rituele moordreligie: tijwisselaar & sacrale expo!


~*~
"Rituelen als het gebinte van de religies"
~@~



RITUELEN
houden vanouds
een orde in stand,
bieden een geleide
van de ene dag op de andere.
Leven is nu eenmaal een hachelijk avontuur,
als lopen over een steile richel zonder leuningen of andere hulpmiddelen;
we hebben er niet voor gekozen, maar het is niet anders.
En om er onder het lopen en verder gaan niet af te vallen hebben we middelen ontworpen
waarmee we ons in evenwicht proberen te houden:
onze rituelen.
Ik herinner me
een strip van Marten Toonder,
indertijd ooit in de NRC verschenen, onder de titel De tijwisselaar.
Elke morgen gaat de tijwisselaar, hij woont op een eiland, naar het strand en trekt daar met een stok
een streep: tot zover mag de zee komen, als het vloed wordt, en niet verder.
En inderdaad: de zee komt dag in dag uit, elke dag weer, tot aan de streep die de tijwisselaar
met zijn stok in het zand trekt, daar houdt ze halt, ze gaat er niet overheen.
Op een morgen overkomt de tijwisselaar wat hem nog nooit gebeurd is: hij verslaapt zich.
Zo snel als zijn oude benen hem dragen kunnen holt hij naar het strand,
vol bange voorgevoelens, en ja hoor, wat hij al vreesde is gebeurd:
de zee kruipt onhoudbaar het eiland op en het wordt
verzwolgen door de golven.

De magie van het ritueel,
mooier kun je het niet uitbeelden.
Vergeet je, al is het ook maar voor EEN keer,
de handeling die van jou verwacht wordt, dan loopt alles in het honderd, zelfs de natuur,
en jouw eiland loopt onder water, jouw terp begeeft het, jouw vluchtheuvel bestaat niet meer,
de vaste rots van jouw behoud wordt vernietigd door de aardbeving, de vijand overdonderd je met zijn
bommen, raketten en granaten.

Rituelen houden de wereld in stand, houd je eraan, 'or else'!
Er is een term voor zelfs: observantie, het in acht nemen van de voorgeschreven handelingen.
Observantie is een term uit de religie.
Dat klopt, de religies zijn de oorspronkelijke leveranciers van rituelen,
via hun rituelen hebben ze orde in de chaos geschapen,
en wat er van de grote religies ook over is of niet: dat doen ze vandaag de mydidag nog
voor vele miljoenen mensen.

De leefregels van een godsdienst
zijn in de seculiere wereld van vandaag
het belangrijkste wat zij te bieden heeft:
onmisbare looppaden in de verraderlijke wanorde van een onbekende wereld.
"Dat moet ik van mijn geloof" [we hoorden dat een moslima al eerder zeggen]
moeten we serieus nemen: het doelt op een rituele handeling die een mens niet kan nalaten
zonder zich onrustig en onvrij te voelen,
onzeker & belaagd?

De christelijke religie
vormt ook hierop geen uitzondering.
Bidden, bijbellezen, kerkgang [e.d.] het zijn evenzoveel handelingen met een ritueel karakter;
de kerkgang heet niet voor niets 'godsdienstoefening'.
Wijk er maar eens vanaf, ga eens een zondag niet naar de kerk, en de behoudende hervormde gereformeerde orthodoxe protestant voelt zich 'doodongelukkig': het verzuim tast de orde
aan die de wereld in stand houdt.

Althans, zo werd het vroeger, in mythische tijden, beleefd!
Het uitgeklede patroon staat echter nog overeind, en redt de religies uit de muil van de wolf
die secularisatie heet.

De kerkelijk liturgie veranderen
is om diezelfde reden een nogal hachelijke zaak:
je tast een ritueel aan, en dat kan nooit goed gaan.
Het loslaten van de Latijnse mis - durf ik wel te stellen - heeft de rooms-katholieke kerk meer leden gekost dan de beatmissen of rockvespers [of welke modernisering dan ook] haar terugbrachten.
De ouderen haken af, de jongeren maken niet vast.
En navenant ging het in al die andere
kerkgenootschappen toe.
Nog een ander voorbeeld:
een nieuwe vertaling van de bijbel uitbrengen.
Ook dat loopt altijd weer op bonje uit.
Het deed dat toen de Statenvertaling van 1637 werd vervangen door een Nieuwe Vertaling.
De komst van de zogenaamde Groot Nieuwsbijbel bracht nog meer ellende.
En sinds December 2004 de Nieuwe BijbelVertaling aan de kerken werd aangeboden,
herhaalt het hele scenario zich weer eens een keer [alweer] voor de zoveelste keer ...
Allemaal nogal voorspelbaar?
Nieuwe vertalingen ont-ritualiseren de tekst zoals die sinds jaar en dag in de kerken werd gereciteerd:
de tekst is heilige tekst geworden, en lees je wat anders, dan breekt de kracht van het oude vertrouwde ritueel: predikanten voelen zich ontregeld, en kerkmensen
zich niet meer helemaal thuis [of zelfs helemaal
niet meer thuis]!

Overigens
gaat dat in behoudende kringen ook zo met de preken vanaf de kansel:
als gelovigen niet meer hetzelfde horen als vorige zondag voelen zij zich vreemden worden
in hun eigen kerk en blijven ze weg of gaan elders 'kerken' waar 'het' nog wel op de oude manier toegaat en de oude vertrouwde klanken klinken en de rustgevende rituelen op de geijkte wijze
worden verricht.

OOK
kanseltaal is rituele taal:
wat ons van jongsaf is is voorgehouden en ingeprent
blijft ons het hele leven nog bij,
bewust of onbewust,
iedereen heeft hersenspoelingen ondergaan
en is brainwash tegengekomen in verschillende vormen en
op diverse plaatsen en tijden:
we kennen allemaal vast wel [min of meer]
de merkwaardige rituele 'dwangneurosen' en dergelijke
waar wij onszelf zo nu en dan [of telkens weer]
aan blootstellen of die we als 'vanzelfsprekend'
getraind en gedoodverfd, gepokt en gemazeld
als schapen die ter slachtbank worden geleid
[of naar een discotheek o.i.d.]
met vreugde, angst of twijfel
keer op keer her-
beleven?

Ook mydi ondergaat
soortgelijke processen met voor- en tegenstanders
van kijkcijferisme, goooglereklameboodschappen, populariteitslijsten en meestgelezenismes en als
ons eigen mydiverhaaltje in de mist verdwijnt of het een of andere zwarte virtuele gat,
als een knopje of toetsje 'het niet doet' of wij drukken op iets 'fouts',
dan stijgt de frustratie, barsten we in woede uit, vloeken dat 't
een 'lieve' lust is en krijsen als een aap wiens banaan
voor zijn ogen verdwijnt naar elders of als de drenkeling op de oceanen des levens
die ondanks bidden en smeken geen eiland tegenkomt, geen schip ontmoet
en ver van het vasteland blijft ronddrijven
tot de dood erop
volgt
...
engel
10 aug 2006 - bewerkt op 03 jun 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende