Van 't mydiland van ooit naar het mydiland van nu!
Als gedurende duizenden jaren verzeild raakt tussen en in die grote rivieren van ooit in Chaldea
met Eufraat & Tigris, de Nijldelta & al die omringende grootmachten in Babylon, Egypte, Athene, Rome &
daaropvolgende stromingen & wisselwerkingen laat dat z'n sporen na in taal & cultuur, ontdekkingen van
wat er omgaat in hart & ziel, hersens & lichaam, brein & burgeroorlogen tussen mensen die streven naar
macht en kracht. Al die grote rijken zijn tot stof vergaan en alleen nog maar de essentie van toen heeft
kans om voort te leven en verder toe groeien en te bloeien. Er is duidelijk verschil tussen ballast & ziel?
"Targum" was de gebruikelijke benaming v/d Aramese vertalingen van bijbelboeken of boekengroepen!
Het is een uit het Akkadisch en/of Hittietisch woord Aramees woord, dat later ook is opgenomen in het Hebreeuws. Van dezelfde wortel is er een werkwoord "vertalen", dat een enkele maal ook in het bijbels Hebreeuws voorkomt. We hebben het er al eerder en vaker over gehad: ik val alsmaar in herhalingen!
Het Aramees was in de loop der eeuwen de officiele taal geworden voor de correspondentie van en met de Perzische kanselarij en zodoende hoe langer hoe meer ook algemene taal! In de verschillende ge-bieden van het grote Perzische rijk, waar verschillende Aramese dialecten gesproken werden, gingen dan
ook die dialecten en kanselarijtaal vervolgens elkaar wederkerig beinvloeden. Voor vele Joden werd het Hebreeuws zo ook al een min of meer onbekende taal zodat overzetting van hun heilige boeken in het Aramees nodig werd, hetgeen aanvankelijk nog uitsluitend mondeling gebeurde. Volgens de Rabbijnse traditie ligt in het in Nehemia 8 {8} [Ezra 4:18] de oorsprong van de targums: het gaat me hier & nu dus
niet meer om de details ervan maar meer om de algemene lijnen die we kunnen terug herkennen dwars door al die eeuwen heen in het Nabije Midden Oosten en daarna ook in de rest van de bewoonde wereld.
In de synagoge ontstaat dan het gebruik, dat naast degenen die uit de heilige boeken {'de wet & de pro-feten'} voorleest ook telkens weer 'n vertaler optreedt die 't gelezene overbrengt in 't volkse Aramees.
Het Talmud-tractaat Megilla {"rol"}, dat begint met voorschriften omtrent de voorlezing van het boek
Esther op bepaalde data in de maand Adar, maar dan ook uitweidt over de synagogale voorlezing in het
algemeen, zegt in IV, 14: "Hij die uit de Tora voorleest mag niet minder dan drie verzen lezen; hij mag voor de vertaler {meturgeman/torgeman} niet meer dan EEN vers [dus aan EEN stuk]lezen, en uit een profeet drie ...!"[{()}] Kortom: in de dienst mogen dus niet minder dan drie Tora-verzen gelezen worden, maar na elk vers moet de voorlezer telkens weer even stoppen om de ver-taler opnieuw de gelegenheid te geven om het gelezene in het Aramees over te brengen voor het volk!
Bij de lezing van de Tora kwam het er ietwat meer op aan dan bij de lezing uit de profetische boeken ...
In het laatste geval mochten drie verzen achter elkaar gelezen worden, waarna de vertaler aan het woord kwam. Deze methode en het gestelde doel, nl. het gelezen duidelijk{er} te maken voor het gewone pu-bliek, brachten dus ook vanzelf weer met zich mee dat de vertaling veelal ietwat meer was dan wat wij nu
nog over het algemeen "vertaling" plegen te noemen. ELKE vertaling heeft al iets van een interpretatie in
zich, of je nu meer woordelijk of ietwat vrijer vertaalt?! Maar het element van interpretatie is in de targums
toch nog veel groter: ze zijn vaak meer parafraserende weergaven van de tekst dan vertalingen in de ei-gelijke striktere zin van 't woord. Ze bevatten dan ook herhaaldelijk uitweidingen die we in de Hebreeuwse
tekst niet vinden en geven bovendien blijk van de dominerende theologische opvattingen: de preek en de
'speech' werd zo 'uitgevonden' & kwam steeds meer in zwang. Al onze internationale betrekkingen hangen
er vanaf: politiek, zakenleven, normen en waarden, moraal & toekomstvisie hebben zo 'n kans gekregen!
met Eufraat & Tigris, de Nijldelta & al die omringende grootmachten in Babylon, Egypte, Athene, Rome &
daaropvolgende stromingen & wisselwerkingen laat dat z'n sporen na in taal & cultuur, ontdekkingen van
wat er omgaat in hart & ziel, hersens & lichaam, brein & burgeroorlogen tussen mensen die streven naar
macht en kracht. Al die grote rijken zijn tot stof vergaan en alleen nog maar de essentie van toen heeft
kans om voort te leven en verder toe groeien en te bloeien. Er is duidelijk verschil tussen ballast & ziel?
"Targum" was de gebruikelijke benaming v/d Aramese vertalingen van bijbelboeken of boekengroepen!
Het is een uit het Akkadisch en/of Hittietisch woord Aramees woord, dat later ook is opgenomen in het Hebreeuws. Van dezelfde wortel is er een werkwoord "vertalen", dat een enkele maal ook in het bijbels Hebreeuws voorkomt. We hebben het er al eerder en vaker over gehad: ik val alsmaar in herhalingen!
Het Aramees was in de loop der eeuwen de officiele taal geworden voor de correspondentie van en met de Perzische kanselarij en zodoende hoe langer hoe meer ook algemene taal! In de verschillende ge-bieden van het grote Perzische rijk, waar verschillende Aramese dialecten gesproken werden, gingen dan
ook die dialecten en kanselarijtaal vervolgens elkaar wederkerig beinvloeden. Voor vele Joden werd het Hebreeuws zo ook al een min of meer onbekende taal zodat overzetting van hun heilige boeken in het Aramees nodig werd, hetgeen aanvankelijk nog uitsluitend mondeling gebeurde. Volgens de Rabbijnse traditie ligt in het in Nehemia 8 {8} [Ezra 4:18] de oorsprong van de targums: het gaat me hier & nu dus
niet meer om de details ervan maar meer om de algemene lijnen die we kunnen terug herkennen dwars door al die eeuwen heen in het Nabije Midden Oosten en daarna ook in de rest van de bewoonde wereld.
In de synagoge ontstaat dan het gebruik, dat naast degenen die uit de heilige boeken {'de wet & de pro-feten'} voorleest ook telkens weer 'n vertaler optreedt die 't gelezene overbrengt in 't volkse Aramees.
Het Talmud-tractaat Megilla {"rol"}, dat begint met voorschriften omtrent de voorlezing van het boek
Esther op bepaalde data in de maand Adar, maar dan ook uitweidt over de synagogale voorlezing in het
algemeen, zegt in IV, 14: "Hij die uit de Tora voorleest mag niet minder dan drie verzen lezen; hij mag voor de vertaler {meturgeman/torgeman} niet meer dan EEN vers [dus aan EEN stuk]lezen, en uit een profeet drie ...!"[{()}] Kortom: in de dienst mogen dus niet minder dan drie Tora-verzen gelezen worden, maar na elk vers moet de voorlezer telkens weer even stoppen om de ver-taler opnieuw de gelegenheid te geven om het gelezene in het Aramees over te brengen voor het volk!
Bij de lezing van de Tora kwam het er ietwat meer op aan dan bij de lezing uit de profetische boeken ...
In het laatste geval mochten drie verzen achter elkaar gelezen worden, waarna de vertaler aan het woord kwam. Deze methode en het gestelde doel, nl. het gelezen duidelijk{er} te maken voor het gewone pu-bliek, brachten dus ook vanzelf weer met zich mee dat de vertaling veelal ietwat meer was dan wat wij nu
nog over het algemeen "vertaling" plegen te noemen. ELKE vertaling heeft al iets van een interpretatie in
zich, of je nu meer woordelijk of ietwat vrijer vertaalt?! Maar het element van interpretatie is in de targums
toch nog veel groter: ze zijn vaak meer parafraserende weergaven van de tekst dan vertalingen in de ei-gelijke striktere zin van 't woord. Ze bevatten dan ook herhaaldelijk uitweidingen die we in de Hebreeuwse
tekst niet vinden en geven bovendien blijk van de dominerende theologische opvattingen: de preek en de
'speech' werd zo 'uitgevonden' & kwam steeds meer in zwang. Al onze internationale betrekkingen hangen
er vanaf: politiek, zakenleven, normen en waarden, moraal & toekomstvisie hebben zo 'n kans gekregen!
17 aug 2008
- meld ongepast verhaal
Log in om een reactie te plaatsen.
- O 09 apr 2026 Datgene waar ‘t blijkbaar in evolutie om draait is
- O 08 apr 2026 14 ‘Als ik ‘n woord nèt níet begrijp, begeef ik me
- O 08 apr 2026 13 Kana’an was als vanouds verdeeld in tientallen
- O 08 apr 2026 12 In de loop der jaren (eeuwen/millennia) werd ’t
- O 08 apr 2026 11 ‘t Zuidwestelijk van Kanaän gelegen AeGYPTe
- O 08 apr 2026 Dat eeuwig verbond hield in dat deze hoogste vader
- O 07 apr 2026 10. In feite is zo alles wat we meemaken afkomstig
- O 07 apr 2026 8: Deze Ouwe Mor/Chai/Asih heeft in feite z’n hele
- O 07 apr 2026 Mt 9:14-17 Toen kwamen er leerlingen van Yochanan
- O 07 apr 2026 Vandaar verder gaande 9:9-13
- O 06 apr 2026 Matt8:28-34 De Genezing Van De Bezetenen Nadat Hij
- O 06 apr 2026 Mt 8:23-27 De Storm Op ‘t HARPMEER: toen hij op ‘t
- O 06 apr 2026 Mt 8:14-17 Genezingen in zieke tijden enzovoorts
- O 06 apr 2026 Matt 8:5-13 De HOOFDMAN @ KFAR NACHOEM: toen hij -
- O 06 apr 2026 Matt.8:1-4 Kanker oorlog misdaad melaatsheid gekte