rock around the clock tussen kometen & satellieten
Ik mag dan 'vroeger' in de tweede helft van de vorige eeuw opgegroeid zijn als 'enig kind zonder vader' vanwege die oorlogstoestanden, ik denk toch met plezier terug aan opa's & oma's, ooms & tantes, neven en nichten, buurkinderen, klasgenoten & al die andere mensen die je om de haverklap nog tegenkwam meer dan vijftig jaar geleden.
Mijn moeder was een schat van een mens: ze moest alleen veel te hard werken om te kunnen overleven door de economische omstandigheden van die tijd & ik ging van de hak op de tak rondzwerven in de jaren zestig tussen scholen & werkkringen, verre landen en woeste streken na 't weigeren van militaire dienst.
Maar dat is oud nieuws: ik val in herhalingen? Toch is het belangrijk om op te groeien met zoveel mogelijk verschillende mensen! Vroeger had je meer grote gezinnen en grootouders die nog niet zo ver weg woonden & tegenwoordig steeds meer kleine gezinnen, scheidingen, teveel stress & te haastige veranderingen ...
De laatste jaren gaan we ook wat meer kijken naar de overlevingskansen van kinderen met en zonder de 'allomoeders', uiteenlopende invloeden & min of meer stressproducerende situaties. In de jaren vijftig en zestig had je ook nog steeds de ballast van de "Koude Oorlog", distributie- problemen, koloniale ellende & Israel omringd door Arabieren, Vietnam, Congo, Bangla Desh, Tibet, Pakistan, Hongarije, de watersnoodramp en al dat soort van verwikkelingen binnen- & buitenslands: nooit gedacht dat 't toch nog 'zo snel' zou veranderen al met al met de Val van de Muur, 't IJzeren & 't Bamboe Gordijn, de kolonies, techniek, vrijheid & meer kansen?
We kunnen nu dus niet meer stoppen met het houden van onderzoeken & analyses van veranderingen ... Er schijnt geen einde te komen aan schokgolven op allerlei gebied & wat ooit te langzaam ging lijkt nu al vaak veel te snel te gaan!
In de eerste zes maanden van het leven is vooral de moeder belangrijk, & pas daarna gaan grootmoeders & oudere zussen e.d. een wat groter rol spelen [zegt men]. Vaders lijken wat minder belangrijk, en het belang van grootvaders lijkt tegenwoordig vrijwil nihil!
Het is ook maar net waar je opgroeit en aan welke culturele/sociale/religieuze & economische invloeden je blootstaat gedurende je gevoelige jaren & periodes? Onder de Kalaharibushvolkeren van Afrika heersen totaal andere onderlinge verhoudingen. Daar houden grootvaders zich al helemaal niet bezig met babyverzorging en dergelijke ...
Maar je moet wel kijken wat ze doen in de politieke sfeer, in de clan: bij het ouder worden zijn ze minder geinteresseerd in hun eigen voortplanting en meer in het welzijn van alle leden van de clan, & dat maakt een groot verschil!
Als de oudere mannen in de groep goede leiders zijn die stabiliteit en harmonie handhaven in de groep, stijgen de overlevingskansen van elk kind! Over het algemeen is het zo dat vaders & grootvaders meer doen als dat nodig is, als er geen andere hulp aanwezig is: het is zeer facultatief en de menselijke gezinnen zijn zeer flexibel.
In alle opzichten.
Zijn mensen ook niet uniek wat betreft de menopauze {en de penopauze}? Niet eens zozeer de menopauze zelf, maar wel het feit dat vrouwen daarna nu nog tientallen jaren actief kunnen blijven leven: veel zelfstandiger zijn geworden dan vroeger 't geval was!
Ook dat is evolutionair zo gegroeid, doordat grootmoeders zoveel voedsel verzamelden voor hun dochters en kleinkinderen. Het is een afgeleide eigenschap van het cooperatieve grootbrengen van kinderen en de daarop volgende sociale veranderingen. Zo'n tien jaar geleden was er voor 't eerst een conferentie over de vrouwen in de tweede helft van hun leven: er waren biologen, antropologen, sociale werkers, etnografen & primatologen die zich bogen over de rol van oudere vrouwen in de samenleving.
Het was haast alsof het om 'n nieuwe soort ging: in verreweg de meeste gevallen bieden grootmoeders van moeders kant nog de meeste hulp aan moeders met kinderen?! Maar er zijn ook gevallen waarin die grootmoeders juist gevaarlijk kunnen zijn. In 'n zeer patriarchale samenleving bijvoorbeeld, waarin geld en goed vooral via de mannelijke lijn wordt overgeerfd, zijn de grootmoeders als poortwachters en zij trekken hun zonen voor boven hun eigen dochters. Ook schoonmoeders trekken hun zonen & kleinzonen voor.
In het Europa van de 19e eeuw zorgde 'n schoonmoeder die bij 'n gezin inwoonde, voor een hogere kindersterfte rond de geboorte. Niet omdat ze die baby's doodden, maar omdat de moeders in [veel] grotere stress verkeerden. Over het algemeen zijn grootmoeders een groter steun, maar onder omstandigheden kan dat ook omslaan in het tegenovergestelde. Een van de allergrootste problemen in bepaalde landen is dan ook bijvoorbeeld vrouwenbesnijdenis, totaal verouderde en gevaarlijke tradities ten aanzien van de kansen van meisjes om naar school te gaan, de dwang t.a.v. huishoudelijk werk met in het kielzog daarvan kinderhuwelijken, vrouwenhandel en prostitutie, meisjesverkoop en/of abortus, 'familie-eer', bloedwraak & primitieve levensomstandigheden!
De grootste probleemlanden wat dat betreft zijn dan ook klaarblijkelijk Noord-Afrikaanse & Midden-Oosterse landen en de streken rondom de evenaar met tergende armoede, grondstoffenroof & burgeroorlogen! Een typisch voorbeeld wat dat betreft is ook Israel met ooit gevluchte burgers van tientallen landen vanuit de hele wereld: Arabische & Oost-Europese landen, Afrika/Ethiopia: zoals 't 2000 jaar geleden al 'n soort van laboratorium was op de grens van drie continenten, allerlei migraties door de eeuwen heen & daaraan verwante culturele kruisbestuivingen, zo is het ook vandaag de mydidag nog 'n voorbeeld van hoe het nu ook 'anders' kan?
Alle religies, politieke stromingen, economische blokken en sociale groepen komen er met elkaar in aanraking onder de druk van heersende omstandigheden: alle 'rassen' en 'volken' trouwen met elkaar met alle gevolgen vandien?!
De grootste problemen kom je nu vooral tegen in landen met 'n totaal verworden monocultuur die verzeild zijn geraakt tussen 'n niet meer leefbaar verleden en moderne tijden die nog geen voldoende stabiliteit hebben kunnen vinden in opvoeding, scholing, studie en werk ...
In de tweede helft van de zestiger jaren van de vorige eeuw kon ik zonder noemenswaardige problemen heen en weer liften tussen de Lage Landen aan de Noordzee en het Verre Oosten, maar je kon ook toen al wel de onderhuidse spanningen voelen tussen bevolkinsgroepen met raciale scheidslijnen & 'n religieus dominant verleden dat hard toe was aan vernieuwing, verandering, aanpassing & {r}evolutie.
Zoiets gaat blijkbaar alleen maar met horten en stoten in de meeste gevallen. Iedereen heeft nu te maken met een vorm van 'diaspora', 'holocaust'/shoah/genocide & losgeslagen generaties die niet weten wat te doen of nauwelijks beseffen waar ze aan bezig zijn & er met vallen en opstaan nog een potje van maken.
In een wereld die haast alle oude scheidslijnen heeft opgeheven door econmische verwikkelingen is er 'n steeds groter behoefte aan 'zekerheid', 'harmonie', 'vertrouwen', vernieuwend onderwijs & anders leren omgaan met elkaar. Sorry dat ik zo doordraaf! Als ik niet oppas dan zit ik de hele dag te tikken tot ik geen boeh of bah meer kan zeggen? Tijd voor iets anders: wat eten & drinken, opruimen & wat meer leren weggooien voordat 't hele huis is dichtgegroeid met stapels papier, boeken, kranten & tijdschriften. Alles met mate ...