Van je rasrasras speelt Protagoras voortvoortvoort

In lijn met deze redeneringen bekent hij zich als 'n echte agnosticus: "Wat de goden betreft, zou ik niet kunnen zeggen of ze bestaan of niet bestaan, of welke gestalte ze hebben; want er zijn vele factoren die kennis daarover in de weg staan: de duisternis van het onderwerp, & de beperktheid van 't menselijk bestaan." Protagoras is 'n relativist: de individuele mens oordeelt. Er is geen hoger gezag. De mens zelf
is de maat, de hoogste oordelende autoriteit. Aanhangers van de 'brain-only'~idee sluiten aan bij Protagoras' relativisme, maar geven 't 'n heel andere wending. Niet de 'mens', maar 't menselijk brein wordt tot maat aller dingen. De mens wordt gereduceerd. De mens wordt gereduceerd tot een strikt stoffelijk ding. Alles wat hem kenmerkt is materieel bepaald, is tot materie herleidbaar en dus meetbaar, aangenomen dat er al geschikte meetmethoden beschikbaar zijn. Dit geldt voor zijn stoffelijke zowel als z'n onstoffelijke aspecten, zeg maar onze geest. 'Wij zijn onze hersenen." Er bestaat niets meer en niets anders dan wat het brein aan mogelijkheden biedt. Het brein is de hoogste auto-riteit, het machtige mechaniek dat de mens aanstuurt. Het brei. Krijgt bijna goddelijke proporties. Protagoras' stelling wordt aldus overmatig op-gerekt. Overrekt, zou ik zeggen. Ons tweede bezwaar is, dat Protagoras' stelling zo algemeen gesteld is, dat een wetenschapper er maar weinig mee aankan. Ze roept vragen op, maar geeft geen antwoorden. Er wordt gesproken over de 'mens'. Vraag: welke mens? De gemiddelde mens (zo die al bestaat), de uitzonderlijke mens, de mens die 't niveau v/d domheid nadert; de menslievende mens of zijn egocentrische tegenhanger;
de impulsief~agressieve of de vredelievende mens. De variabiliteit van 't mensdom is immers ontzagwekkend? Er wordt gesproken over de 'maat'
& alweer is de vraag: welke maat? Waar wordt de lat gelegd? Op gemiddeld niveau, daarboven misschien? Daarbeneden?

Er wordt gesproken over 'aller dingen'. Vraag: WELKE dingen? De moraal misschien? Ons tract record in deze in aanmerking genomen, zou dit een wel erg pessimistisch beeld v/d wereld opleveren. Gaat het wellicht om zaken als introspectief, reflectief, empathisch vermogen, om gevoeligheid voor esthetische & religieuze signalen? Evolutionair gezien hebben ook deze waarden geen hoge ogen gegooid. Veel vragen dus, maar nog steeds geen antwoorden! Het begint alweer donker te worden: een spook waart door Holland en de rest van de wereld dat velerlei gedaantes aanneemt: van langgejurkt & bebaard tot en met gladgeschoren & geperoxideerd. Uitersten vallen elkaar aan over de ruggen van mensenkinderen van alle leef-tijden, rassen, culturen, religies, politieke richtingen & de meest vreemde overtuigingen. Eerst dus maar wat eten en drinken. Tot straks of later.