reinheid rust regelmaat rebellie rimpels rommel ed

KA DB pg. 153/154 Hoezeer Luther het gesproken woord ook was toegedaan, zijn grootste verdienste is toch waarschijnlijk zijn vertaling van de hele bijbel in 't Duits: hij begon met het NOT, dat in 1522 verscheen, vertaald uit de Griekse editie van Erasmus. Vervolgens ging hij in een hals-brekend tempo verder met het OT, dat hij voltooide in 1534. Toen Luther stierf, bezat één op de 70 Duitsers 'n exemplaar v/h NT i/d volkstaal ...

Luthers Duitse Bijbel werd 'n symbool v/d Duitse éénheid: in de loop v/d 16e & 17e eeuw verklaarden steeds meer koningen & vorsten zich onaf-hankelijk van de roomse paus & stichtten zij absolute monarchieën. Die centralisering v/d staatsmacht was een wezenlijk onderdeel v/h moderni-seringsproces, & bijbels i/d volkstaal werden symbolen van ontluikend nationaal bewustzijn. De vertaling v/d Bijbel in 't Engels resulteerde in 1611 i/d King James Bible. 't Vertaalsproces had van stap tot stap onder supervisie & controle gestaan v/d monarchieën der Tudors & Stuarts ............

Ook Zwingli & Calvijn baseerden hun hervormingen op 't principe van Sola Scriptura, maar in diverse belangrijke opzichten weken zij van Luther af: zij waren minder geïnteresseerd in theologie & meer i/d maatschappelijke & politieke verandering van 't christelijk leven. Beiden waren veel verschuldigd aan de humanisten & wezen erop dat 't belangrijk was om de bijbelboeken in de oorspronkelijke talen te leren lezen. Maar ze waren 't niet eens met Luthers 'canon binnen de canon'!

Ze wilden allebei dat hun gemeente de HÉLE BIJBEL kende: bij 't theologisch seminarie in Zürich waaraan Zwingli verbonden was, verschenen voortreffelijke bijbelcommentaren die door heel Europa hun weg vonden, & de vertaling die bekendstaat als Zürcher Bijbel of Zwinglibibel was eerder af dan die van Luther.

Calvijn was ervan overtuigd dat de bijbel was geschreven voor eenvoudige, ongeletterde mensen & dat hij hen door de geleerden ontstolen was.

Maar hij besefte dat die mensen bij het lezen wel begeleiding nodig hadden: hun voorgangers moesten goed onderlegd zijn in de exegese van de rabbijnen & de kerkvaders & op de hoogte v/d eigentijdse wetenschappelijke inzichten. Ze moesten 'n bijbelpassage altijd i/d oorspronkelijke context bekijken, maar tegelijkertijd de bijbel ook relevant maken voor de dagelijks behoeften van hun (myDi)Gemeenten ...