GNOSTICISME:
'n hele reeks van syncretische religieuze bewegingen die ontstonden i/d periode v/d 1ste t/m de 3de eeuw.
Gnostici geloofden dat zij 'n uitverkoren elite waren die als enige in 't bezit waren van 'bijzondere kennis van gOd & z'n intenties met hen': veel van die beweringen gingen ervanuit dat 'r 2 'goddelijke wezens' waren, waarvan 'r één {'n 'demiurg', 'n zoon was 'van 'n afvallige engel'} 't kwade was toegedaan & alles wat stoffelijk is had geschapen om zó de 'zuivere geest', voortgebracht door 'n 'goede, zuivere G d', gevangen te houden i/d stof? ['t Gnosticisme is vermoedelijk 't resultaat v/d botsing tussen de hellenistische cultuur & de wereld v/h Nabije-Midden-Oosten & als zo-danig 'n ware smeltkroes van allerlei Perzische, Assyrische, Babylonische, AeGYPTische & uiteraard Helleens reli-elementen; er zijn daaruit ook christelijke vormen van gnostiek ontstaan, waarvan Valentinus de voornaamste vertegenwoordiger was: deze werd later door de christelijke ortho-doxie als 'té kètters' afgewezen!]!
CHAVARÀ:
(chavèr/vriend/'gabber'

'n broederschap van vrome joden gedurende de Tweede-Tempelperiode die zich aaneen hadden gesloten om elkander te (onder)steunen & te helpen bij de strenge naleving v/d religieuze Wet(ten); zie ook majem/mayiem/water, jajem/yayien/wijn, gochem/gacham/wijs & allerlei woorden zoals SJALOOM/SALAAM/vrede, EL/Allah/YAHWEH/'god', 'eeuwige', 'heilige geest', liefde/genade/geduld/goedheid/verlichting!
HEIDENEN:
term die i/d Oudheid werd gebruikt door christelijke & sommige joodse auteurs als verwijzing naar niet-joodse (goyiem) of niet-christelijke (bar-baarse) mensen van alle leeftijden, rassen & volken in 't algemeen?
Ik bedoel maar: woorden & betekenissen hebben 'n hardnekkig ont- & bestaan dwars door de eeuwen & diverse lokaties her & der héén ...