Vrijheid, verantwoordelijkheid, veranderlijkheid &
Als ik mijn brein niet ben, wat ben ik dan wel: welke geest woont waar, en waarom dan wel (of niet)? Het is gevaarlijk om over de vrije wil na te denken, maar nog veel gevaarlijker om dat niet te doen. Voortdurend moet opnieuw afgesproken worden waarover het eigenlijk gaat, wat men nu onder vrije wil neigt te verstaan. Dat je bijvoorbeeld verantwoordelijk kan zijn voor iets wat je niet gewild hebt of verkozen (zoals 't veroorzaken van 'n ongeluk). En dat het in het debat niet eens zozeer gaat over het bestaan van een losstaande entiteit die 'de vrije wil' heet, maar over de vraag of wij in staat zijn om dingen te doen met een beweegreden die we zelf kiezen. Of is die zogenaamde 'reden' slechts alleen maar een soort van creatief bedachte reden & verantwoording achteraf die we graag verbinden aan iets dat we al gedaan hadden voordat we 't eigenlijk wisten?
Vaak hoor je vooral veel geluiden van mensen die er nu allang van overtuigd waren dat ze zelf nauwelijks enige echte grip hadden op hun 'eigen' doen & laten ("ze weten niet echt goed wat ze aan 't doen zijn'
?! Reflectie over de vrije wil kan zo dus ook wel degelijk leiden tot zeer poëtische & geestige gedachten & overpeinzingen, maar er zijn ook mensen die zich oprecht zorgen willen blijven maken naar 't schijnt, over de vraag wat
al deze bespiegelingen kunnen aanrichten, zeker nu ze leerstof gaan worden voor scholieren. Iets dergelijks met vragen & mogelijke antwoorden over waar we vandaan komen en mogelijk heen op weg zijn, hoe de aarde is ontstaan en hoe het alle leven op aarde nu verder zal vergaan ...
Al dit gespeculeer is allang niet meer volkomen vrijblijvend, totaal zinloos en/of noodzakelijkerwijs levens- & staatsgevaarlijk. 't Hangt er verder ook maar net vanaf waar je woont of verblijft, met wie & waar je nu ook waarover overlegt, delibereert, schrijft, drukt & er uiting aan geeft: men wijst ook op onderzoeken waaruit blijkt dat mensen zich zelfs onverschilliger en minder verantwoordelijk gaan gedragen als ze te vaak te horen krijgen dat ze toch geen vrije wil zouden hebben, dat 'geweten' ook maar al te vaak een willekeurige 'fictie' lijkt te zijn op grond van brainwash & hersenspoeling, training, dwang, angst voor mogelijke consequenties of juist het vermoeden van een gebrek daaraan: 'n floddertokkiebestaan ...?
We zullen zien (of niet): de trouwe verdieping van van alles en nog wat gaat hoogstwaarschijnlijk nog wel eventjes door met mydierlijkheden ... enzo!
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende