sh'71/'72 terug naar de allerberuchtste putschists

TIME RUNNING OUT! NA STRESEMANN & HINDENBURG: dé cruciale gebeurtenis die al die gedeeltelijke veranderingen in gezondheid had bewerkstelligd & de Weimar Republiek haar kans tot consolidatie gegeven had, was de verkiezing in april '25 van HINDENBURG tot Reichspresident? Sommigen hebben hierin het begin v/h eind v/d republiek willen zien? Helemaal mìs!

Die verkiezing van Hindenburg is voor de republiek 'n grote meevaller èn leverde haar de enige kans op die zij ooit heeft gehad: want met die held van WO I annex de keizerlijke veldmaarschalk aan 't hoofd zag de republiek er voor rechts, dat haar tot DÀN toe volslagen afgewezen had, voor het eerst opeens acceptabel uit: men léék tot 'n soort van verzoening gekomen te zijn?!

Déze hield stand zolang een centraal-rechtse coalitie van katholieken, rechtsliberalen & conservatieven van 1925 tot '28 de nationale regering vormde. Daarmee besloeg voor de eerste èn Énige Keer het staatsondersteunend partijensysteem tijdelijk alle partijen van rechts tot links, radicale groepen als de communisten en de nationaalsocialisten uitgezonderd; aan de staatsbetrouwbaarheid v/d tóenmalige sociaaldemocratische & linksliberale oppositie hoeft natuurlijk niet te worden getwijfeld.

Maar 't blééf slechts bij een periode! Toen de rechtse regering in 1928 de verkiezingen verloor & er voor 't eerst sinds 1920 weer een sociaaldemocraat rijkskanselier werd, was alles alweer voorbij?! De conservatieven kozen onder hun nieuwe leider - Hugenberg - opnieuw een onverzettelijke anti-republikeinse koers?! Zèlfs het Katholieke Centrum sprak nú - eveneens onder een nieuwe leider, Kaas - over de noodzaak van een autoritair regime!

En in het ministerie van Defensie begon 'n politiserende generaal - von Schleicher - z'n plannen voor een staatsgreep te smeden. Eenzelfde verkiezingsuitslag als die van '28 mocht rechts niet meer overkomen: de regering - een eeuwige regering van rechts - moest onafhankelijk van parlement & verkiezingen worden, net als onder Bismarck; de parlementair-democratische regering móest afgeschaft worden èn vervangen door een presidentieel regime.

En in maart 1930 was het zover: Stresemann was in oktober '29 overleden & im dezelfde maand had de Amerikaanse Beurskrach 'n wereld-wijde crisis op gang gebracht, die ook meteen effect had op Duitsland. De regering had zich er niet op kunnen instellen & was dan ook afgetreden, maar déze keer werd zij niet door een parlementair-democratische regering opgevolgd: in plaats daarvan werd de tamelijk onbekend, rechtse vertegenwoordiger v/h Centrum, Brüning (Schleichers kandidaat), rijkskanselier.

Hij had geen parlementaire meer-derheid, maar kreeg wèl quasi-dictatoriale volmachten mee èn de geheime opdracht om de overstap naar een conservatief, autoritair & v/h parlement onafhankelijk regime voor te bereiden. Kai aus der Kiste? Emil und die Detektive!

't Gevolg en de Vele Vuile Vervolgingen zijn bekend?!



Dàt nóóit wéér.