waiting here for everyman: lives in the balance

*

IN
Nederland
waren spirituele bewegingen,
zoals de theosofie en de antroposofie,
vooral in het interbellum
een belangrijke factor
en in de Verenigde Staten van Noord-Amerika,
India en China zijn ze dat
nog steeds.



In China
zie je een opleving
van de interesse voor de oude spirituele tradities
van dat land,
bijvoorbeeld in de opkomst
van allerlei neoconfucianistische en
-meditatiebewegingen,
die dienen als een alternatief voor de leegte
die is ontstaan na het communistische
debacle.

Het enthousiasme
voor het maoisme is weg
en het land wordt nu sterk geindustrialiseerd
en omgebouwd tot een schrikbarende
consumptiemaatschappij.

Die leegte
moet op de een of andere manier worden opgevuld,
net als hier,
liefst met geweldloze varianten.

Wij zijn ons daar
misschien niet zo van bewust,
maar dat proces is NU
aan de gang.

In India
is het gandhiaanse denken
ook nog steeds van groot belang als alternatief voor radicaal hindoe-nationalisme.

Destijds
was het ook voor Gandhi van groot belang
dat de traditionele spirituele bronnen waaruit hij putte,
van universele betekenis konden zijn
en niet slechts bruikbaar voor nationalistische
doeleinden.

Gandhi
had niet alleen de idee
dat zijn denken belangrijk was voor de bevrijding en ontwikkeling
van India, maar ook dat het van grote invloed kon zijn
voor de rest van de wereld.

Bewegingen als
de Civil rights movement in de VS van Noord-Amerika,
mensen zoals Martin Luther King,
zijn sterk door Gandhi
beinvloed?!

OOK
de politieke kern in de nieuwe spiritualiteit
- het afzetten tegen de uitbreiding van de consumptiemaatschappij
als belangrijkste waarde voor politiek handelen -
zie je terug in de hedendaagse bewegingen, zoals die van de anti-globalisten.

Wij denken vaak
dat het altijd maar marginale bewegingen zijn,
die alleen worden aangehangen door
'nette mensen in het Gooi',
maar historisch gezien
hebben spirituele bewegingen wereldwijd
wel degelijk een invloed gehad
die nog steeds
doorwerkt.

Misschien juist
door hun wat vage,
diffuse karakter, doordat niet nauw omschreven is
wat spiritualiteit eigenlijk is.

Door die vaagheid
kun je ook tradities en voorstellingen spiritueel noemen,
die uit heel andere culturen komen en daar naartoe
een brug slaan.

Dat maakt communicatie mogelijk ...

Voor onze
hedendaagse samenleving
zou DAT inderdaad ook een aanbeveling
kunnen zijn.

Niet meteen vaststellen
wat moslims en christenen nu precies wel en/of niet geloven,
maar eerst eens kijken wat de spirituele kracht is
van deze 'religies'.

Dat KUN je erg idealistisch noemen,
maar wat is daar eigenlijk op tegen?

Ik vind bijvoorbeeld
dat je nog steeds heel veel van Gandhi
kunt leren.

Gandhi zegt:
je moet mensen overtuigen
door het morele voorbeeld
dat je geeft.

NIET
met woorden,
niet door hun geloofsvoorstellingen aan te vallen
of tegenstellingen op de spits te drijven,
maar door te laten zien
wie je bent.

Scherpslijperijen
kunnen bijzonder gevaarlijk zijn in multiculturele situaties,
waar WIJ langzamerhand
ook zitten.

India was altijd al
een multiculturele samenleving
met veel grotere spanningen dan WIJ ooit hebben gekend
of zullen kennen?

Gandhi heeft daarin
een boeiend spiritueel voorbeeld gegeven,
met grote politieke effecten!

Ook seculiere figuren
als de beeldende kunstenaars Kandinsky en Mondriaan
gingen mee in die nieuwe spirituele stroom
vanaf het einde van de 19de eeuw:
buitengewoon interessant en boeiend,
speciaal NU
en hier?

Zij representeren niet meer wat ze zien,
maar proberen door abstractie tot de spirituele kern
te komen.

Fascinerend
vind ik dat, want abstracte kunst is nou juist
EEN van de belangrijkste kenmerken
van ons 'modernzijn' ...

Het is
ZO'N breuk
met het
verleden!

We mogen dan
misschien wel de neiging hebben
om spiritualiteit te zien als zweverig gedoe,
het spirituele blijkt wel degelijk
in het hart van de politiek en de cultuur
aanwezig te zijn.


#