RvR: "De mooiste voorbeelden van dit dubbele leerlingschap kun je vinden in z'n boek 'Wijsgerige kruimels' uit 1844. Kierkegaard stelt daar heel lastige vragen aan de orde, maar hij doet er alles aan om te voorkomen dat je het als 'n zwaarwichtig werk opvat. 'Nee, nee, dit is 'n verzameling brokstukken!', roept hij aan 't begin, 'op papier gezet door iemand die toevallig niks beters te doen had!' Intussen stelt hij in dit boek 'n lastig probleem aan de orde, want hij vraagt zich in alle eerlijkheid af of je 't leerling-zijn van Socrates wel kunt combineren met de 'navolging' van Christos." HS: 'Twee mannen, die zèlf niets hebben geschreven & die ter dood veroordeeld zijn: ze zijn zeer verwant! Hebben we aan één van die leraren niet genoeg, bijvoorbeeld aan Socrates?'
"Precies dat punt stelt Kierkegaard óók (al) aan de orde! Daarom gaat hij heel zorgvuldig na wáár Socrates ons als leraar brengt & hij komt dan aardig dicht bij Martha Nussbaum: Socrates is nodig voor de cultivering van de menselijkheid in ons. Hij leert ons dat we denkende & kiezende personen zijn, met 'n innerlijk waarin we ons met waarden verbonden weten. Maar Kierkegaard mist iets in het onderwijs van Socrates, & dat is verrassend genoeg de tijd: de beleving van echte, onomkeerbare tijd, waarin werkelijke beslissingen kunnen vallen. 't Nadeel v/h socratisch onderwijs is, dat 't abstract kan blijven.
Dat komt doordat 't ervan uitgaat dat we met ons innerlijk 'n soort van spiegel v/d eeuwigheid zijn.
Eeuwige waarden liggen diep in onszelf verankerd. Vlg. Kierkegaard is dat 'n misvatting, die ons als mens tekortdoet. Wij zijn eindig, zo zegt hij. We zijn niet met 'n geheime verbinding op de eeuwigheid aangesloten: we zijn overgeleverd aan de tijd & 't hier-&-nu!" 'Er is dus (ook nog) 'n àndere leraar nodig?!' "Vlg. Kierkegaard wèl! Hij herhaalt daarom dan ook telkens wéér dat we vèrder moeten komen dan Socrates, om ècht te weten wie we zijn. De socratische zelfkennis is niet de láátste vorm van zelfkennis. Er is 'n leraar nodig die vertelt dat we niet 'G d zijn in 't diepst van onze gedachten', om met de romantische dichter Willem Kloos te spreken. Zó komt Kierkegaard terug bij 'n thema dat hem altijd heeft beziggehouden: de vergelijking tussen Socrates & Christos. De eerste leert ons hoe we humaniteit kunnen vinden & ons innerlijk cultiveren. De ander leert ons dat dit innerlijk niet linea recta op 'G d' aangesloten is. Om G d te ervaren is 'r 'n schok nodig die 'van buiten' komt. Díe schok sluit niet aan op wie we nú zijn, maar zet 't leven op z'n kop!" {Wordt vervolgd: 'letterlijk & figuurlijk' ~ I hope ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
