Uit de trouweJdBverdieping van taal dida 25/02/'14


jdeberg@trouw.nl

'DENKEN'
màg STÈRK líjken,
't HÓÓRT bij de zwàkke werkwoorden!
742 ÌS 'n werkwoord als 'denken' sterk of 'zwak'?

DÈNKEN lìjkt o/h eerste gezicht a/d criteria van béide werkwoordsvormen/soorten te voldoen?

Net zoals de sterke werkwoorden HELPEN - HIELP - GEHOLPEN vertoont 't 'n klinkerwisseling DENKEN - DACHT!

Anderzijds heeft de -T van DACHT veel weg v/d zwakke uitgang -TE in verleden tijden als BLAFTE & HOESTTE! Welnu,
die overeenkomst met de sterke werkwoorden is bedrieglijk: hun klinker-wisseling, ABLAUT genoemd, is 'n oeroud kenmerk.

Het dateert uit de tijd vóór het ontstaan v/d Germaanse oertaal waaruit zich onder andere 't Nederlands, Deutsch, English &
de Scandinavische talen ontwikkeld hebben. De variaties E~À van DENKEN - DACHT is van 'n later datum & 't gevolg van 'n klankverschuiving i/h vroegste Germaans. Het is op grond van de -T van DACHT & GEDACHT dat we dan nu ook DENKEN
bij de zwakke werkwoorden indelen. Eeuwen geleden was die verleden tijd nog DACHTE of DOCHTE & NÒG vroeger,
in 't Oud-Nederlands (vóór 1200) THAHTA (met een TH als in 't Engels & 'n H
die als /CH/ geklonken moet hebben)
of DAHto?

725 IS ER VERSCHIL TUSSEN 'TERUGKOMEN VAN' & 'TERUGKOMEN OP' EEN BESLUIT?

Velen lijken zowel OP als VAN te gebruiken om ermee uit te drukken dat iets, een besluit bijvoorbeeld, niet langer geldt.

Toch kan een krant maar beter een NOG door (vele?) anderen toegepaste regel volgen. Namelijk DÉZE: TERUGKOMEN OP
betekent 'opnieuw spreken of schrijven over' {DE ZEURKOUS BLÉÉF MAAR OP DIE KWESTIES TERUGKOMEN!} & TERUGKOMEN VAN
'bij nadere overweging afzien van
(een besluit of voornemen
bijvoorbeeld)'
...

Mor
denkt zo nu en dan ook
dat hij alsmaar weer blijft terugkomen op
z'n geboorteplaats alsof hij er nooit was weggeweest,
& aan de andere kant heeft het er veel van weg dat hij nooit teruggekomen is van
al die verre landen & woeste streken in den vreemde aan de andere kant van de wereld?

Ook dat schept gevoelens van vervreemding & thuiskomst, op weg gaan & nooit meer terugkomen:
m'n zo dierbaar letterlijk & figuurlijk gebruik van taal & teken, onverwachte associaties & 't blijven uitproberen
van eindeloze variaties op al die oeroude thema's schept in ieder geval nog dagelijks heelveel plezier.

Mede met dank aan Jaap de Berg & vele, vele anderen in tijd en in ruimte: myDi is (dus) ook
zo'n taalspeeltuin met -zand(ge)bakjes, -wipwappen, -schommels & 't ontblotend ontdekken
v/d innerlijke en uiterlijke levenshappening, -ervaringen, -daden & - gedachten!?

Wat mensenkinderen vaak nog 't allerliefst doen is spelen met taal & al wat je er nog meer
(verder & later) allemaal kunt doen in verleden & komende eeuwen, eonen OK!
melkwegen & spacetravels
...
cool!
18 feb 2014 - bewerkt op 25 feb 2014 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 80 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende