van dittum & van dattum

Gezond
geloof gaat
geen ongezonde strijd
aan met de moderne wetenschap,
als deze gedachten of ideeen aanreikt
die op het eerste gezicht niet sporen met de christelijke traditie.

Zo'n geloof probeert niet in naam van "G d" of de Bijbel
nieuwe inzichten bij voorbaat te ontkennen of te weerleggen, maar wil wel
bijvoorbeeld recht doen aan wat een evolutionaire kijk op de wereld ons aanreikt.

Natuurlijk past op sommige momenten wel gezonde achterdocht,
daar waar wetenschap zelf 'n geloof wordt. Als ze een totaalverklaring wil opdringen
zonder ruimte voor het heilige dat gelovigen ervaren & koesteren. Of als haar beoefenaars,
die op zich alles mogen onderzoeken in de wereld van religie, menen dat ze moeten analyseren
waarom mensen tegen beter weten in toch geloven.

Aan zulke dingen moet men niet beginnen,
zoals gelovigen zich evenmin laatdunkend moeten uitlaten over agnosten of atheisten.
In principe treden moderne gelovigen dus met een open instelling datgene tegemoet wat de wetenschap aanreikt. In 't besef dat er veel nieuwe dingen te leren & te ontdekken zijn,
en dat er tegelijk ook weinig zo vergankelijk is als kennis.

In mijn jeugd, doorgebracht op de Vale Ouwe,
groeide ik aanvankelijk op met de gedachte dat kerkelijk Nederland
voornamelijk goed hervormden kende - 'mijn clubje' - & verder naast wat betweterige eigenwijze
dissidente gereformeerden nog een paar heel foute roomskatholieken. Van een enkele dorpsgenoot werd
gefluisterd dat hij een heiden was, en dus 'verloren'. Natuurlijk hoorde je gaandeweg iets meer over joden en moslims, hindoes, boeddhisten en allerlei andere hoogstmerkwaardige stromingen overal op aarde, maar dat aales bleef meestal ver van je bed. Bijna de hele wereld was hervormd! Van dit overzichtelijke beeld is nog maar heel weinig over. Wereldwijd is 't christendom nog misschien wel net de grootste gods-dienst, maar in Nederland verandert dit steeds sneller. De roomskatholieke kerk lijkt hier bezig met een vrije val, en ook de meeste protestantse gemeenten
kunnen die neergang nu blijkbaar niet meer keren.

Tegelijk gonst het in de samenleving van religies en spiritualiteit:
de islam is sterk in opkomst zeggen sommigen, de belangstelling voor diverse oosterse stromingen
als boeddhisme en taoisme groeit. Ook worden mensen aangesproken door gedachtegoed dat je kunt duiden als gnostisch of 'ietsistisch'. Dit soort van opsommingen is dus nog lang niet compleet:
geen wonder dat je letterlijk & figuurlijk jarenlang kunt door-gaan met grasduinen, verkennen, ontdekken, uitpluizen, bekritiseren & verklaren. Uit zo'n enorme variatie trekken verschillende mensen
nu eenmaal zeer uiteenlopende conclusies ten goede en ten kwade:
de ene mens meent dat er dus 'niets' kan zijn, en de ander
dat er zeker 'iets' moet zijn
& mydi staat ook daar
bij tijde en wijle
vol mee
...