te melden:
"Rond Pasen heb ik aan de priorin van ons klooster @ Arnhem één Franse kroon gestuurd. Van haar kant heeft zij mij drie koeken later be-zorgen. En die zijn helemaal naar mijn smaak"!

Deze kronieken, wij zouden het tegenwoordig wellicht meer een soort van dagboeken noemen, die de eerwaarde Johannes tussen 1520 & 1525 eigenhandig heeft volgeschreven, geven onverwacht gedetailleerde inkijkjes in het leven in een middeleeuwsch klooster op het platte-land: de morele gevaren van windmolens & ~builen, het waterbeheer vooral ook in de herfst, het zonder vergunning omzagen van wat oude bomen, het aantrekken van nieuwe lekenbroeders, nogal moeizame visitatierechten naar het verafgelegen Deventer, de te trage aflossingen van hypotheekschulden en vooral ook de desastreuze gevolgen van de oorlog(en), alle gebeurtenissen die zich in en rond Albergen voordeden worden zo zonder enige discriminatie of terughoudendheid op deze pagina's besproken.

Het zijn al met al nog zeldzame bewaarde beelden uit een wereld die nagenoeg allang geheel is verdwenen, want van alle oude klooster-gebouwen op het Nederlandse Platteland heeft uiteindelijk maar één het voor zo'n driekwart overleefd ~ het Klooster van Ter Apel, en in dàt klooster hebben nieuwe bewoners de gebroken draad pas zo'n zestig jaar weer opgepakt, na een onderbreking van 350 jaar?!

Zózeer heeft de reformatie in ons land korte metten gemaakt met een eeuwenoude, gevestigde bestaanswijze: in de steden hebben nog wel redelijk wat kloostergebouwen deze ingrijpende aanval overleefd, omdat ze daar ook tot weeshuizen of bejaardenhuizen konden worden om-gebouwd!? En anders kocht een projectontwikkelaar al dit leegstaand onroerend goed in 1580 wel op, om het in luxe stadsappartementen op te splitsen. Maar op het platteland had men niet dergelijke voor de hand liggende gebruiksmogelijkheden voor al die leegstaande kolossen ...

Door gebrek aan onderhoud kwamen ze dan ook één voor één leeg te staan: zodra de ramen eruitlagen & het dak lekte was hun lot bezegeld!

Al wat niet onstuitbaar tot ruïne verviel, werd reeds spoedig voor afbraak verkocht: 'n berg afgebikte bakstenen & kloostermoppen was dan al zo nu nog alles wat resteerde van 'n praktisch verdwenen volkscultuur! De duurzaamste erfenis die de Romeinen aan ons hebben nagelaten is dan ook 't christendom, al lopen steeds minder mensen de laatste jaren massaal warm voor deze klassieke erfenis? WAARÒM had de Kerk in de Middeleeuwen zó'n enorme invloed? 'n Deel van het geheim is dat de geestelijkheid een flink deel van de taken op zich nam die nu vaal al-leen nog maar aan de staat zijn voorbehouden (die ze op zíjn beurt weer in 'de uitverkoop' doet aan concurrerende 'praetjesmaekers'!?