Sommige wijken af wat opzet betreft zoals 't lang~

Ze zijn echter allemaal volgens hetzelfde principe gebouwd: twee rechtopstaande 'draagstenen' drageneen grote 'deksteen', en een rij van deze zogeheten TRILITHONS ~ 'driesteensconstructies' ~ vormt de kelderruimte. Wat we er nu nog zien zijn overigens ruïnes van oorspronkelijke graven. Oorspronkelijk was ieder hunebed voor 'n groot deel overdekt met 'n heuvel van zand: onderhand in alle gevallen verdwenen door verschillende oorzaken. Soms is de 'dekheuvel' ten prooi gevallen aan de eeuwenlange invloeden van weer en wind, sneeuw & ijs, vuur & vocht, maar vaak ook hebben mensen de zandheuvels verwijderd om zo beter toegang te hebben tot het stenen geraamte. Zo zijn in de 19de eeuw nog originele dekheuvels afgegraven, zoals die van het hunebed bij Loon; het hunebed van de 'Papeloze Kerk' bij Schoonoord is in 1958 gereconstrueerd en geeft een indruk hoe zo'n grafkelder er mèt z'n dekheuvel uitgezien heeft ~~~

Niet alleen de dekheuvels zijn weg: er zijn nog maar 54 hunebedden in ons land over: 52 in Drente, 2 in Groningen & van die Groningse ex-emplaren staat er één niet meer op zijn plaats maat in een ~~~ zeeaquarium in Delfzijl! Van tientallen andere, die ook in Overijssel & Fries-land te vinden waren, is er geen steentje meer overgebleven: tot halverwege de 19de eeuw zijn die stenen v/d verdwenen graven gebruikt voor de bouw van middeleeuwse kerken, voor de versteviging van Hollandse dijken en verharding van Drentse landwegen & ongetwijfeld ook nog voor allerlei andere 'nuttige doeleinden'?!

Na circa 1870 pas gingen de overheid en de archeologen zich ietwat intensiever met die overgebleven graven bezighouden: het Rijk en de Pro vincie Drente kochten geleidelijk de meeste hunebedden aan en zo kwam er 'n eind aan de verdere afbraak!? In het begin van de 20ste eeuw voerden de archeologen Holwerda & Van Giffen de eerste wetenschappelijke opgravingen uit in de kelderruimtes: ze brachten zo veel stenen werktuigen & de resten van vele honderden potten naar boven, die de prehistorische doden van hun nabestaanden in hun graf hadden mee-gekregen. 'n Groot deel van mijn kindertijd speelde zich af op de Groevenbeekse hei tussen de grafheuvels & urnenvelden voordat die werden volgebouwd voor meer dan de helft met woonwijken voor de uit Korea teruggekeerde oorlogsveteranen & latere industrieterreinen ~~~~~~