SJ10/jl34b Jona Lendering laat goed zíen dàt het ~

JODENDOM VÓÓR HET JAAR 70 CE/na Chr. een heterogeen geheel is: er waren Farizeeën & Sadduceeën, èn @ Qumran, noordwestelijk v/d Dode Zoutzee, zaten de zeer strengfanatieke broeders van bv. o.a. de Essenen & de Zeloten hadden óók al hùn éigen sektefilosofie! Bìnnen dàt bònte 'gehéél' moeten we dus die 'YESJOEA~Beweging' zonder meer zíen & 'plaatsen' àls één van die véle groeperingen van joodse afkomst: vàn dìt véélvuldigméérvormig jodendom bleven ná 70 CE/ná Chr. overal/meestal nog maar twee hoofdstromen overig: 't rabbijns jodendom èn 't christendom! Wàt wàs er wáár vàn àl die contrasterende Verhalen, overwegingen, oorzaken, gevolgen tóen?! 't Verhaal over YESJOE die 'n discussie verlíest met 'n niet-joodse heidense vrouw, dàt zàl toch níet licht verzònnen zijn? Soms legt "JL (vlg. Sam Janse) wèl (èxtra?) véél nádrùk òp die onderlinge verdééldheid vàn 't jodendom vóór 70 na Chr./CE: 'n zinsnede als àlle còn-sensus "was zóek" is níet wáár te maken & wordt dan ook verderop in het boek weer ietwat meer gerelativeerd, ondermeer dóór de ozo scherpe observatie dàt dé jóden mìsschien dan wèl erg verschillend dàchten óver zo'n vraag òf er ook ècht máár één g d (G D) bestond, maar zich in hùn òffers vooral wèl beperkten tòt DÍE ÉNIGE ÈCHTE!? Graag had SJ ook nog iets gelezen over 't martelaarschap zoàls we dat kunnen vinden i/d 'apocriefe' bijbelboeken 2 & 4 MAKKABEEËN: ìn hùn gewápende defensieve strijd tegen dé goddeloze 'Griekse' o-verheersers van búiten wáren díe martelaars gaarne bereid òm hùn Léven te géven; in 2 MAK is dàt zéker zó belangrijk àls 'gewapende strijd' i/h algemeen? Híer wèrd al 'n líjn úitgezet díe dóórloopt naar 't NIEUWE Testament, naar dé kruisdood van YESJ, maar zó dùs ook blijkbaar nòg stééds vèrder dé wereldgeschiedenis ìngaat?!! Náár de christelijke & islamitische martelaars, die ook al onderling evenveel van elkaar blijven verschillen als ze soms gemeenschappelijk líjken te hebben? Aan YESJ besteedt Lenndering in z'n boek ruim aandacht - ondermeer over de vraag òf hij (ècht zó gelééfd & geléérd heeft: 'n vraag die ook kortgeleden weer @ Trouw weer enig stof deed op-waaien (zie ook Daniël & Jonathan BOYARIN!); zéker híer geldt dat minimale historische gegevens sméken òm maximaal bezinnen o/d methode! Want dàn gáát het om en over de terugkerende vragen als: WÀT ZÌJN DÉ BRÒNNEN!? Zíjn ze ònàfhànkelijk van èlkáár (want ànders tèllen ze niet ècht méé!)? Hóe kùnnen we in 's hemels náám Authentieke Woorden ONDERSCHEIDEN van woorden die aan YESJ alweer vaak (veel) later 'in de mond zijn gelègd'! Dit blijft overigens àltijd weer dé grote vraag: wat wàs ècht & wat 'erbijverzonnen' ....