relnichten rolmodellen rommelpotten rotdeksels ...


GEBRUIKSAANWIJZINGEN
of 'waar myDiVerhalen goed voor zijn':
verhalen leggen ons uit


WAT WIJ
met onze verhalen plegen te doen
is ze uitleggen aan wie ze ook maar leest.

Dat heet
onze Sitz im Leben proberen te achterhalen:
uit welke ontmoeting is 'het' [zijn wij] voortgekomen, is het een volksverhaal
of wellicht is er een auteur, welk volk, welke auteur [wie zijn wij?],
enzovoorts.

Dat is een zinnige bezigheid,
vooral als we aan de oorsprong van de religieuze mythe raken.
We proberen als het ware bij wijze van spreken, schrijven en 'acteren' met onze woorden in de ziel
van het myDiVerhaal binnen te dringen om een antwoord te vinden op de vraag wat al die vertellers bewoog, waar we beducht voor waren, en welke verklaringen we probeerden te vinden
om onze [on-]rust te kanaliseren.

Chaos temmen, dat is het;
chaos is onzekerheid,
en chaos trachten te temmen
is proberen onze onzekerheid
te boven te komen.

Maar daarmee
kunnen we niet volstaan.
De verleden tijd van de verhalen achterhalen bevredigt onze historische nieuwsgierigheid,
maar is dat ook voldoende reden om ons ermee bezig te blijven houden?
Iemand die er niet in geinteresseerd is gaat eraan voorbij,
hij leest [een al of niet mooi verhaal],
en daarmee klaar!

KLAAR?

Dat zit nog,
er is ook nog een heel andere reden om ons met verhalen van vroeger,
in het bijzonder de verhalen van de religieuze mythen bezig te houden ...
Die verhalen zijn oud, schreef Origenes, en hij had gelijk.
Hij had ook gelijk toen hij suggereerde dat je er niettemin wat aan kon hebben.
En ikzelf heb gelijk [vind ik] als ik eraan toevoeg dat je nog moet afwachten of dat ook echt klopt:
verbeelding spreekt aan of doet dat niet,
zo gaat dat nu eenmaal met wat
'van verbeelding' is?

Maar de kans zit erin,
zoals we al eerder en vaker hebben opgemerkt,
op voorwaarde dat het verhaal het verhaal blijft, juist op deze ene voorwaarde.
Ga je er historisch achteraan: van wie is het afkomstig,
beschrijft het iets dat echt gebeurd is of is het niet [helemaal] echt gebeurd [of helemaal niet],
en daar kan het verhaal [eigenlijk] niet zo goed tegen, het kan ook juist zo worden vermoord!
En het wordt al helemaal om hals gebracht als het helemaal wordt uitgevlooid
op eventueel aanwezige religieuze [of anderssoortige] 'waarheden'
over g d, mens en
wereld ...


De waarde
van de verhalen
kom je op het spoor als je de benadering omdraait:
niet wij leggen die verhalen uit maar de verhalen
leggen ons uit.

VREEMD?


Nee,
wel anders misschien dan we gewend zijn
om met bijbelverhalen [en onze eigen mydiverhaaltjes] om te gaan.
We hebben onze benadering vaak helemaal ingesteld op het achterhalen van 'weetjes erover',
maar het verhaal zelf een taak toe te vertrouwen, nee, dat hebben we meestal nog niet geleerd?
Toch liggen op dat vlak pas echt de grote verrassingen, en de eigenlijke zin om ons met
al die oude [en nieuwere] verhalen
bezig te houden.

Waarom lezen
over Adam en Chawa,
waarom Kain & Chawel, waarom over Ishmael & Yitschak, over Ya'akov die zijn eerstegeboorterecht
ontfutselt aan zijn broer Esaw, die bereid is om het te verkwanselen in ruil voor het stillen van zijn tijdelijke honger - een kortetermijnbehoefte?

Dat alles is
[en blijft] spannend en mooi,
als je als kinderen het uit de kinderbijbel krijgt voorgelezen.
Arme kinderen die 'het' [al dit soort verhalen] hebben moeten missen:
geef ze alsjeblieft hun fantastische verhalen terug!
Maar voor volwassenen zit er nog veel meer in dan alleen maar mydispanning en ~avontuur?
Volwassenen merken al lezende dat het verhaal niet zozeer op [de een of andere] uitleg zit te wachten
maar vooral iets DOET: ons uitleggen wat we zijn,
als mens.


Religieuze mythen
hebben het in zich [net als onze eigen mydiverhaaltjes] om ons bestaan te verhelderen,
inzicht te geven in onze drijfveren, in de knopen waarin we door onze drijfveren zijn vast komen te zitten,
en wie weet helpt dat inzicht [ook]
ons er weer uit?


Of treffen we
[zo nu en dan] iemand aan
die de kunst verstaat om die verhalen daarvoor te gebruiken.
Eugen Drewermann, een Duits theologg die we al eerder aanhaalden,
gebruikt bijbelverhalen voor psychotherapeutische
doeleinden.

Verhalen
[ook onze eigen
mydiverhalen] als bestaansverlichting:
als uitleg van onszelf aan onszelf! Als meer mensen ze zo eens lazen,
als priesters en dominees [net als sommige al of niet bekende rabbi's] er zo eens over 'preekten'
- de zin van de christelijke erfenis zou zich dan op een heel ander vlak onthullen dan we over het algemeen al of niet gewend zijn: het verhaal blijft er het verhaal bij,
heeft geen vivisectie nodig, moet alleen verteld worden,
om betekenis af te geven aan de lezer [en de eventuele schrijver]!
Een totaal andere betekenis meestal dan het had voor de oorspronkelijke verzinners ervan,
en al een heel andere dan die het had voor leerstellige theologen [die vaak beweerden alles definitief en veel beter te weten]?

VOORBEELDEN?



Ze zijn er zat!
Avraham [Ibrahim, die verheven vriend van g d en vader van Velen]
die de slavin Hagar [met zijn zoon Ishmael] wegstuurt de woestijn in,
omdat zijn vrouw Sara haar aanwezigheid niet langer verdragen kan:
Hagar heeft een zoon en Sara kan geen kinderen krijgen.
Diep dat verhaal uit: het zou mensen aan inzicht kunnen helpen
in onze zelfgemaakte gevangenissen
van jaloezie en naijver?


Zacheus in de boom geklommen,
een verhaal uit de evangelies: de nieuwsgierigheid naar de bekende 'goeroe' J. van N. in gevecht met de angst dat mensen hem zullen uitlachen. Komt voor. Je herkent het, het kan je op nieuwe wegen brengen,
zoals het dat met Zacheus deed!


Ons laten
uitleggen door de verhalen:
dat doen natuurlijk niet alle verhalen uit de bijbel [of in mydi].
We hebben dat allemaal al eerder en vaker [alweer, again & again] aangestreept en onderstreept.
Ook niet elk oud boek [of elk nieuw mydiverhaal] doet dat: als we als Azteken waren geboren, of als Bosjesmannen & ~vrouwen, Communistische 'roodgardisten', Economische 'gouden kalfaanbidders'
of Fascistische 'nihilisten' zouden we misschien aan de bijbelse verhalen [en onze eigen mydiverhalen] niets hebben, en omgekeerd. Bijbels naar Rusland & China [of naar Venus en Mars] sturen?
Het lijkt mij op een misverstand te berusten omtrent de bijbel: export van dogmatiek en
bewustzijnsvernauwingen in plaats van 'mydi'`
bestaansverheldering ...



Genoeg.
In zekere zin is dit allemaal niets nieuws wat we hier inbrengen,
het heette alleen vroeger maar [iets] anders [exemplarische 'prediking']
en de technieken om een verhaal te doorlichten waren [nog niet]
ontwikkeld.

Tijd voor
de trouwe verdiepende ochtendkrant,
een kop koffie en een stuk brood [die twee noodvullinkjes zijn alweer verdwenen en morgenochtend moet ik naar de witte tandarts om ze te laten hervullen en me te laten 'rebasen' en m'n handtekening laten vastleggen op het postkantoor]. Gisteren getwee [en gedwee] wezen fietsen over Horst & Nulde langs het water van de voormalige Zuyderzee/IJsselmeer naar Groevenbeek & een bord heerlijke spaghetti met saus en een koel glas bier.
Er is een tijd voor alles en een plaats
onder de zon.
07 aug 2006 - bewerkt op 03 jun 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende