~*~
UIT
dit myDivervolg
zal hopelijk ook blijken
dat juist dit heterodoxe jodendom
een belangrijke rol heeft gespeeld in
de christologische bezinning
binnen het vroege
christendom!
-
WAT
is namelijk het geval?
IN Egypte bestond al eeuwenlang
een zeer uitvoerige wijsheidsliteratuur.
HET is zeker dat die Egyptische wijsheid als bron
heeft gefunctioneerd
voor het wijsheidsgeschrift
dat onder de naam Spreuken een plaats heeft gekregen
in de Hebreeuwse
bijbel.
-
IN
de volgende eeuwen
bleef de wijsheidsliteratuur
ook binnen het jodendom een populair genre.
ZO ontstond in het joodse land omstreeks het jaar 130 vChr
een wijsheids-geschrift dat de naam van
Yehoshua Sirach draagt.
HET werd veel gelezen,
maar de rabbijnen namen het
uiteindelijk niet op in de Hebreeuwse bijbel
en DUS staat het ook niet
in de protestantse,
maar wel in de katholieke
bijbel!
~*~
HET IS niet verbazend
dat binnen de Egyptische context voor de joden in Alexandria
de wijsheidsliteratuur eveneens
een aantrekkelijk
genre was?
VOOR ONS onderwerp
is een geschrift interessant
dat ergens in de periode tussen 200 & 50 vChr werd geschreven
en dat bekend staat als het boek Wijsheid -
soms ook wel Wijsheid van Salomo genaamd,
hoewel het zeker is dat Salomo er part noch deel
aan heeft gehad?!
~*~
IN HET bijbelboek Spreuken
is een opmerkelijke passage te vinden waarin de wijsheid
- vrouwe wijsheid -
aan het woord komt.
HAAR UITSPRAKEN zijn verrassend:
"De HEER schiep mij aan het begin van ZIJN WEG,
nog VOOR zijn werken,
van oudsher"
{Spreuken 8:22}.
~*~
ZIJ BEWEERT
dat zij geschapen werd
VOOR de schepping
van de wereld.
IN DE TAAL van het christologisch debat
wordt HIER gesproken over de pre-existentie van de wijsheid.
NADAT ZIJ in een prachtige serie beelden
verteld heeft over die schepping van mens & wereld,
sluit ze dit gedeelte
als volgt af:
"IK stond
als uitvoerster
- een andere vertaling is ook mogelijk: 'troetelkind' of 'lieveling' -
aan zijn {"G*d's"} zijde, en ik was zijn vreugde
mij dag in dag uit verheugend voor zijn aangezicht, steeds weer,
mij verheugend over zijn aardrijk
en ik vond mijn vreugde
bij de mensen"
{Spreuken 8:30-31}.
WIE - of WAT - IS die wijsheid?
Kort samengevat kan worden gezegd
dat het "g*d's wijsheid" is,
zoals in de bijbel ook gesproken wordt over Gods Geest of de geest van god {GEN 1:1} ...
DE GEDACHTE IS BLIJKBAAR
dat bepaalde eigenschappen van "G*D" - zoals zijn geest of zijn wijsheid,
mogelijk ook zijn WOORD - zich min of meer 'verzelfstandigen'
en trekken van een 'persoon'
krijgen?
DAARDOOR
blijft de distantie
tussen "G*D" & 'mens'
gehandhaafd,
maar is er toch
de mogelijkheid voor contact!
"G*D" is 'in de hemel',
maar bij de schepping zweeft zijn geest over de wateren.
HET IS DIEZELFDE GEEST die mensen kan aangrijpen
en hen in staat stelt om bijzondere dingen
te doen
{RICHTEREN 3:10}.
We zullen
de geest van 'g*d'
ook nog in de geschriften
van het nieuwe testament
tegenkomen.
~*~
IN
bovengenoemde wijsheidsgeschriften van jongere datum
wordt het denken over de pre-existente wijsheid
voortgezet.
~
Het is daarbij interessant
om te ontdekken dat verschillende wegen
worden ingeslagen.
IN Yeshu SIRACH
wordt de wijsheid hoog verheven en bejubeld,
maar uiteindelijk vindt een concretisering plaats
en wordt de wijsheid vereenzelvigd
met de thora
{SIRach 24:8-12,23}.
IN het wijsheidsgeschrift
dat in Alexandria werd geschreven,
blijkt de pre-existente wijsheid identiek te zijn
met G*ds geest
en is zij volstrekt superieur aan elke andere
BRON van licht
{Wijsheid 7:22-8:1}.
~*~
IN DEZE VISIE
is de wijsheid ZO hoog verheven
dat ze niet meer tot de geschapen werkelijkheid
behoort.
ER IS
EEN ZO HECHTE RELATIE
tussen 'g*d' & 'wijsheid' ontstaan
dat zelfs van een liefdesgemeenschap
kan worden gesproken:
"ZIJ roemt op edele afkomst,
want zij woont bij G*D en de HEER van alles heeft haar lief;
ZIJ is ingewijd in g*ds kennis en zij is deelgenote
aan zijn werken"
{Wijsheid *:3}.
~*~
HET ZAL
DUIDELIJK ZIJN
dat dergelijke uitspraken voor orthodoxe joden
een gruwel waren.
WAT
blijft er OVER
van het aloude montheistische 'g*dsbeeld'?
Hoeveel stappen scheiden ons nog
van de heidense voorstelling
dat naast de "G*D"
van Israel op de hemeltroon
vrouwe wijsheid zit als
een godin?

