Q70 volgens dat Verhaal vestigen die zonen zich

@
AeGYPTe alwaar
hun nakomelingen 'in
slavernij geraakten'? Generaties later
leidde Mosjeh de Israëlieten ÚIT dat Egypte & 'terug'
naar 't "Beloofde Land" Kena'an, dat
werd verdeeld tussen die twaalf
voormalige nomadenstammen,
rond de 13de eeuw BCE,
vóór 3300 jaar
...

Veel
historici &
archeologen, onder wie
joden en christenen, geloven nu echter
meestal dat 'de Israelieten' (ook toen al) 'n mengelmoesje
waren van allerlei diverse emi- & immi-granten uit o.a. AeGYPTe & reeds sedentaire Kana'anieten.

Volgens één lezing volgden slechts drie stammen ~ Efraïm, Manasse & BenYamien ~ die 'exodus uit Egypte' & stamden die andere negen af v/d Kena'anieten. Sommigen menen zelfs dat géén v/d 'stammen' ooit echt 'in Egypte' is geweest & eveneens onthult 't bewijs dat die jonge religie der joden bij lange na niet zó vreselijk 'compromisloos monotheïstisch' was als die nijvere verbannen hervormers uit de 6de eeuw BCE, zo'n 2600 jaar geleden rond de zg. 'spiltijd' beweerden? Hoewel YAHWEH dan misschien wel 'in naam oppermachtig' heerste (à la ALLAHOEakbar&hamdoelillahetc.), za ten er ook (allerlei andere) goden, vooral z'n echtgenote, de Kena'anitische godin Asjerah, náást hem in 't fluctuerend pantheon aldaar?!!

{Het allereerste gebod 'HOUD ER GEEN ANDERE GODEN OP NA, WANT 'ik ben' ER IMMERS!', impliceert dat 'r andere goden bestonden!?}

't Moet echter wel onderstreept worden dat ook dit weer afhangt van je definitie van monotheïsme: hoewel we er tegenwoordig nogal 'ns vanuit gaan dat dit woordje 't "Geloof in ÉÉN g d" betekent, geloofden veel - zo niet de meeste - religies i/d 'oude wereld', die we nu nog zien als 'polytheïstisch', ook al in één enkele oppermachtige 'schepper-god' die 'er al was' vóór 'alle andere goden & godinnen', 'die hij er had geschapen'?! Die individuele goden waren voor hun bestaan op hun beurt weer afhankelijk van 'de oerschepper' & werden dan ook ge zien als aspecten van 'hem/haar/het', zoals te zien is in de RELIGIE van Heliopolis @ Egypte die inspireerde tot de piramiden van Gizeh?!!

Zó ongeveer zullen die vroege Israelieten 't hoogstwaarschijnlijk ook hebben 'gezien': pas veel later werden die 'mindere chaosgoden' ÚIT 't script geschreven & zelfs tóen nog niet helemáál, zoals de eerste zin i/d bijbel onthult: de 'g d' die hemel & aarde schiep aan 't begin, toen alles nog woest, leeg, duister & chaotisch was, wordt beschreven met het Hebreeuwse "ELOHIEM" ~ 'n meervoudsvorm!) ...

En dan hebben we 't nog niet eens over al die 'legioenen' engelen, duiveltjes, doosjes, totempalen, peniskokers & vochtige vaginale
krochten al-waar sterren, zonnen, manen, wanen, planeten, kometen &
goddelijke scheten rondwaren in eindeloos
lijkende overgangen her
& der
...