Waaròm Jan de Wit wèl 'WÌL' zònder -t, maar Zwarte


Piet
'fietst' mèt?
[MEDE]
Uit de Trouwe
Verdieping v/d nl-taal mda.
jdeberg@trouw.nl 879 taalregelvragen
van lezers die wel meer willen weten. 'WE ZEGGEN
ÈN SCHRIJVEN 'HIJ/ZIJ LOOPT, FIETST, IETST' E.D./ENZ.
MÈT 'N T AAN 'T EIND, MAAR IN 'HIJ/ZIJ WÌL' ONTBREEKT DIE T!

HOE KOMT DAT?'

"In 'n ver verleden zijn sprekers van Germaanse talen
zich voor 'hij wìl' al van zo'n vorm zònder -t gaan bedienen. De VÒRM hóórde
oorspronkelijk bij (de verleden tijd van) de zogeheten wènsende wijs van willen!

Déze werkwoordsvorm,
óók wel optatief of aanvoegende wijs genoemd, komt nog voor in zinnen
als 't ga je goed', men neme 'n ui', lang leve de vorst[in] of koning[in] & moge zij rusten
in vrede, àlle werkwoorden zònder -t i/d 3e persoon ènkelvoud! Oorspronkelijk met die oer-vorm van hij/zij WÌL zoiets betekend hebben als 'hij/zij zóu wèl wìllen'? Híerúit is dan 'hij/zij/ik WÌL' (wèl) ontstaan ('n VÒRM die we, nèt zoals hij/zij loopt, fietst, ietst etceterara de áántónende wíjs van 'n werkwoord, of indicatief, noemen)! Aan 'n vergelijk-baar proces danken we
men kan/zal/mag, zoals eerder & vaker in dit taalrubriekje uitgelegd is!? Kòrt samengevat: dàt wáren oorspronkelijk
verléden tíjden van zg. 'STÈRKE' wèrkwoorden. Daardoor ontbreekt niet alleen de -t i/d úitgang, maar hebben ze ook 'n
andere klinker dan wij/jullie/zij kùnnen, ZÙLLEN & mogen! Véél STÈRKE werkwoorden hàdden nl. vroeger in 't
enkelvoud van de verleden tijd 'n àndere klinker dan in 't méérvoud! Zó was bv. ook 'zij bònden' in 't
Mìddelnederlands si bonden, maar had 'hij bond' de klinker a: hi bant! En wat wìllen
betreft: i/d 16e eeuw & vroege 17e is ook wel geprobeerd om hij/men WÌL te 'NORMALISEREN'
tot hij wilt? Het is nú in sommige dialecten nòg {STEEDS!}
dé 'GEWONE VORM'!"
[KORTOMO
IN Excelsis Deo
ENZO: NEDERLANDS ÌS
ÈN BLIJFT VOORLOPIG NOG
WEL EVENTJES WAARSCHIJNLIJK EEN
VOOR VELEN 'MYSTERIEUZE' TAAL VOL DIALECTEN,
AANPASSINGEN, AFWIJKINGEN, UITZONDERINGEN, HERREGELINGEN
& KOMISCHE VARIATIES TUSSEN OMRINGENDE "MASSIEVER" {?} taalstructuren
als Oeteldonks Achterhoeks Twentsch Duits, Diets, Dutch, Vlaams, Friesch, Engels, Salsisch, Frans, Hebreeuws, Arabisch,
Aramees & 't Turks, Marokkaans, Spaans, Italiaans, Russisch, Balkanees, Scandinavisch, Vikingeriaans, Nors Noorsch,
Zwitsers, Oostenrijks, Portugees, Baskisch, Tsjechisch, Hon-gaars, Slowaaks, Kroatisch, Servisch, Albanees, Bulgaars,
Roemeens, Grieks, Latijn, Palestijns, Libanees, Syrisch, Jordaans, Egyptisch, Roma, Sinti, Maleis, Farsi, Afghaans,
Urdu, Hindi, Sanskriet, Chinees, Noord- & Zuid~Koreaans
Japans, Amerikaans, Iers,
IJslands & ga
zo maar absoluut
eindeloos verder
& door?!?

Mor
heeft zich
altijd al verwonderd
over SPTOMAAT anarchie, BERBERSE barbarismen,
allesverpestende criminaliteit & de stropdasserige economisch
financiële geil hypocriete 'idiote' jeugd- & klootjesvolkeriaanse lellebellerige Mongoolse
Vreministische Asha ten Broecksche nitwitterige openbare parmantige queerquerulante rebelse
stangende terroristische uitzonderlijk uitentrurige vreemde wanstaltige xenofobe yupperige
& zonderlinge bewegingen van truttige {treiter}tongen, {schaam}lippen, lange tenen van
dezen & genen die legendarisch brutaal, bendelederig exclusief, blablaïstisch banaal,
patriciaal anjaasjovistisch & toonderachtige tof onze taal
& aanverwante dialecten interpreteren,
vertalen, omvormen, indikken,
aflikken, optutten, oppotten,
vernichten & fabuleus
epibreren
...

Taal,
lieve lezertjes,
ìs & blijft voorlopig nog
wel even 'n uiterst levendig, afwisselend &
fantastisch gebouw waarin we leven, wonen,
leren & werken onder de gekste &
gewoonste omstandigheden?!

Totdat
wellicht wel of niet
nooit Grote Broer
als '84~Oerouwehoer
ook ons
Opvreet via Newspeak,
niuewvrolijknieuwspraak, verschrijving, oplichting, aanranding,
verkrachting en vol verwachting hartkloppend in schoorstenen rommelt met roeden, zakken,
bisschopsstaven, maffe mijters, pepernoten, gehaktballen, patatjes oorlog, hamburgers, berliners, frank-
furters, Maastrichtenaren, burgervaders & ~moeders,
regelneven, relnichten, koninklijke huizen, varkenshokken &
Biggenneukeriaanse/paarden/mierenfucker/geitenbreiers
ÜBER alles?

20 okt 2014 - bewerkt op 20 okt 2014 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 80 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende