*
Philo
gaf commentaar op de wet.
Hij besefte echter dat veel lezers
[die niets wisten van ecologie & dierenrechten]
dit alles triviaal zouden vinden
en daarom reageerde hij:
"Misschien zul je zeggen dat deze zaken niet veel waarde hebben,
maar de wet die ze verordent is groot
en ze eist een niet aflatende zorg"
[
Hypothetica 7,9].
Volgens de joden
lag de grootheid van de wet
gedeeltelijk in het feit dat ze het leven en de schepping
tot in de kleinste details regelde.
Josephus vond ook
dat Mosje het grootste gelijk had
om "niets, hoe onbeduidend ook, over te laten
aan het oordeel en de wispelturigheid
van het individu"
[
Apion 2,173].
Over dezelfde kwestie,
maar niet in verband met dieren,
zeiden de rabbijnen:
"Ben Azzai zei:
haast je om de lichtste zowel als de zwaarste plicht te vervullen
en vlucht [van] de zonde; want de ene plicht brengt de andere met zich mee en de ene zonde leidt tot de andere"
[
Avot 4,2].
Het leven
wordt hier beschouwd als een consistent geheel.
Op elk punt kun je 'g ds wil' volbrengen of zijn gebod overtreden,
en de ene daad leidt tot de andere.
De wereld is 'g ds tuin' en de mensen
zijn niet de enige schepselen
van "G D".



#